(2709 S. K. m. 79, Geç. m. 21) (298 S. K. m. 1, 55/A) (2954 S. K. m. 5, 20, 22, 23, 31) (6112 S. K. m. 3)
RGT: 31.05.2018
RG NO: 30437
Karar No: 621
KARAR
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Geçici 21. maddesinin (A) fıkrasında; “Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27’ncı Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi 3/11/2019 tarihinde birlikte yapılır. Seçimin yapılacağı tarihe kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27’nci Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.” hükmü yer almaktadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimlerinin yenilenmesine ve seçimin 24 Haziran 2018 Pazar günü yapılmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun 20.04.2018 tarihli 89. Birleşiminde karar verilmiş olup, Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimlerin yenilenmesine ilişkin 20/04/2018 tarihli, 1183 sayılı kararı Resmi Gazete’nin 20/04/2018 tarihli, 30397 Mükerrer sayılı nüshasında yayımlanmıştır.
Anayasa’nın 79. maddesindeki düzenlemeyle seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 55/A maddesinin son fıkrasında; “Ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulu yetkilidir. Yüksek Seçim Kurulunun buna ilişkin kararı Resmi Gazete’de yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle, ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan özel radyo ve televizyonlar ile bölgesel yayın tipinde olup, uydu yayım yapan televizyonların belirlenerek ilân edilmesi amacıyla hazırlanan karar taslağı Kurulumuza sunulmuş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasanın 79. maddesinde; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi, dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görevinin Yüksek Seçim Kuruluna ait olduğu, Yüksek Seçim Kurulu ve diğer seçim kurullarının görev ve yetkilerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
298 sayılı Kanunun 1. maddesinde; özel kanunlarına göre yapılacak Cumhurbaşkanı, milletvekili, il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, muhtarlık, ihtiyar meclisi üyeliği, ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde ve Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulmasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Anılan Kanunun 55/A maddesinin;
Birinci fıkrasında; seçimlerin başlangıç tarihinden oy verme gününün bitimine kadar özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yapacakları yayınlarda; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun 5, 20, 22 ve 23. maddeleri ile 31. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine tabi olduğu,
Üçüncü fıkrasında; birinci fıkra hükmüne göre özel radyo ve televizyonların yayın ilkelerinin belirlenmesinde Yüksek Seçim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu,
Dördüncü fıkrasında; yapılacak yayınların bu ilkelere uygunluğunun gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için Yüksek Seçim Kurulu; bunun dışında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili olduğu,
Son fıkrasında da; ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulunun yetkili olduğu,
belirtilmiş ve 2954 sayılı Kanunda da "seçim hukuku" yönünden yayın ilkelerine yer verilmiştir.
Buna göre; 298 sayılı Kanuna 3959 sayılı Kanunla eklenen 55/A. maddesi ve aynı maddeyi değiştiren 4928 sayılı Kanunla Yüksek Seçim Kuruluna verilen görev ve yetkilerin yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde yerine getirilmesi gerekmektedir.
Özellikle 298 sayılı Kanunun 55/A maddesinin dördüncü fıkrasında öngörüldüğü üzere; yerel düzeyde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlarının gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili kılındığı göz önünde tutularak;
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 3. maddesinin;
e) bendinde; “Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,”
aa) bendinde; “Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
jj) bendinde; “Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırlan içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
ifade ettiği belirtilmiştir.
Buna göre, “yayının yapıldığı yer” kavramından yönetim ve yayın merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerekir.
Bu kavramlar ve ölçütlere göre ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan radyo ve televizyonların belirlenmesi sonucunda, Yüksek Seçim Kurulu ile ilçe seçim kurullarının görev ve yetki alanları da tespit edilmiş olacaktır.
Bu bakımdan, ülke çapında yayın ölçütlerine uyan televizyonlarla radyoların, ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyolar olarak belirlenmesi önem arz etmektedir.
Ayrıca, özel radyo ve televizyonların seçim dönemindeki yayınlarında uyacaktan yayın ilkelerinin belirlenmesinde de 298 sayılı Kanunun 55/A maddesi hükümlerinin öncelikle göz önünde bulundurulması gerekir.
24 Haziran 2018 Pazar günü birlikte yapılacak olan Cumhurbaşkanı seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, Kurulumuz Başkanlığının 22/05/2018 tarihli ve 183227 sayılı yazısıyla; 298 sayılı Kanunun 55/A maddesinin son fıkrası gereğince ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyon kanallarının (hangi tür yayın Analog - Dijital yaptıklarının), tam adı, yazışma adresi ve telefon numaraları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığından sorulmuş olup, alınan cevabi yazıda;
Karasal ve uydu ortamında ülke çapında yayın yapan televizyon kanallarının;
SHOW TV, HABER TÜRK, CNN TÜRK, KANAL D, KANAL 7, FOX, TV NET, NTV, STAR TV, ATV, 24, FLASH TV, ULUSAL KANAL, A HABER, EGE TV, KON TV, KADIRGA TV, KANAL 5, KÖY TV, KAÇKAR TV, TV 41, MERCAN TV, S, LİNE TV, KANAL 16, BRTV, Kİ 5, KANAL 56, GALA, ÇAY TV, ÇRT, DEHA TV, EDESSA TV, RTV 23, ER, ert şah tv, GAZİANTEP OLAY TV, GELİŞİM TV, Hrt Akdeniz, Akıt, KANAL 32, KANAL 33, KANAL 43, TV A, BEYAZ TV, 60, KANAL 26, DEMOKRAT TV, KANAL 42, TV 52, Sivas SRT, Turizm Türk, ESKİŞEHİR SÜPER TV (ES TV), OLAY TV, KANAL G28, ORT Osmaniyem Radyo Televizyonu, BURSA TV, KANAL 58, ANADOLUDA VUSLAT, SUN TV, VİZYON 58, AS TV, MSBC KANAL 2000, TON TV, TVDEN, Kanal V, DRT Denizli, KANAL 68, KÜLTÜR TÜRK TV, KOZA, MANİSA MEDYA TV, AKİT TV, ABANT TV, TV5, TV 19, 360 TV, TV 79, BAHAR TÜRK, ÜLKE TV, KANAL 28, KANAL FIRAT, PAMUKKALE, DİYAR TV, KANAL B, YURT TV, (Artı) 1, EM TV, GTV, HABERAKS, HİLAL TV, 38 KENT TV, BİTLİS TV, FM TV, KAÇGAR YILDIZ, AKSU TV, T TÜRKİYEM, KANAL ÇAY, KANAL YALOVA, VİZYON TÜRK TV, KARADENİZ TV, TV6, KUDÜS TV, BENGÜ TÜRK TV, MAVİ KARADENİZ TV, TV KAYSERİ, KANAL 3, MELTEM TV, MESAJ, TV 1, KARADENİZ TÜRK, NTV AVRUPA, 4 EYLÜL TV, RUMELİ TV, ADANA TV, CEM TV, EGE TÜRK, EURO STAR, KANAL T, TEK RUMELİ TV, AKDENİZ TV, KANAL TEK, TGRT HABER, a2, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY HABER, A9, MEDİNE, DOST TV, YASİN TV, KRT, REHBER, HALK TV, YENİ KOCAELİ TV, E HABER, Tele 1, SHOWMAX, SHOW TÜRK, beykent, Lalegül, BORA TV, tvt, MERKEZ TV, ÇUKUROVATÜRK, DORUK TV, KANAL 1, TV 100, ALT AŞ TV, k kardelen, YILDIZ RİZE, SAT-7 TÜRK, ATV AVRUPA, GÜÇLÜ, BAKIŞ TV, 1 AN TV, YAŞAM TV,
Ülke çapında yayın yapan radyo kuruluşlarının ise;
BEST FM, RADYO D, MORAL FM, RADYO 7, İSTANBUL FM, UHUD FM, SEMERKAND RADYO, SHOW RADYO, TGRT FM, NTV RADYO, AKRA FM, ALEM FM, DURU FM, HABERTÜRK RADYO, ERKAM RADYO, SİARAY TÜRK TÜRKİYE, RADYO SEĞMEN, UHUD FM, RADYO VATAN, VAV RADYO, RADYO TURKUVAZ, RADYO A HABER, TURKUVAZ AKTİF RADYO
oldukları bildirilmiştir.
Açıklanan hukuki temeller ve gerekçeler ışığında ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyoların yukarıda belirtildiği şekilde saptanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- Yayının yapıldığı yer kavramından, yayın yönetim ve merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerektiğine,
2- Bu ölçütlere göre Türkiye’de ve Türkiye’ye yönelik olarak ülke çapında Türkçe yayın yapan;
a) Özel Televizyonların;
SHOW TV, HABER TÜRK, CNN TÜRK, KANAL D, KANAL 7, FOX, TV NET, NTV, STAR TV, ATV, 24, FLASH TV, ULUSAL KANAL, A HABER, EGE TV, KON TV, KADIRGA TV, KANAL 5, KÖY TV, KAÇKAR TV, TV 41, MERCAN TV, S, LİNE TV, KANAL 16, BRTV, Kİ 5, KANAL 56, GALA, ÇAY TV, ÇRT, DEHA TV, EDESSA TV, RTV 23, ER, ert şah tv, GAZİANTEP OLAY TV, GELİŞİM TV, Hrt Akdeniz, Akıt, KANAL 32, KANAL 33, KANAL 43, TV A, BEYAZ TV, 60, KANAL 26, DEMOKRAT TV, KANAL 42, TV 52, Sivas SRT, Turizm Türk, ESKİŞEHİR SÜPER TV (ES TV), OLAY TV, KANAL G28, ORT Osmaniyem Radyo Televizyonu, BURSA TV, KANAL 58, ANADOLUDA VUSLAT, SUN TV, VİZYON 58, AS TV, MSBC KANAL 2000, TON TV, TVDEN, Kanal V, DRT Denizli, KANAL 68, KÜLTÜR TÜRK TV, KOZA, MANİSA MEDYA TV, AKİT TV, ABANT TV, TV5, TV 19, 360 TV, TV 79, BAHAR TÜRK, ÜLKE TV, KANAL 28, KANAL FIRAT, PAMUKKALE, DİYAR TV, KANAL B, YURT TV, (Artı) 1, EM TV, GTV, HABERAKS, HİLAL TV, 38 KENT TV, BİTLİS TV, FM TV, KAÇGAR YILDIZ, AKSU TV, T TÜRKİYEM, KANAL ÇAY, KANAL YALOVA, VİZYON TÜRK TV, KARADENİZ TV, TV6, KUDÜS TV, BENGÜ TÜRK TV, MAVİ KARADENİZ TV, TV KAYSERİ, KANAL 3, MELTEM TV, MESAJ, TV 1, KARADENİZ TÜRK NTV AVRUPA, 4 EYLÜL TV, RUMELİ TV, ADANA TV, CEM TV, EGE TÜRK, EURO STAR, KANAL T, TEK RUMELİ TV, AKDENİZ TV, KANAL TEK, TGRT HABER, a2, ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY HABER, A9, MEDİNE, DOST TV, YASİN TV, KRT, REHBER, HALK TV, YENİ KOCAELİ TV, E HABER, Tele 1, SHOWMAX, SHOW TÜRK, beykent, Lalegül, BORA TV, tvt, MERKEZ TV, ÇUKUROVATÜRK, DORUK TV, KANAL 1, TV 100, ALTAŞ TV, k kardelen, YILDIZ RİZE, SAT-7 TÜRK, ATV AVRUPA, GÜÇLÜ, BAKIŞ TV, 1AN TV, YAŞAM TV,
b) Özel Radyoların;
BEST FM, RADYO D, MORAL FM, RADYO 7, İSTANBUL FM, UHUD FM, SEMERKAND RADYO, SHOW RADYO, TGRT FM, NTV RADYO, AKRA FM, ALEM FM, DURU FM, HABERTÜRK RADYO, ERKAM RADYO, SİARAY TÜRK TÜRKİYE, RADYO SEĞMEN, UHUD FM, RADYO VATAN, VAV RADYO, RADYO TURKUVAZ, RADYO A HABER, TURKUVAZ AKTİF RADYO
olduğuna,
3- Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına ve ayrıca karar özetinin TRT aracılığıyla kamuoyuna duyurulmasına,
4- Karar örneğinin;
a) İçişleri Bakanlığına,
b) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına,
gönderilmesine,
c) Seçim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
d) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve Yüksek Seçim Kurulu kurumsal portalmda yayımlanmasına,
28/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy