(2709 S. K. m. 77, 79) (2839 S. K. m. 6) (298 S. K. m. 1, 55/A) (2954 S. K. m. 5, 20, 21, 22, 23, 31) (6112 S. K. m. 3)
RGT:08.03.2015
RG NO: 29289
Karar No: 293
KARAR
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 77. maddesinin birinci fıkrasında ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin dört yılda bir yapılacağı öngörülmüş; aynı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasında ise; "Bir önceki seçimin yapıldığı tarihten itibaren dört yılın dolmasından önceki son Pazar günü oy verilir. Oy verme gününden geriye doğru hesaplanacak doksan günlük sürenin ilk günü seçimin başlangıç tarihidir." hükmüne yer verilmiştir.
Bir önceki 24. Dönem Milletvekili Genel Seçimi 12 Haziran 2011 Pazar günü yapıldığından, 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin 2839 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılması gerekmektedir.
Anayasa'nın 79. maddesindeki düzenlemeyle seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 55/A maddesinin son fıkrasında; "Ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulu yetkilidir. Yüksek Seçim Kurulunun buna ilişkin kararı Resmî Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle, ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan özel radyo ve televizyonlar ile bölgesel yayın tipinde olup, uydu yayını yapan televizyonların belirlenerek ilân edilmesi amacıyla Kurulumuzun 24/10/2014 tarihli, 2014/4127 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon çalışmalarını tamamlamış olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasa'nın 79. maddesinde; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi, dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görevinin Yüksek Seçim Kuruluna ait olduğu, Yüksek Seçim Kurulu ve diğer seçim kurullarının görev ve yetkilerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
298 sayılı Kanun'un 1. maddesinde; özel kanunlarına göre yapılacak Cumhurbaşkanı, milletvekili, il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, muhtarlık, ihtiyar meclisi üyeliği, ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde ve Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulmasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Anılan Kanun'un 55/A maddesinin;
Birinci fıkrasında; seçimlerin başlangıç tarihinden oy verme gününün bitimine kadar özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yapacakları yayınlarda; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 5, 20, 22 ve 23. maddeleri ile 31. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine tabi olduğu,
Üçüncü fıkrasında; birinci fıkra hükmüne göre özel radyo ve televizyonların yayın ilkelerinin belirlenmesinde Yüksek Seçim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu,
Dördüncü fıkrasında; yapılacak yayınların bu ilkelere uygunluğunun gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için Yüksek Seçim Kurulu; bunun dışında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili olduğu,
Son fıkrasında da; ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulunun yetkili olduğu,
belirtilmiş ve 2954 sayılı Kanun'da da "seçim hukuku" yönünden yayın ilkelerine yer verilmiştir.
Buna göre; 298 sayılı Kanun'a 3959 sayılı Kanun'la eklenen 55/A. maddesi ve aynı maddeyi değiştiren 4928 sayılı Kanun'la Yüksek Seçim Kuruluna verilen görev ve yetkilerin yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde yerine getirilmesi gerekmektedir.
Özellikle 298 sayılı Kanun'un 55/A maddesinin dördüncü fıkrasında öngörüldüğü üzere; yerel düzeyde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlarının gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili kılındığı göz önünde tutularak;
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 3. maddesinin;
e) bendinde; "Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,"
aa) bendinde; "Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgarî yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,"
jj) bendinde; "Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,"
ifade ettiği belirtilmiştir.
Buna göre, "yayının yapıldığı yer" kavramından yönetim ve yayın merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerekir.
Bu kavramlar ve ölçütlere göre ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan radyo ve televizyonların belirlenmesi sonucunda, Yüksek Seçim Kurulu ile ilçe seçim kurullarının görev ve yetki alanları da tespit edilmiş olacaktır.
Bu bakımdan, ülke çapında yayın ölçütlerine uyan televizyonlarla radyoların, ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyolar olarak belirlenmesi önem arz etmektedir.
Ayrıca, özel radyo ve televizyonların seçim dönemindeki yayınlarında uyacakları yayın ilkelerinin belirlenmesinde de 298 sayılı Kanun'un 55/A maddesi hükümlerinin öncelikle göz önünde bulundurulması gerekir.
7 Haziran 2015 tarihinde yapılacak olan 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi hazırlıklarına başlanılmasıyla birlikte, Kurulumuz Başkanlığının 5/1/2015 tarihli ve 7 sayılı yazısıyla; 298 sayılı Kanun'un 55/A maddesinin son fıkrası gereğince ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyon kanallarının (hangi tür yayın Analog - Dijital yaptıklarının), tam adı, yazışma adresi ve telefon numaraları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığından sorulmuş olup, alınan cevabi yazıda;
Karasal ve uydu ortamında ulusal lisans tipine uygun olarak ülke çapında yayın yapan televizyon kanallarının;
SHOW TV, CİNE 5, HABER TÜRK, 24, CNN TÜRK, KANAL D, TV 2, FLASH TV, KANAL 7, FOX, STAR TV, TV NET, NTV, STV, ATV, KANAL TÜRK, KOZA, ASU TV, SRT 1, ALTAŞ TV, ABANT TV, TV 5, TV 10, 360 TV, BAHAR TÜRK, DURU TV, ÜLKE TV, BUGÜN TV, KANAL FIRAT, PAMUKKALE, KANAL B, DENGE TV, SOKAK, (Artı) 1, İMC, EM TV, HALK TV, HABERAKS, HRT AKDENİZ, IRMAK TV, HTV HAYAT, JİYAN TV, AKSU TV, BEYAZ TV, KANAL ÇAY, Kanal 35, YENİ KOCAELİ TV, TV 6, KUDÜS TV, BENGÜ TÜRK TV, TV KAYSERİ, KANAL 3, MELTEM TV, EVİN TV, DÜNYA TV, MESAJ, TV 1, NTV AVRUPA, KÜLTÜRTÜRK TV, ADANA TV, REHBER, CEM TV, SAMANYOLU HABER, MEHTAP TV, BARIŞ TV, MEDYA TV, KANAL T, TEK RUMELİ TV, AKDENİZ TV, SAT-7 TÜRK, TGRT HABER, A HABER, ATV AVRUPA, YENİ ASIR TV, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY TV, YURDUM,
Karasal ortamda ulusal lisans tipine uygun olarak ülke çapında yayın yapan radyo kuruluşlarının ise;
AKRA FM, RADYO D, RADYO MEHTAP, RADYO 7, RADYO CİHAN, UHUD FM, NTV RADYO, SHOW RADYO, BURÇ FM, SEMERKAND RADYO, TGRT FM, RADYO A HABER, KANAL TÜRK RADYO,
Uydu yayını da yapan bölgesel televizyon kanallarının;
EGE TV, KANAL 5, KON TV, KANAL A, KÖY TV, KADIRGA TV, KAÇKAR TV,
oldukları bildirilmiştir.
Açıklanan hukuki temeller ve gerekçeler ışığında ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyoların yukarıda belirtildiği şekilde saptanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 3. maddesinin;
e) bendinde; "Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,"
aa) bendinde; "Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgarî yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,"
jj) bendinde; "Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan
yayın hizmetini,"
ifade ettiğine,
2- Yayının yapıldığı yer kavramından, yayın yönetim ve merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerektiğine,
3- Bu ölçütlere göre Türkiye'de ve Türkiye'ye yönelik olarak ülke çapında Türkçe yayın yapan;
a) Özel Televizyonların;
SHOW TV, CÎNE 5, HABER TÜRK, 24, CNN TÜRK, KANAL D, TV 2, FLASH TV, KANAL 7, FOX, STAR TV, TV NET, NTV, STV, ATV, KANAL TÜRK, KOZA, ASU TV, SRT 1, ALTAŞ TV, ABANT TV, TV 5, TV 10, 360 TV, BAHAR TÜRK, DURU TV, ÜLKE TV, BUGÜN TV, KANAL FIRAT, PAMUKKALE, KANAL B, DENGE TV, SOKAK, (Artı) 1, İMC, EM TV, HALK TV, HABERAKS, HRT AKDENİZ, IRMAK TV, HTV HAYAT, JİYAN TV, AKSU TV, BEYAZ TV, KANAL ÇAY, Kanal 35, YENİ KOCAELİ TV, TV 6, KUDÜS TV, BENGÜ TÜRK TV, TV KAYSERİ, KANAL 3, MELTEM TV, EVİN TV, DÜNYA TV, MESAJ, TV 1, NTV AVRUPA, KÜLTÜRTÜRK TV, ADANA TV, REHBER, CEM TV, SAMANYOLU HABER, MEHTAP TV, BARIŞ TV, MEDYA TV, KANAL T, TEK RUMELİ TV, AKDENİZ TV, SAT-7 TÜRK, TGRT HABER, A HABER, ATV AVRUPA, YENİ ASIR TV, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY TV, YURDUM,
b) Özel Radyoların;
AKRA FM, RADYO D, RADYO MEHTAP, RADYO 7, RADYO CİHAN, UHUD FM, NTV RADYO, SHOW RADYO, BURÇ FM, SEMERKAND RADYO, TGRT FM, RADYO A HABER, KANAL TÜRK RADYO,
4- Uydu yayını da yapan bölgesel televizyon kanallarının ise EGE TV, KANAL 5, KON TV, KANAL A, KÖY TV, KADIRGA TV, KAÇKAR TV,
olduğuna,
5- Kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına ve ayrıca karar özetinin TRT aracılığıyla kamuoyuna duyurulmasına,
6- Kararın;
a) İçişleri Bakanlığına,
b) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına, gönderilmesine,
c) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun www.vsk.gov.tr internet adresinde yayınlanmasına, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak iletilmesine,
04/03/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy