(298 S. K. m. 3, 4, 5, 20, 74) (2972 S. K. Ek m. 2)
Karar No: 274
KARAR
Kurtalan İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 13/03/2017 tarihli ve 30 sayılı yazıda; 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak olan Anayasa Değişikliği Halkoylamasına ilişkin olarak 10/03/2017 tarihinde yapılan sandık atamaları sonucunda, Kurtalan İlçesine bağlı Ekinli Köyünde toplam (7), Çattepe Köyünde ise toplam (9) seçmenin kayıtlı olduğunun görüldüğü, Ekinli Köyünde kayıtlı bulunan (7) seçmenin kendi köylerine en yakın bulunan Taşoluk Köyü sandık seçmen listesi, Çattepe Köyünde kayıtlı bulunan (9) seçmenin ise kendi köylerine en yakın bulunan Tatlı Köyü sandık seçmen listesi sonuna ilave edilmek suretiyle oy kullanmalarının sağlanarak, Ekinli ve Çattepe Köylerinde sandık kurulunun oluşturulmamasının düşünüldüğü, bu itibarla, Ekinli ve Çattepe Köylerinde sandık kurulunun oluşturulup oluşturulamayacağı,
İspir İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 12/03/2017 tarihli ve 24 sayılı yazıda; 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak olan Anayasa Değişikliği Halkoylamasına ilişkin olarak askıya çıkartılan muhtarlık bölgesi askı listelerinin kesinleştirilmesi sonucunda, İspir İlçesi Aktaş Mahallesinin 9, Demirkaya Mahallesinin 8 ve Kümetaş Mahallesinin 8 seçmeninin olduğunun görüldüğü, bu nedenle, söz konusu mahallelerde sandık kurulunun oluşturulup oluşturulamayacağı veya sandık kurulu oluşturabilmek için en az kaç seçmen sayısının olması gerektiği,
hususunda görüş bildirilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un;
“Seçim çevresi” başlıklı 3. maddesinde; “Özel kanunlarındaki çevre ayırmaları saklı kalmak şartiyle, seçimlerde her il bir seçim çevresidir.”
“Seçim bölgesi” başlıklı 4. maddesinde; “Seçimlerde, her muhtarlık, bir seçim bölgesidir.”
“Sandık bölgesi” başlıklı 5. maddesinde; “Seçimlerde, her seçim bölgesi gerektiği kadar sandık bölgesine ayrılır.
Bir sandık bölgesi esas itibariyle köylerde (200), kasaba ve şehirlerde (150) seçmeni kapsar.
Birden çok mahalle veya semt gibi toplu yerleşim birimlerinden oluşan muhtarlıklar, her birinde yukarıdaki seçmen sayılarının varlığı aranmaksızın, mesafe durumu ve ulaşım güçlükleri dikkate alınarak, gereken sayıda sandık bölgesine ayrılabilir.”
İlçe seçim kullarının görev ve yetkilerini düzenleyen “Görev ve yetkileri” başlıklı 20. maddesinde; “İlçe seçim kurullarının, başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
1. İlçe çevresinde seçimin düzenle yürütülmesini sağlamak için gereken bütün tedbirleri almak ve seçim işlerini denetlemek,
2. Sandık kurullarını kurmak,
…..”
“Sandığın konulacağı yer” başlıklı 74. maddesinde; “Sandıkların konulacağı yerleri ve oy verme işinin vaktinde sona ermesi için gerekli tedbirleri ilçe seçim kurullarının denetiminde sandık kurulu tespit eder. Sandıkların konulacağı yerlerin belirlenmesinde seçmenin oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde verebilmesi gözetilir. Özürlü seçmenlerin oylarını rahatlıkla kullanabilmeleri için gerekli tedbirler alınır. Sandıklar okul (özel okullar ve özel dersaneler dahil) avlusu ve salonların elverişli kısımları gibi genel yerlere, yetmediği takdirde kiralanacak kahvehane, lokanta gibi yerlere konur. Kışla, karargah, ordugah gibi askeri bina ve tesislerle karakollara ve parti binalarına, muhtarlık odalarına sandık konulamaz. Üçten fazla sandık konulan binalarda bina sorumlularının görev esasları Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Bununla birlikte; Resmî Gazete'nin 13/02/2017 tarihli, 29978 mükerrer sayılı nüshasında yayımlanan Kurulumuzun 13/02/2017 tarihli, 2017/92 sayılı karar metnine dâhil olan
"Halkoylaması Seçim Takvimi"nin 10 Mart 2017 Cuma gününde;
“1. Yurt içi ve yurt dışı seçmen kütüklerinin kesinleştirilmesi,
2. Yurt içi seçmenlerin oy vereceği yer ve sandıkların belirlenmesi...”
Yine, Yüksek Seçim Kurulunun 14/02/2017 tarihli ve 2017/95 sayılı kararı ile kabul edilerek 14/02/2017 tarihli, 29979 sayılı Resmî Gazete’nin mükerrer nüshasında yayımlanan "Yurt İçi Seçmen Kütüğünün Güncelleştirilmesinin Usul ve Esaslarını Gösterir 140/I sayılı Genelge"nin “Sandık bölgesi ve yeniden sandık bölgesi oluşturulması” başlıklı 12. maddesinde; “Halkoylamasında her muhtarlık bir seçim bölgesidir. Her seçim bölgesi gerektiği kadar sandık bölgesine ayrılır. Bir sandık bölgesi (410-415) seçmeni kapsar. Birden çok semtin birleşiminden oluşan muhtarlıklar, her birinde (410-415) seçmenin varlığı aranmaksızın mesafe durumu ve ulaşım güçlükleri dikkate alınarak gerekli sayıda sandık bölgesine ayrılabilir. Bu ayrımda aynı hane mensubu olan seçmenlerin bir sandıkta oy vermesi ve mümkün olduğunca seçmen sayısı bakımından dengenin sağlanması ilkeleri gözetilir.
Mezra gibi toplu yerleşim birimleri için de mesafe durumu ve ulaşım güçlükleri ile 298 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca sandık bölgesi oluşturulması bakımından, öngörülen seçmen sayısı göz önünde tutularak bir sandık bölgesi oluşturulabilir.
….
Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce yukarıda belirlenen esaslara göre 10 Mart 2017 Cuma günü yurt içi seçmenlerin oy vereceği yer ve sandıkların belirlenmesi işlemi (sandık ataması) yapılır.”
şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.
298 sayılı Kanun’un 74. maddesinde; sandıkların konulacağı yerlerin belirlenmesinde seçmenin oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde verebilmesinin gözetileceği öngörülmüş ve anılan maddede ayrıca sandıkların nerelere konulup konulamayacağı belirtilmiştir.
Ayrıca, 2972 sayılı Kanun’un Ek 2. maddesinde; “Dağınık mahalle ve sair yerleşim yerleri bulunan köylerde veya köylerin birbirlerine yakın olduğu durumlarda seçim sandıklarının bir tek mahalle veya bir tek köyde toplanması, seçim gününden en az bir hafta önce ilan edilmek koşuluyla İlçe Seçim Kurulu’nca kararlaştırılabilir.” kuralına yer verilmiştir.
Seçim işlerinin düzenli yürütülebilmesi için gerekli görülmesi durumunda, aynı mahalle/köy içinde seçim sandıklarının konulacağı yerlerin tespiti/değiştirilmesi yukarıda belirtilen Kanun hükmü gereğince ilçe seçim kuruluna aittir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler, konu ve başvurular birlikte değerlendirildiğinde;
298 sayılı Kanun ve 140/I sayılı Genelgemize göre, Halkoylamasında her muhtarlık bir seçim bölgesi olduğundan, asıl prensip her mahalle veya köy seçim sandığının müstakil olarak yerlerinde kurulması esas olmakla birlikte, 10 Mart 2017 Cuma günü yurt içi seçmenlerin oy vereceği yer ve sandıkların belirlenmesi işlemi (sandık ataması) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce yapıldıktan sonra, seçmen sayısı 9’dan az olan yerleşim birimlerinde (mahalle/köy) sandık kurullarının oluşturulmayarak, bu mahalle/köy seçmenlerinin, ilgili ilçe seçim kurullarınca belirlenecek en yakın yerleşim yerlerindeki sandık alanlarına dahil edilmesi ve bu işlemin Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce SEÇSİS üzerinden yapılması uygun olacaktır.
Bu itibarla; 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak olan Anayasa Değişikliği Halkoylamasına esas olmak üzere,
a) 10 Mart 2017 Cuma günü Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce yapılan sandık ataması sonucunda, seçmen sayısı 9 ve daha az olan yerleşim birimlerinde (mahalle/köy) sandık kurullarının oluşturulamayacağına,
b) Seçmen sayısı 9 ve daha az olan yerleşim birimlerindeki (mahalle/köy) seçmenlerin, uygun görülen yerleşim yerlerindeki sandık alanlarındaki seçmen listelerine dahil edilmesi işleminin Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce SEÇSİS üzerinden yapılarak, bu yerleşim yerlerindeki seçmenlerin bu suretle oylarını kullanmalarının sağlanmasına,
karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1-16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak olan Anayasa Değişikliği Halkoylamasına esas olmak üzere,
a) 10 Mart 2017 Cuma günü Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce yapılan sandık ataması sonucunda, seçmen sayısı 9 ve daha az olan yerleşim birimlerinde (mahalle/köy) sandık kurullarının oluşturulamayacağına,
b) Seçmen sayısı 9 ve daha az olan yerleşim birimlerindeki (mahalle/köy) seçmenlerin, uygun görülen yerleşim yerlerindeki sandık alanlarındaki seçmen listelerine dahil edilmesi işleminin Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce SEÇSİS üzerinden yapılarak, bu yerleşim yerlerindeki seçmenlerin bu suretle oylarını kullanmalarının sağlanmasına,
2- Karar örneğinin;
a) Kurtalan İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı ve İspir İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,
b) Bu şekilde işlem yapılan yerlerle ilgili seçim kurulu başkanlıklarına bilgi verilmesine,
c) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
13/03/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy