(2709 S. K. m. 101, 102) (6271 S. K. m. 2, 3, Geç. m. 1) (298 S. K. m. 14) (2820 S. K. m. 20)
RGT: 30.06.2014
RG NO: 29046
Karar No: 3092
KARAR
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 101 ve 102. maddeleri ile 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıl olup, (6271 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi gereğince, Onbirinci Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır.) Cumhurbaşkanı seçiminin, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Hâlen görev yapmakta olan Cumhurbaşkanının görev süresinin 28 Ağustos 2014 tarihinde dolacak olması nedeniyle, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 5678 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değişik 101. maddesi ve 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca halk tarafından seçilecek olan Cumhurbaşkanının seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk oylama 10 Ağustos 2014 Pazar günü, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 Pazar günü olarak, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın bulundukları ülkede oy kullanma tarihleri ve gün sayısı farklılık göstermekle birlikte ilk oylama 31 Temmuz - 3 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise 17 - 20 Ağustos 2014 tarihleri olarak belirlenmiştir.
6271 sayılı Kanun’da özel hüküm bulunmadığından, seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin tespit ve ilânında, 298 ve 2820 sayılı Kanunların ilgili hükümleri uygulanacaktır.
Yukarıda belirtilen kanun hükümleri dikkate alınarak, seçimlere katılabilecek siyasi partilerin tespit edilerek, yürütülecek seçim iş ve işlemlerinde uygulanmasına ve 298 sayılı Kanun’un 14. maddesinin 11. fıkrası uyarınca da ilânına karar verilmesi amacıyla Kurulumuzun 12/3/2014 tarih ve 2014/725 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon yaptığı çalışmaları tamamlayarak konu hakkında düzenlediği Komisyon Raporunu Kurulumuza sunmuş olmakla konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 101 ve 102. maddeleri ile 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıl olup, (6271 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi gereğince, Onbirinci Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır.) Cumhurbaşkanı seçiminin, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Hâlen görev yapmakta olan Cumhurbaşkanının görev süresinin 28 Ağustos 2014 tarihinde dolacak olması nedeniyle, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 5678 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değişik 101. maddesi ve 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca halk tarafından seçilecek olan Cumhurbaşkanının seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk oylama 10 Ağustos 2014 Pazar günü, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 Pazar günü olarak, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın bulundukları ülkede oy kullanma tarihleri ve gün sayısı farklılık göstermekle birlikte ilk oylama 31 Temmuz - 3 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise 17 - 20 Ağustos 2014 tarihleri olarak belirlenmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 14. maddesinin 11. fıkrasında; siyasi partilerin, milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyelikleri seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay önce teşkilat kurmaları ve büyük kongrelerini yapmış olmaları veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Aynı Kanun hükmünün devamında da bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurma anlamına geldiği hükme bağlanmıştır. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 20. maddesinin birinci fıkrasında ise, bir ilçede teşkilatlanmanın (büyükşehir statüsündeki iller hariç olmak üzere), ilçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında teşkilat kurmayı gerektirdiği; belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece birinde teşkilat kurulmuş olmasının yeterli olduğu belirtilmiş, aynı Kanun’un 36. maddesinde de, buna paralel düzenlemeye yer verilmiştir.
Seçime katılabilecek siyasi partileri saptama ve ilân etme görev ve yetkisi 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Kurulumuza ait bulunduğundan, seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin araştırılıp belirlenmesi gerekmektedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının 6/6/2014 günlü, 181463 sayılı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19/6/2014 günlü, 51047475/598 sayılı yazıları ile bu yazı ekinde gönderilen bilgisayar disketinin incelenmesi sonucunda;
I- A) 298 sayılı Kanun’un 14. maddesinin 11. fıkrası ile 2820 sayılı Kanun’un 20. ve 36. maddelerine göre, illerin en az yarısında oy verme günü olan 10 Ağustos 2014 tarihinden en az altı ay öncesi, (10 Şubat 2014 tarihi) itibariyle teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan siyasi partilerin (alfabetik sıralamaya göre);
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Alternatif Parti,
3- Bağımsız Türkiye Partisi,
4- Büyük Birlik Partisi,
5- Cumhuriyet Halk Partisi,
6- Demokrat Parti,
7- Demokratik Sol Parti,
8- Doğru Yol Partisi,
9- Emek Partisi,
10- Genç Parti,
11- Hak ve Eşitlik Partisi,
12- Hak ve Özgürlükler Partisi,
13- Halkın Kurtuluş Partisi,
14- Halkın Yükselişi Partisi,
15- Halkların Demokratik Partisi,
16- Hür Dava Partisi,
17- İşçi Partisi,
18- Liberal Demokrat Parti,
19- Millet Partisi,
20- Milliyetçi Hareket Partisi,
21- Muhafazakar Yükseliş Partisi,
22- Özgürlük ve Dayanışma Partisi,
23- Saadet Partisi,
24- Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi,
25- Türkiye Komünist Partisi
olduğu,
B) Diğer partilerin ise genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu yerine getiremedikleri, dolayısıyla 298 sayılı Kanun’un 14. maddesinin 11. fıkrasında öngörülen nitelikleri kazanamadıkları,
saptanmıştır.
II- Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu olan partilerin ;
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Cumhuriyet Halk Partisi,
3- Milliyetçi Hareket Partisi,
4- Halkların Demokratik Partisi,
olduğu belirlenmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
I- 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 14. maddesinin 11. fıkrasına göre; seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin;
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Alternatif Parti,
3- Bağımsız Türkiye Partisi,
4- Büyük Birlik Partisi,
5- Cumhuriyet Halk Partisi,
6- Demokrat Parti,
7- Demokratik Sol Parti,
8- Doğru Yol Partisi,
9- Emek Partisi,
10- Genç Parti,
11- Hak ve Eşitlik Partisi,
12- Hak ve Özgürlükler Partisi,
13- Halkın Kurtuluş Partisi,
14- Halkın Yükselişi Partisi,
15- Halkların Demokratik Partisi,
16- Hür Dava Partisi,
17- İşçi Partisi,
18- Liberal Demokrat Parti,
19- Millet Partisi,
20- Milliyetçi Hareket Partisi,
21- Muhafazakar Yükseliş Partisi,
22- Özgürlük ve Dayanışma Partisi,
23- Saadet Partisi,
24- Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi,
25- Türkiye Komünist Partisi
olduğuna,
II- Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
III- Karar özetinin Türkiye Radyo Televizyon Kurumu aracılığıyla alındığı andan itibaren bir hafta süreyle yayınlanmasına,
IV- Karar örneğinin;
a) Seçime katılma yeterliliğine sahip siyasi partilerin genel başkanlıklarına gönderilmesine,
b) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve il - ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
29/6/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy