(298 S. K. m. 3, 14, 19, 23) (2972 S. K. m. 3, 4)
Karar No: 769
KARAR
Kurulumuz Başkanlığına Cumhuriyet Halk Partisi Yüksek Seçim Kurulu Temsilcisi .... ile İyi Parti Yüksek Seçim Kurulu Temsilcisi .... tarafından müştereken imzalanarak verilen 05/02/2019 tarihli dilekçede özetle; 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 3, 19, 14/11 ve 23. maddeleri gereğince, 31 Mart 2019 tarihinde yapılacak olan Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde, Büyükşehir olan ve olmayan şehirler ile ilçelerde seçime katılmayan siyasi partilerin, ilçe seçim kurulundaki üyelerinin görevlerinin sona erip ermeyeceği ve sandık kurulu üyelikleri için isim bildirmelerinin mümkün olup olmadığı hususunda görüş bildirilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun;
“Seçim çevresi;” başlıklı 3. maddesinde;
“Özel kanunlarındaki çevre ayırmaları saklı kalmak şartiyle, seçimlerde her il bir seçim çevresidir.”
“İlçe seçim kurulu üyelikleri;” başlıklı 19. maddesinde;
1. İlçe seçim kurulunun dört asıl ve dört yedek üyesi siyasi partilerden alınır. Bu üyeler aşağıda yazılı olduğu gibi belli edilir:
İlçe seçim kurulu başkanı, bu kurulun yeniden kurulması için yukarıdaki maddede öngörülen sürenin başında, ilçede teşkilatı bulunan ve son milletvekili genel seçiminde o ilçede en çok oy almış olan dört siyasi partiye birer asıl ve birer yedek üye adını iki gün içinde bildirmelerini tebliğ eder.
Bu işlemle belirlenen veya süresi içinde ad bildiren siyasi parti sayısı dörtten az olduğu takdirde, eksik kalan üyelikler, aynı şartları taşıyan diğer siyasi partilerden, o ilçede aldıkları oyların büyüklük sırasına göre, aynı usulle tamamlanır.
Oylarda eşitlik halinde ad çekilir.
Yukarıdaki hükümlerin uygulanmasına rağmen dört asıl ve dört yedek üyenin tümü belirlenemediği takdirde, 14 üncü maddenin dördüncü bendi gereğince Yüksek Seçim Kurulunun ilan ettiği siyasi partilerden o ilçede teşkilatı bulunanlar tespit edilerek bunlar arasında ad çekilir. Ad çekmedeki sıraya göre, adı çıkan, eksik üyelik sayısı kadar siyasi partinin, yukarıda yazılan usulle bildireceği kimseler ilçe seçim kurulu üyesi olur.
İlçe seçim kurulunun bu bentte gösterilen üyeliklerinden eksik kalanlar, ikinci bent hükümleri gereğince tamamlanır.
(…)
14 üncü maddenin onbirinci bendi gereğince yapılan tespit ve ilandan seçime katılamayacağı anlaşılan veya o seçim çevresinde seçime katılmayan partinin ilçe seçim kurulundaki üyelerinin görevi sona erer. Bu yoldan boşalan üyelikler, o seçim çevresinde seçime katılan ve ilçe seçim kurulunda üyesi bulunmayan partiler hakkında birinci bentte yazılan hükümlerin uygulanmasıyla belirlenir.
İlçe seçim kurulunda boşalan göreve getirilen kimse, yerine geldiği üyenin süresini tamamlar.” hükmü,
Aynı Kanunun “Sandık kurulu üyelikleri” başlıklı 23. maddesinde;
“Sandık kurulu üyelikleri aşağıdaki şekilde belli edilir:
İlçe seçim kurulu başkanı, o seçim çevresinde seçime katılan ve ilçede teşkilatı bulunan siyasi partilerden, son milletvekili genel seçiminde o ilçede en çok oy almış olan beş partiye, her sandık için birer asıl ve birer yedek üye adını beş gün içinde bildirmelerini tebliğ eder .. ” hükmü,
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun;
“Seçim çevresi; başlıklı 3. maddesinde;
“İl genel meclisi üyeleri seçimi için her ilçe bir seçim çevresidir.
Belediye başkanı ve belediye meclis üyeleri seçimi için, her belde bir seçim çevresidir.”
hükmü,
“Büyük şehirlerdeki seçim çevresi:” başlıklı 4. maddesinde ise;
“Büyükşehir belediye başkanının seçiminde seçim çevresi, büyükşehir belediye sınırlarından oluşur.” hükümleri yer almaktadır.
Kurulumuzca yapılan değerlendirme neticesinde;
2972 sayılı Kanunun 4. maddesi gereğince, büyükşehir olan yerlerde büyükşehir belediye başkanlığı seçimine katılan siyasi partinin o ildeki ilçe seçim kurullarındaki mevcut üyeliklerinin devam edeceğine,
Büyükşehirde, büyükşehir belediye başkanlığı seçimine katılmayan partinin, o büyükşehrin herhangi bir ilçesinde belediye başkanlığı ve belediye meclisi üyeliği seçimlerine de katılmaması halinde seçimlere katılmadığı ilçedeki ilçe seçim kurulu üyeliğinin sona ereceğine,
Büyükşehir olmayan illerde siyasi partilerin, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği ve il genel meclisi üyeliği seçimlerinden hiçbirine katılmadığı ilçelerde (merkez ilçe dahil) o ilçe seçim kurulu üyeliğinin sona ereceğine,
Boşalmaların 298 sayılı Kanunun 19. maddesi gereğince tamamlanması gerektiğine,
İlçe seçim kurulu üyeliği düşen siyasi partinin sandık kuruluna üye veremeyeceğine, eksikliğin 298 sayılı Kanunun 23. maddesine göre tamamlanması gerektiğine,
karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ:
Açıklanan nedenlerle;
1- 2972 sayılı Kanunun 4. maddesi gereğince, büyükşehir olan yerlerde büyükşehir belediye başkanlığı seçimine katılan siyasi partinin o ildeki ilçe seçim kurullarındaki mevcut üyeliklerinin devam edeceğine,
2- Büyükşehirde, büyükşehir belediye başkanlığı seçimine katılmayan partinin, o büyükşehrin herhangi bir ilçesinde belediye başkanlığı ve belediye meclisi üyeliği seçimlerine de katılmaması halinde seçimlere katılmadığı ilçedeki ilçe seçim kurulu üyeliğinin sona ereceğine,
3- Büyükşehir olmayan illerde siyasi partilerin, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği ve il genel meclisi üyeliği seçimlerinden hiçbirine katılmadığı ilçelerde (merkez ilçe dahil) o ilçe seçim kurulu üyeliğinin sona ereceğine,
4- Boşalmaların 298 sayılı Kanunun 19. maddesi gereğince tamamlanması gerektiğine,
5- İlçe seçim kurulu üyeliği düşen siyasi partinin sandık kuruluna üye veremeyeceğine, eksikliğin 298 sayılı Kanunun 23. maddesine göre tamamlanması gerektiğine,
6- Karar örneğinin;
a) Cumhuriyet Halk Partisi Yüksek Seçim Kurulu Temsilcisi .... ile İyi Parti Yüksek Seçim Kurulu Temsilcisi ....’e gönderilmesine,
b) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce www.ysk.gov.tr adresinde ve Yüksek Seçim Kurulu Kurumsal portalında yayınlanmasına,
c) Seçim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
07/02/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy