(2709 S. K. m. 175) (3376 S. K. m. 1, 2) (298 S. K. m. 14, 21, 22, 23) (2820 S. K. m. 20, 36)
RGT: 11.02.2017
RG NO: 29976 (Mükerrer)
Karar No: 75
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 175. maddesinin dördüncü fıkrasında; “Meclisçe üye tam sayısının beşte üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki Kanun, Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmi Gazetede yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca 21/01/2017 tarihinde kabul edilen 6771 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmi Gazete’nin 11 Şubat 2017 tarih ve 29976 sayılı nüshasında yayımlanmıştır.
3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun 2. maddesinde; “Anayasa değişikliğinin halkoylaması, ilgili Anayasa değişikliği Kanununun Resmi Gazetede yayımını takip eden altmışıncı günden sonraki ilk pazar günü yapılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde, Yüksek Seçim Kurulunun 11 Şubat 2017 tarih ve 74 sayılı kararı ile Anayasa Değişikliği Halkoylamasının 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılması karar altına alınmıştır.
16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak Anayasa değişikliğinin halkoyuna sunulması işlemlerinde bulunabilecek ve ayrıca 298 sayılı Kanunun 23. maddesi gereğince sandık kurullarına üye verebilecek olan siyasi partilerin tespit ve ilanına ilişkin düzenleme 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 14/11. maddesinde yer almaktadır.
Siyasi partilerin tespit ve ilanında ise, 298 sayılı Kanun ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun ilgili hükümleri uygulanacaktır.
Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri dikkate alınarak, 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak Anayasa değişikliğinin halkoyuna sunulmasına ilişkin işlemlerde bulunabilecek ve ayrıca 298 sayılı Kanunun 23. maddesi gereğince sandık kurullarına üye verebilecek olan siyasi partilerin tespit edilerek, yürütülecek halkoylaması işlemlerinde uygulanmasına ve 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin onbirinci bendi uyarınca ilanına karar verilmesi amacıyla hazırlanan karar taslağı Kurulumuza sunulmuş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunda, halkoylaması işlemlerinde görev yapacak olan sandık kurulları hakkında özel bir düzenleme yapılmamıştır. 3376 sayılı Kanunun 1. maddesinde; Anayasa gereğince yapılacak olan halkoylamasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin tatbik edileceği hükmüne yer verilmiştir.
Bu bakımdan, 16 Nisan 2017 tarihinde yapılacak olan halkoylamasında görev yapacak sandık kurullarının 298 sayılı Kanunun 21, 22 ve 23. maddelerine göre oluşturulması gerekmektedir.
16 Nisan 2017 tarihinde yapılacak halkoylamasında seçime ilişkin hükümler uygulanacağına göre, halkoylamasında görev yapacak sandık kurulu üyeliklerinin belirlenmesi için bu tarihten en az altı ay evvel teşkilatlanma şartını 2820 sayılı Kanunun 20. ve 36. maddelerine göre yerine getirmiş ve büyük kongrelerini yapmış veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grupları bulunan siyasi partilerin tespiti gerekmiştir.
298 sayılı Kanunun 14. maddesinin onbirinci bendinde; siyasi partilerin, milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyelikleri seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay önce teşkilat kurmaları ve büyük kongrelerini yapmış olmaları veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Aynı Kanun hükmünün devamında da bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurma anlamına geldiği hükme bağlanmıştır. 2820 sayılı Kanunun 20. maddesinin birinci fıkrasında ise, siyasi partilerin ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve kurulmuş ise belde teşkilatından meydana geleceği, parti tüzüğünde ilçe disiplin kurulunun teşkilinin de öngörülebileceği ve beldelerde teşkilat kurulmasının zorunlu olmadığı düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri dikkate alınarak, seçimlere katılabilecek siyasi partilerin tespit edilmesine, yürütülecek seçim iş ve işlemlerinde uygulanmasına ve 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin onbirinci bendi uyarınca da ilânına karar verilmesi gerekmekte olup, seçime katılabilecek siyasi partileri saptama ve ilân etme görev ve yetkisi 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Yüksek Seçim Kuruluna ait bulunduğundan, seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin araştırılıp belirlenmesi gerekmektedir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27/01/2017 günlü, 51047475/89 sayılı yazıları ile bu yazı ekinde gönderilen bilgisayar disketinin incelenmesi sonucunda;
1- A) 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin onbirinci bendi ile 2820 sayılı Kanunun 20. ve 36. maddelerine göre, illerin en az yarısında oy verme günü olan 16 Nisan 2017 tarihinden en az altı ay öncesi itibariyle teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan siyasi partilerin (alfabetik sıralamaya göre);
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Anavatan Partisi,
3- Bağımsız Türkiye Partisi,
4- Büyük Birlik Partisi,
5- Cumhuriyet Halk Partisi,
6- Halkların Demokratik Partisi,
7- Hür Dava Partisi,
8- Milliyetçi Hareket Partisi,
9- Saadet Partisi,
10- Vatan Partisi,
olduğu,
B) Diğer partilerin ise genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu yerine getiremedikleri, dolayısıyla 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin onbirinci bendinde öngörülen şartları taşımadıkları,
saptanmıştır.
11- Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu olan partilerin;
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Cumhuriyet Halk Partisi,
3- Halkların Demokratik Partisi,
4- Milliyetçi Hareket Partisi,
olduğu belirlenmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 14. maddesinin 11. bendine göre; 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılacak Anayasa değişikliğinin halkoyuna sunulmasına ilişkin işlemlerde bulunabilecek ve ayrıca 298 sayılı Kanunun 23. maddesi gereğince sandık kurullarına üye verebilecek olan siyasi partilerin;
1 - Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Anavatan Partisi,
3- Bağımsız Türkiye Partisi,
4- Büyük Birlik Partisi,
5- Cumhuriyet Halk Partisi,
6- Halkların Demokratik Partisi,
7- Hür Dava Partisi,
8- Milliyetçi Hareket Partisi,
9- Saadet Partisi,
10- Vatan Partisi,
olduğuna,
11- Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
III- Karar özetinin Türkiye Radyo Televizyon Kurumu aracılığıyla alındığı andan itibaren bir hafta süreyle yayınlanmasına,
IV- Karar örneğinin;
a) Seçime katılma yeterliğine sahip siyasi partilerin genel başkanlıklarına gönderilmesine,
b) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun www.ysk.gov.tr internet adresinde yayınlanmasına, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
11/02/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy