(2709 S. K. m. 79) (2972 S. K. m. 8) (298 S. K. m. 1, 55/A) (2954 S. K. m. 5, 20, 22, 23, 31) (6112 S. K. m. 3)
RGT: 28.12.2018
RG NO: 30639 (2. Mükerrer)
Karar No: 1132
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Mahalli idareler seçimleri beş yılda bir yapılır. Her seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak günü seçimin başlangıç tarihidir. Aynı yılın Mart ayının son Pazar günü oy verme günüdür.” hükmüne istinaden, mahalli idareler seçimleri 31 Mart 2019 Pazar günü yapılacaktır.
Anayasanın 79. maddesindeki düzenlemeyle seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 55/A maddesinin son fıkrasında; “Ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulu yetkilidir. Yüksek Seçim Kurulunun buna ilişkin karan Resmi Gazete’de yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle, ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan özel radyo ve televizyonlar ile bölgesel yayın tipinde olup, uydu yayını yapan televizyonların belirlenerek ilân edilmesi gerekmiş olmakla, konu incelenerek;
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasanın 79. maddesinde; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi, dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görevinin Yüksek Seçim Kuruluna ait olduğu, Yüksek Seçim Kurulu ve diğer seçim kurallarının görev ve yetkilerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
298 sayılı Kanunun 1. maddesinde; özel kanunlarına göre yapılacak Cumhurbaşkanı, milletvekili, il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, muhtarlık, ihtiyar meclisi üyeliği, ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde ve Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulmasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Anılan Kanunun 55/A maddesinin;
Birinci fıkrasında; seçimlerin başlangıç tarihinden oy verme gününün bitimine kadar özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yapacakları yayınlarda; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun 5, 20, 22 ve 23. maddeleri ile 31. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine tabi olduğu,
Üçüncü fıkrasında; birinci fıkra hükmüne göre özel radyo ve televizyonların yayın ilkelerinin belirlenmesinde Yüksek Seçim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu,
Dördüncü fıkrasında; yapılacak yayınların bu ilkelere uygunluğunun gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için Yüksek Seçim Kurulu; bunun dışında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurallarının görevli ve yetkili olduğu,
Son fıkrasında da; ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulunun yetkili olduğu,
belirtilmiş ve 2954 sayılı Kanunda da "seçim hukuku" yönünden yayın ilkelerine yer verilmiştir.
Buna göre; 298 sayılı Kanuna 3959 sayılı Kanunla eklenen 55/A. maddesi ve aynı maddeyi değiştiren 4928 sayılı Kanunla Yüksek Seçim Kuruluna verilen görev ve yetkilerin yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde yerine getirilmesi gerekmektedir.
Özellikle 298 sayılı Kanunun 55/A maddesinin dördüncü fıkrasında öngörüldüğü üzere; yerel düzeyde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlarının gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili kılındığı göz önünde tutularak;
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 3. maddesinin;
e) bendinde; “Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,”
aa) bendinde; “Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
jj) bendinde; “Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
ifade ettiği belirtilmiştir.
Buna göre, “yayının yapıldığı yer” kavramından yönetim ve yayın merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerekir.
Bu kavramlar ve ölçütlere göre ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan radyo ve televizyonların belirlenmesi sonucunda, Yüksek Seçim Kurulu ile ilçe seçim kurullarının görev ve yetki alanları da tespit edilmiş olacaktır.
Bu bakımdan, ülke çapında yayın ölçütlerine uyan televizyonlarla radyoların, ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyolar olarak belirlenmesi önem arz etmektedir.
Ayrıca, özel radyo ve televizyonların seçim dönemindeki yayınlarında uyacakları yayın ilkelerinin belirlenmesinde de 298 sayılı Kanunun 55/A maddesi hükümlerinin öncelikle göz önünde bulundurulması gerekir.
31 Mart 2019 Pazar günü yapılacak Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde, Kurulumuz Başkanlığının 19/12/2018 tarihli ve 357118 sayılı yazısıyla; 298 sayılı Kanunun 55/A maddesinin son fıkrası gereğince ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyon kanallarının (hangi tür yayın Analog - Dijital yaptıklarının), tam adı, yazışma adresi ve telefon numaraları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığından sorulmuş olup, alın an cevabi yazıda;
Karasal ve uydu ortamında ülke çapında yayın yapan televizyon kanallarının;
TV 41, TV 79, Tele 1, MERCAN TV, KOZA, Manisa Medya TV, akit TV, SHOWMAX, SHOW TV, SHOW TÜRK, TV 5, TV 19,360 TV, LİNE TV, beykent, BER TV, BERRAK, ÜLKE TV, Lalegül, HAZAN TV, KANAL 16, BRTV, K 15, tvt, KANAL 56, HABER TÜRK, ÇAY TV, KANAL FIRAT, ÇRT, DEHA TV, MERKEZ TV, PAMUKKALE, 24, DİYAR TV, EDESSA TV, KANAL B, KANAL 23, CNN TÜRK, YURT TV, KANAL D, teve2, ER, ert şah tv, GAZİANTEP OLAY TV, GELİŞİM TV, haberglobal, BLD, Gonca TV, FLASH TV, EM TV, GTV, HABERAKS, HALK TV, KANAL 7, HİLAL TV, HRT Akdeniz, FOX, Akrt, 38 KENT TV, FM TV, KAÇKAR YILDIZ, AKSU TV, KANAL 1, KANAL 32, KANAL 33, KANAL 43, T TÜRKİYEM, KANAL 5, TV A, BEYAZ TV, KANAL ÇAY, 60, KANAL 26, KARADENİZ TV, DEMOKRAT TV, YENİ KOCAELİ TV, KANAL 42, KON TV, TV6, KANAL A, KUDÜS TV, BENGÜTÜRK, KRT, TV 52, KÖY TV, MAVİ KARADENİZ TV, 365, TV KAYSERİ, E HABER, Sivas SRT, Kanal Antalya, KANAL 3, MELTEM TV, ESKİŞEHİR SÜPER TV (ES TV), MESAJ, metro RTV, TV 1, KARADENİZ TÜRK, TV8.5, TV 8, TV NET, NTV, doğal tv, OLAY TV, KANAL G28, TV 100, 4 EYLÜL TV, ALTAŞ TV, ORT Osmaniyem Radyo Televizyonu, KADIRGA TV, RUMELİ TV, k kardelen, Süper TV, BURSA TV, ADANA TV, REHBER, CEM TV, KAÇKAR TV, EKİNTÜRK TV, KANAL 58, EGE TÜRK, ANADOLUDA VUSLAT, SUN TV, SEMERKAND TV, KANAL M, Avrupa 7, VİZYON 58, AS TV, EUROSTAR, STAR TV, SUN RTV, YILDIZ EN, TEK RUMELİ TV, Wm TV Woman Kadın, Günaydın TV, KANAL TEK, TEMPO TÜRK, TYTTURK, TGRT HABER, TV 264, TON TV, kanal ege, ATV, A HABER, ATV AVRUPA, a2, C TV TÜRKİYE, GÜÇLÜ, TVDEN, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY HABER, BAKIŞ TV, VADİM TV, Kanal V, DRT Denizli, YAŞAM TV, 7/24, KANAL 68, DURU TV HAYATIN KALBİ, TLC, DMAX,
Ülke çapında yayın yapan radyo kuruluşlarının ise;
AKRA FM, ALEM FM, BEST FM, HABERTÜRK RADYO, RADYO D, Erkam Radyo, RADYO 7, SİARAY TÜRK TÜRKİYE, Radyo Seymen, UHUD FM, NTV RADYO, RADYO VATAN, SEMERKAND RADYO, Show Radyo, TGRT FM, Vav Radyo, Radyo Turkuvaz, Radyo A Haber, Turkuvaz Aktif Radyo
oldukları bildirilmiştir.
Açıklanan hukuki temeller ve gerekçeler ışığında ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyoların yukarıda belirtildiği şekilde saptanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- Yayının yapıldığı yer kavramından, yayın yönetim ve merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerektiğine,
2- Bu ölçütlere göre Türkiye’de ve Türkiye’ye yönelik olarak ülke çapında Türkçe yayın yapan;
Özel Televizyonların;
TV 41, TV 79, Tele 1, MERCAN TV, KOZA, Manisa Medya TV, akit TV, SHOWMAX, SHOW TV, SHOW TÜRK, TV 5, TV 19, 360 TV, LİNE TV, beykent, BER TV, BERRAK, ÜLKE TV, Lalegül, HAZAN TV, KANAL 16, BRTV, K 15, tvt, KANAL 56, HABER TÜRK, ÇAY TV, KANAL FIRAT, ÇRT, DEHA TV, MERKEZ TV, PAMUKKALE, 24, DİYAR TV, EDESSA TV, KANAL B, KANAL 23, CNN TÜRK, YURT TV, KANAL D, teve2, ER, ert şah tv, GAZİANTEP OLAY TV, GELİŞİM TV, haberglobal, BLD, Gonca TV, FLASH TV, EM TV, GTV, HABERAKS, HALK TV, KANAL 7, HİLAL TV, HRT Akdeniz, FOX, Akrt, 38 KENT TV, FM TV, KAÇKAR YILDIZ, AKSU TV, KANAL 1, KANAL 32, KANAL 33, KANAL 43, T TÜRKİYEM, KANAL 5, TV A, BEYAZ TV, KANAL ÇAY, 60, KANAL 26, KARADENİZ TV, DEMOKRAT TV, YENİ KOCAELİ TV, KANAL 42, KON TV, TV6, KANAL A, KUDÜS TV, BENGÜTÜRK, KRT, TV 52, KÖY TV, MAVİ KARADENİZ TV, 365, TV KAYSERİ, E HABER, Sivas SRT, Kanal Antalya, KANAL 3, MELTEM TV, ESKİŞEHİR SÜPER TV (ES TV), MESAJ, metro RTV, TV 1, KARADENİZ TÜRK, TV8.5, TV 8, TV NET, NTV, doğal tv, OLAY TV, KANAL G28, TV 100, 4 EYLÜL TV, ALTAŞ TV, ORT Osmaniyem Radyo Televizyonu, KADIRGA TV, RUMELİ TV, k kardelen, Süper TV, BURSA TV, ADANA TV, REHBER, CEM TV, KAÇKAR TV, EKİNTÜRK TV, KANAL 58, EGE TÜRK, ANADOLUDA VUSLAT, SUN TV, SEMERKAND TV, KANAL M, Avrupa 7, VİZYON 58, AS TV, EUROSTAR, STAR TV, SUN RTV, YILDIZ EN, TEK RUMELİ TV, Wm TV Woman Kadın, Günaydın TV, KANAL TEK, TEMPO TÜRK, TYTTURK, TGRT HABER, TV 264, TON TV, kanal ege, ATV, A HABER, ATV AVRUPA, a2, C TV TÜRKİYE, GÜÇLÜ, TVDEN, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY HABER, BAKIŞ TV, VADİM TV, Kanal V, DRT Denizli, YAŞAM TV, 7/24, KANAL 68, DURU TV HAYATIN KALBİ, TLC, DMAX,
b) Özel Radyoların;
AKRA FM, ALEM FM, BEST FM, HABERTÜRK RADYO, RADYO D, Erkam Radyo, RADYO 7, SİARAY TÜRK TÜRKİYE, Radyo Seymen, UHUD FM, NTV RADYO, RADYO VATAN, SEMERKAND RADYO, Show Radyo, TGRT FM, Vav Radyo, Radyo Turkuvaz, Radyo A Haber, Turkuvaz Aktif Radyo
olduğuna,
3- Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına ve ayrıca karar özetinin TRT aracılığıyla kamuoyuna duyurulmasına,
4- Karar örneğinin;
a) İçişleri Bakanlığına,
b) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına,
gönderilmesine,
c) Seçim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
d) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve Yüksek Seçim Kurulu kurumsal portalında yayımlanmasına,
28/12/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy