(2709 S. K. m. 79, 101, 102) (6271 S. K. m. 2, 3, Geç. m. 1) (298 S. K. m. 1, 55/A) (2954 S. K. m. 5, 20, 22, 23, 31) (6112 S. K. m. 3)
RGT: 26.06.2014
RG NO: 29042
Karar No: 3057
KARAR
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 101 ve 102. maddeleri ile 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 3. maddesi gereğince Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıl olup (6271 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi uyarınca, Onbirinci Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır.), Cumhurbaşkanı seçiminin, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Hâlen görev yapmakta olan Cumhurbaşkanının görev süresinin 28 Ağustos 2014 tarihinde dolacak olması nedeniyle, Anayasa’nın 5678 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değişik 101. maddesi ve 6271 sayılı Kanun’un 2. maddesi gereğince halk tarafından seçilecek olan Cumhurbaşkanının seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk oylama 10 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 olarak, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın bulundukları ülkede oy kullanma tarihleri ise, ilk oylama 31 Temmuz - 3 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise, 17 - 20 Ağustos 2014 tarihleri olarak belirlenmiştir.
Anayasa’nın 79. maddesindeki düzenlemeyle seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 55/A maddesinin son fıkrasında; “Ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulu yetkilidir. Yüksek Seçim Kurulunun buna ilişkin kararı Resmî Gazete’de yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle, ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan özel radyo ve televizyonlar ile bölgesel yayın tipinde olup, uydu yayını yapan televizyonların belirlenerek ilân edilmesi amacıyla Kurulumuzun 14/9/2013 tarih, 2013/374 sayılı kararı ile oluşturulan komisyon çalışmalarını tamamlamış olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasa’nın 79. maddesinde; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi, dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görevinin Yüksek Seçim Kuruluna ait olduğu, Yüksek Seçim Kurulu ve diğer seçim kurullarının görev ve yetkilerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
298 sayılı Kanun’un 1. maddesinde; özel kanunlarına göre yapılacak Cumhurbaşkanı, milletvekili, il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, muhtarlık, ihtiyar meclisi üyeliği, ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde ve Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulmasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Anılan Kanun’un 55/A maddesinin;
birinci fıkrasında; seçimlerin başlangıç tarihinden oy verme gününün bitimine kadar özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yapacakları yayınlarda; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nun 5., 20., 22., 23. maddeleri ile 31. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine tâbi olduğu,
Üçüncü fıkrasında; birinci fıkra hükmüne göre özel radyo ve televizyonların yayın ilkelerinin belirlenmesinde Yüksek Seçim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu,
Dördüncü fıkrasında; yapılacak yayınların bu ilkelere uygunluğunun gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için Yüksek Seçim Kurulu; bunun dışında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili olduğu,
Son fıkrasında da; ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulunun yetkili olduğu,
belirtilmiş,
2954 sayılı Kanun’da da “seçim hukuku” yönünden yayın ilkelerine yer verilmiştir.
Buna göre; 298 sayılı Kanun’a 3959 sayılı Kanun’la eklenen 55/A. maddesi ve aynı maddeyi değiştiren 4928 sayılı Kanun’la Yüksek Seçim Kuruluna verilen görev ve yetkilerin yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde yerine getirilmesi gerekmektedir.
Özellikle 298 sayılı Kanun’un 55/A maddesinin dördüncü fıkrasında öngörüldüğü üzere; yerel düzeyde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlarının gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili kılındığı göz önünde tutularak;
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin;
e) bendinde; “Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,”
aa) bendinde; “Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgarî yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
jj) bendinde; “Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
ifade ettiği belirtilmiştir.
Buna göre, “yayının yapıldığı yer” kavramından yönetim ve yayın merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerekir.
Bu kavramlar ve ölçütlere göre ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan radyo ve televizyonların belirlenmesi sonucunda, Yüksek Seçim Kurulu ile ilçe seçim kurullarının görev ve yetki alanları da tespit edilmiş olacaktır.
Bu bakımdan, ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın ölçütlerine uyan televizyonlarla radyoların, ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan televizyon ve radyolar olarak belirlenmesi önem arz etmektedir.
Ayrıca, özel radyo ve televizyonların seçim dönemindeki yayınlarında uyacakları yayın ilkelerinin belirlenmesinde de 298 sayılı Kanun’un 55/A maddesi hükümlerinin öncelikle göz önünde bulundurulması gerekir.
10 Ağustos 2014 tarihinde yapılacak olan Cumhurbaşkanı seçiminin ilk oylaması iş ve işlemlerine başlanılmasıyla birlikte, Kurulumuz Başkanlığının 12/5/2014 tarih ve 5203 sayılı yazısıyla; 298 sayılı Kanun’un 55/A maddesinin son fıkrası gereğince ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyon kanallarının (hangi tür yayın Analog - Dijital yaptıklarının), tam adı, yazışma adresi ve telefon numaraları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığından sorulmuş olup, alınan cevabi yazıda;
Karasal ve uydu ortamında ulusal lisans tipine uygun olarak ülke çapında yayın yapan televizyon kanallarının;
SHOW TV, CİNE 5, HABER TÜRK, 24, CNN TÜRK, KANAL D, TV 2, CNBC-e, FLASH TV, KANAL 7, FOX, STAR TV, TV 8, TV NET, NTV, STV, ATV, KOZA, ASU TV, SHOW TÜRK, ALTAŞ TV, TV 5, TV 10, 360 TV, ÜLKE TV, BUGÜN TV, KANAL FIRAT, PAMUKKALE, KANAL B, SOKAK, +1, İMC, EVREN TV, EM TV, HALK TV, HABERAKS, AKSU TV, TÜRKİYEM, KANAL S, BEYAZ TV, ÇAY TV, Kanal 35, YENİ KOCAELİ TV, BENGÜ TÜRK TV, KRT, 365, ANADOLU TV, TV KAYSERİ, KANAL 3, MELTEM TV, TV 1, NTV AVRUPA, TV 52, ADANA TV, REHBER, CEM TV, SAMANYOLU HABER, ANADOLUDA VUSLAT, MEHTAP TV, BARIŞ TV, Medya TV, EUROSTAR, TEK RUMELİ TV, TGRT HABER, A HABER, ATV AVRUPA, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY TV, 7/24,
Karasal ortamda ulusal lisans tipine uygun olarak ülke çapında yayın yapan radyo kuruluşlarının ise;
KRAL FM, AKRA FM, SHOW RADYO, BEST FM, MEGA RADYO İSTANBUL, RADYO D, RADYO MEHTAP, RADYO 7, RADYO CİHAN, MELTEM FM (Uhud FM), NTV RADYO, BURÇ FM, SEMARKAND RADYO, TGRT FM, RADYO TURKUVAZ (A Haber Radyo), KANAL TÜRK RADYO, MORAL FM, ALEM FM, RADYO SLOW TİME, KRAL POP, Radyo Seymen, NUMBER 1 TÜRK FM, PAL FM, RADYO 35, SLOW TÜRK, RADYO VİVA, NUMBER ONE, JOYTÜRK FM, VİRGİN RADIO, POWER TÜRK, METRO FM, SÜPER FM, RADYO MÜZİK, POWER FM,
Uydu yayını da yapan bölgesel televizyon kanallarının;
DOĞU TV, EGE TV, KANAL 5, KON TV, KÖY TV, MESAJ, KADIRGA TV, KAÇKAR TV, KANAL A, KANAL TÜRK
oldukları bildirilmiştir.
Açıklanan hukuki temeller ve gerekçeler ışığında ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyoların yukarıda belirtildiği şekilde saptanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin;
e) bendinde; “Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,”
aa) bendinde; “Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgarî yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
jj) bendinde; “Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
ifade ettiğine,
2- Yayının yapıldığı yer kavramından, yayın yönetim ve merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerektiğine,
3- Bu ölçütlere göre Türkiye’de ve Türkiye’ye yönelik olarak ülke çapında Türkçe yayın yapan;
a) Özel Televizyonların;
SHOW TV, CİNE 5, HABER TÜRK, 24, CNN TÜRK, KANAL D, TV 2, CNBC-e, FLASH TV, KANAL 7, FOX, STAR TV, TV 8, TV NET, NTV, STV, ATV, KOZA, ASU TV, SHOW TÜRK, ALTAŞ TV, TV 5, TV 10, 360 TV, ÜLKE TV, BUGÜN TV, KANAL FIRAT, PAMUKKALE, KANAL B, SOKAK, +1, İMC, EVREN TV, EM TV, HALK TV, HABERAKS, AKSU TV, TÜRKİYEM, KANAL S, BEYAZ TV, ÇAY TV, Kanal 35, YENİ KOCAELİ TV, BENGÜ TÜRK TV, KRT, 365, ANADOLU TV, TV KAYSERİ, KANAL 3, MELTEM TV, TV 1, NTV AVRUPA, TV 52, ADANA TV, REHBER, CEM TV, SAMANYOLU HABER, ANADOLUDA VUSLAT, MEHTAP TV, BARIŞ TV, Medya TV, EUROSTAR, TEK RUMELİ TV, TGRT HABER, A HABER, ATV AVRUPA, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY TV, 7/24,
b) Özel Radyoların;
KRAL FM, AKRA FM, SHOW RADYO, BEST FM, MEGA RADYO İSTANBUL, RADYO D, RADYO MEHTAP, RADYO 7, RADYO CİHAN, MELTEM FM (Uhud FM), NTV RADYO, BURÇ FM, SEMARKAND RADYO, TGRT FM, RADYO TURKUVAZ (A Haber Radyo), KANAL TÜRK RADYO, MORAL FM, ALEM FM, RADYO SLOW TİME, KRAL POP, Radyo Seymen, NUMBER 1 TÜRK FM, PAL FM, RADYO 35, SLOW TÜRK, RADYO VİVA, NUMBER ONE, JOYTÜRK FM, VİRGİN RADIO, POWER TÜRK, METRO FM, SÜPER FM, RADYO MÜZİK, POWER FM,
4- Uydu yayını da yapan bölgesel televizyon kanallarının ise DOĞU TV, EGE TV, KANAL 5, KON TV, KÖY TV, MESAJ, KADIRGA TV, KAÇKAR TV, KANAL A, KANAL TÜRK,
olduğuna,
5- Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasına ve ayrıca karar özetinin TRT aracılığıyla kamuoyuna duyurulmasına,
6- Kararın örneğinin;
a) İçişleri Bakanlığına,
b) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına,
gönderilmesine,
c) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak iletilmesine,
22/6/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy