(2839 S. K. m. 3, 4, 5)
Karar No: 222
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurulumuza gönderilen 04/05/2007 sayılı yazıda; "2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 5 inci maddesinde, seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının Yüksek Seçim Kurulu tarafından genel nüfus sayımı sonuçlarının açıklanmasından itibaren, 4 üncü madde uyarınca tespit edilerek ilan edileceği, hükmü yer almaktadır.
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığından alınan 04/05/2007 tarihli ve B.02.1.TÜİ.0.78.01.01-622.02 sayılı yazı ile de, en son Genel Nüfus sayımı sonuçları bildirilmiş bulunmaktadır.
Bu nedenle; Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığından temin edilmiş bulunan Genel Nüfus Sayımı sonuçları ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 4 ve 5 inci maddeleri nazara alınarak, illerin çıkaracağı milletvekili sayısı ile seçim çevresine bölünmesi gereken illerin hangi ilçelerden oluşacağı ve bu seçim çevrelerinin kaç milletvekili çıkaracağının, tespitine karar verilmesini takdirlerinize arz ederim." denilmiş olmakla, konu incelendi;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca bildirilen Genel Nüfus Sayımı sonuçları ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 5 inci maddesi gereğince, Kurulumuz tarafından seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısı genel nüfus sayımı sonuçlarının açıklanmasından itibaren en geç altı ay içinde Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca tespit edilerek Resmi Gazetede, Radyo ve Televizyonda ilan edilmektedir.
Milletvekillerinin seçim çevrelerine dağılımı yapılırken önce her İl'e bir milletvekili verilir. Son genel nüfus tespiti ile belli olan Türkiye nüfusu, kalan milletvekili sayısına bölünmek suretiyle bir sayı elde edilir. İl nüfusunun bu sayıya bölünmesi ile her ilin ayrıca çıkaracağı milletvekili sayısı tespit olunur.
Bu suretle hesaplanan milletvekillerinin sayısı, 550'yi bulmadığı takdirde, nüfusu; milletvekili çıkarmaya yetmeyen illerin nüfusları ile artık nüfus bırakan illerin, artık nüfusları büyüklüklerine göre sıraya konulur ve ilk hesapta iller arasında bölüştürülmemiş bulunan milletvekilleri bu sıraya göre dağıtılır. Son kalan milletvekilinin verilmesinde iki veya daha fazla ilin eşit nüfus veya nüfus artığı göstermesi halinde, bunlar arasında ad çekilir.
Yapılan tespit sonunda çıkaracağı milletvekili sayısı 18'e kadar olan iller bir seçim çevresi sayılır. Çıkaracağı milletvekili sayısı (19)'dan (35)'e kadar olan iller iki, 36 ve daha fazla olan iller üç seçim çevresine bölünür. Bu seçim çevreleri numara sırasına göre adlandırılır.
İşte, 2839 sayılı Kanunun 3 ve 4 üncü maddelerinin ortaya koyduğu bu hükümler çerçevesinde 22 Ekim 2000 tarihinde yapılan Genel Nüfus Sayımı dikkate alınmak suretiyle 550 milletvekilinin (81) İl'e dağılımı yapılmış, 29 milletvekili çıkaracağı tespit edilen Ankara'nın 2; 24 milletvekili çıkaracağı tespit edilen İzmir'in 2; 70 milletvekili çıkaracağı tespit edilen İstanbul'un 3 seçim çevresine bölünmesi gerekli görülmüştür.
Seçim çevreleri belirlenirken mümkün olduğu ölçüde eşit veya birbirine yakın sayıda milletvekili çıkaracak şekilde oluşturulması, ilçelerin mülki bütünlüklerinin bozulmaması ve adli teşkilat yapısının değiştirilmemesi dikkate alınmış, ayrıca aynı seçim çevresinde yer alan ilçelerin nüfus ve coğrafi yakınlıkları ile ulaşım imkanları da göz önünde bulundurulmuştur.
Öte yandan, bu illerin milletvekili sayısının seçim çevrelerine dağılımında da, nüfusları bakımından illerin milletvekili sayısını tespit etmeye ilişkin esaslara göre belirlenmesi gereği benimsenmiştir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle;
1 - 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 4 ve 5 inci maddeleri gereğince belirlenecek seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının tespitinde en son 22 Ekim 2000 tarihinde yapılıp Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca ilan edilen Nüfus Sayımı sonuçlarının esas alınmasına,
2 - 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 3 ve 4 üncü maddeleri göz önünde bulundurularak, milletvekillerinin illere göre dağılımının (EK:I) Sayılı Cetvelde belirtildiği gibi tespitine,
3 - Belirlenen duruma göre (18)'den fazla milletvekili çıkaracak illerin Ankara, İstanbul ve İzmir İlleri olduğuna ve bu illerin EK:(II-A)-(II-B)-(II-C) Sayılı Cetvellerde gösterildiği şekilde birden fazla seçim çevresine bölünmesi gerektiğinin tespit ve kabulüne,
4 - Kararın bir örneğinin ve eki cetvellerin bütün İl ve İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına ve seçime katılabilecek Siyasi Parti Genel Başkanlıklarına gönderilmesine,
5 - Karar ve eki cetvellerin Resmi Gazete'de yayımlanmasına,
6 - Karar özeti ve eki cetvellerin Radyo ve Televizyonda yayınlanmasına,
04.05.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy