(2709 S. K. m. 77) (2839 S. K. m. 6) (298 S. K. m. 14) (2820 S. K. m. 20, 36)
Karar No: 98
Karar Tarihi: 30/01/2015
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 77. maddesinin birinci fıkrasında ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin dört yılda bir yapılacağı öngörülmüş; aynı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasında ise; "Bir önceki seçimin yapıldığı tarihten itibaren dört yılın dolmasından önceki son Pazar günü oy verilir. Oy verme gününden geriye doğru hesaplanacak doksan günlük sürenin ilk günü seçimin başlangıç tarihidir." hükmüne yer verilmiştir.
Bir önceki 24. Dönem Milletvekili Genel Seçimi 12 Haziran 2011 Pazar günü yapıldığından, 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin 2839 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılması gerekmektedir.
Seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin tespit ve ilânında 2839 sayılı Kanun'da özel hüküm bulunmadığından, seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin tespiti hususunda 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanacaktır.
Yukarıda belirtilen kanun hükümleri dikkate alınarak, seçimlere katılabilecek siyasi partilerin tespit edilerek, yürütülecek seçim iş ve işlemlerinde uygulanmasına ve 298 sayılı Kanun’un 14. maddesinin onbirinci fıkrası uyarınca da ilânına karar verilmesi amacıyla Kurulumuzun 24/10/2014 tarihli, 2014/4127 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon, çalışmalarını tamamlayarak, konu hakkında düzenlediği karar taslağını Kurulumuza sunmuş olmakla,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 77. maddesinin birinci fıkrasında ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin dört yılda bir yapılacağı öngörülmüş; aynı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasında ise; "Bir önceki seçimin yapıldığı tarihten itibaren dört yılın dolmasından önceki son Pazar günü oy verilir. Oy verme gününden geriye doğru hesaplanacak doksan günlük sürenin ilk günü seçimin başlangıç tarihidir." hükmüne yer verilmiştir.
Bir önceki 24. Dönem Milletvekili Genel Seçimi 12 Haziran 2011 Pazar günü yapıldığından, 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin 2839 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılması gerekmektedir.
Seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin tespit ve ilânında 2839 sayılı Kanun'da özel hüküm bulunmadığından, seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin tespiti hususunda 298 sayılı Kanun ve 2820 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uygulanacaktır.
298 sayılı Kanun'un 14. maddesinin onbirinci fıkrasında; siyasi partilerin, milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyelikleri seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay önce teşkilat kurmaları ve büyük kongrelerini yapmış olmaları veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Aynı Kanun hükmünün devamında da bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurma anlamına geldiği hükme bağlanmıştır. 2820 sayılı Kanun’un 20. maddesinin birinci fıkrasında ise, bir ilçede teşkilatlanmanın (büyükşehir statüsündeki iller hariç olmak üzere), ilçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında teşkilat kurmayı gerektirdiği; belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece birinde teşkilat kurulmuş olmasının yeterli olduğu belirtilmiş, aynı Kanun’un 36. maddesinde de, buna paralel düzenlemeye yer verilmiştir.
2820 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasında; siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunmasının şart olduğu, ikinci fıkrasında da; bir ilde teşkilatlanmanın, merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektireceği vurgulanmıştır.
Yukarıda belirtilen kanun hükümleri dikkate alınarak, seçimlere katılabilecek siyasi partilerin tespit edilerek, yürütülecek seçim iş ve işlemlerinde uygulanmasına ve 298 sayılı Kanun’un 14. maddesinin onbirinci fıkrası uyarınca da ilânına karar verilmesi gerekmekte olup, seçime katılabilecek siyasi partileri saptama ve ilân etme görev ve yetkisi 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Kurulumuza ait bulunduğundan, seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin araştırılıp belirlenmesi gerekmektedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının 6/1/2015 günlü, 209460 sayılı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20/1/2015 günlü, 154 sayılı yazıları ile bu yazı ekinde gönderilen bilgisayar disketinin incelenmesi sonucunda;
I- A) 298 sayılı Kanun’un 14. maddesinin onbirinci fıkrası ile 2820 sayılı Kanun’un 20. ve 36. maddelerine göre, illerin en az yarısında oy verme günü olan 7 Haziran 2015 tarihinden en az altı ay öncesi itibariyle teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan siyasi partilerin (alfabetik sıralamaya göre);
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Alternatif Parti,
3- Anadolu Partisi,
4- Bağımsız Türkiye Partisi,
5- Büyük Birlik Partisi,
6- Cumhuriyet Halk Partisi,
7- Demokrat Parti,
8- Demokratik Gelişim Partisi,
9- Demokratik Sol Parti,
10- Doğru Yol Partisi,
11- Emek Partisi,
12- Genç Parti,
13- Hak ve Adalet Partisi,
14- Hak ve Eşitlik Partisi,
15- Hak ve Özgürlükler Partisi,
16- Halkın Kurtuluş Partisi,
17- Halkın Yükselişi Partisi,
18- Halkların Demokratik Partisi,
19- Hür Dava Partisi,
20- İşçi Partisi,
21- Liberal Demokrat Parti,
22- Merkez Parti,
23- Millet Partisi,
24- Millet ve Adalet Partisi,
25- Milliyetçi Hareket Partisi,
26- Muhafazakâr Yükseliş Partisi,
27- Özgürlük ve Dayanışma Partisi,
28- Saadet Partisi,
29- Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi,
30- Türkiye Komünist Partisi,
31- Yurt Partisi
olduğu,
B) Diğer partilerin ise genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu yerine getiremedikleri, dolayısıyla 298 sayılı Kanun’un 14. maddesinin onbirinci fıkrasında öngörülen nitelikleri kazanamadıkları,
saptanmıştır.
II- Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu olan partilerin;
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Cumhuriyet Halk Partisi,
3- Milliyetçi Hareket Partisi,
4- Halkların Demokratik Partisi,
olduğu belirlenmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
I- 298 sayılı Kanun'un 14. maddesinin onbirinci fıkrasına göre; seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin;
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Alternatif Parti,
3- Anadolu Partisi
4- Bağımsız Türkiye Partisi,
5- Büyük Birlik Partisi,
6- Cumhuriyet Halk Partisi,
7- Demokrat Parti,
8- Demokratik Gelişim Partisi,
9- Demokratik Sol Parti,
10- Doğru Yol Partisi,
11- Emek Partisi,
12- Genç Parti,
13- Hak ve Adalet Partisi,
14- Hak ve Eşitlik Partisi,
15- Hak ve Özgürlükler Partisi,
16- Halkın Kurtuluş Partisi,
17- Halkın Yükselişi Partisi,
18- Halkların Demokratik Partisi,
19- Hür Dava Partisi,
20- İşçi Partisi,
21- Liberal Demokrat Parti,
22- Merkez Parti,
23- Millet Partisi,
24- Millet ve Adalet Partisi,
25- Milliyetçi Hareket Partisi,
26- Muhafazakâr Yükseliş Partisi,
27- Özgürlük ve Dayanışma Partisi,
28- Saadet Partisi,
29- Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi,
30- Türkiye Komünist Partisi,
31- Yurt Partisi olduğuna,
II- Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasına,
III- Karar özetinin Türkiye Radyo Televizyon Kurumu aracılığıyla alındığı andan itibaren bir hafta süreyle yayınlanmasına,
IV- Karar örneğinin;
a) Seçime katılma yeterliliğine sahip siyasi partilerin genel başkanlıklarına gönderilmesine,
b) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun www.ysk.sov.tr internet adresinde yayınlanmasına, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
30/1/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy