(2709 S. K. m. 101, Geç. m. 21) (6271 S. K. m. 6, 7, 8/A, 9, 10) (2839 S. K. m. 11)
RGT: 03.05.2018
RG NO: 30410 (Mükerrer)
Karar No: 366
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Geçici 21. maddesinin (A) fıkrasında; “Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27’nci Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi 3/11/2019 tarihinde birlikte, yapılır. Seçimin yapılacağı tarihe kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27’nci Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.” hükmü yer almaktadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimlerinin yenilenmesine ve seçimin 24 Haziran 2018 Pazar günü yapılmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun 20.04,2018 tarihli 89. Birleşiminde karar verilmiş olup, Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimlerin yenilenmesine ilişkin 20/04/2018 tarihli, 1183 sayılı kararı Resmi Gazete’nin 20/04/2018 tarihli, 30397 Mükerrer sayılı nüshasında yayımlanmıştır.
24 Haziran 2018 tarihinde birlikte yapılacak olan Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, seçmenler tarafından aday gösterilecek Cumhurbaşkanı adaylığı için; Yüksek Seçim Kuruluna başvuran adayların sunduğu bilgi ve belgeler incelenmiş olmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasa’nın 6771 sayılı Kanunun 7. maddesi ile değişik 101. maddesinde;
"Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti gruptan, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüzbin seçmen aday gösterebilir.
Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliği sona erer.
Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday, Cumhurbaşkanı seçilir. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday, Cumhurbaşkanı seçilir.
İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması halinde; İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların salt çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilir. Oylamada, adayın geçerli oyların çoğunluğunu alamaması halinde, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
Seçimlerin tamamlanamaması halinde, yenisi göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.
Cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin diğer usul ve esaslar kanunla düzenlenir.”
6271 sayılı Kanunun 6. maddesinde;
"(1) Kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip her Türk vatandaşı Cumhurbaşkanı seçilebilir.",
6271 sayılı Kanunun 7140 sayılı Kanunun 5. Maddesi ile değişik 7. maddesinde;
"(1) Cumhurbaşkanlığına;
a) Siyasi parti grupları,
b) En son yapılan milletvekili genel seçiminde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler,
c) En az yüzbin seçmen,
aday gösterebilir.
(2) Aday gösterilmek, kişinin yazılı muvafakatine bağlıdır.
(3) Aday gösterme süresinin sona erdiği tarihten itibaren hiçbir şekilde yeni aday gösterilemez.”
6271 sayılı Kanuna 7140 sayılı Kanunun 7. Maddesi ile eklenen “Seçmenler tarafından aday gösterilme” başlıklı 8/A maddesinde;
“(1) Cumhurbaşkanlığına en az yüzbin seçmenin yazılı teklifiyle aday gösterilebilir.
(2) Seçmenlerce aday gösterilmek isteyen kişi,
a) Kimlik ve açık adres bilgilerini ihtiva eden başvuru dilekçesi ve seçilme yeterliğine ilişkin belgelerle,
b) En yüksek derecedeki Devlet memuruna mali haklar kapsamında yapılmakta olan her türlü ödemelerin bir aylık brüt tutarının on katırım ilgili maliye veznesine emaneten yatırıldığına dair makbuzla,
Yüksek Seçim Kuruluna bizzat başvurur.
(3) Yüksek Seçim Kurulu, başvuru dilekçesi ve eklerini iki gün içinde inceler, inceleme sonucunda:
a) Başvuranın, seçilme yeterliğinin bulunmadığının tespit edilmesi halinde, başvuru reddedilir. Başvuran bu kararın bildirilmesinden itibaren iki gün içinde dilekçeyle yeniden inceleme talebinde bulunabilir. Yüksek Seçim Kurulu, bu talebi üç gün içinde karara bağlar.
b) Bilgi ve belgelerde eksiklik bulunması halinde, eksikliklerin tamamlanması için iki gün süre verilir. Bu süre içinde eksiklikler tamamlanmadığı takdirde başvuru reddedilir.
(4) Yüksek Seçim Kurulu, başvurusu kabul edilen kişileri ilan eder. Seçmenler, ancak bu ilanda belirtilen kişilerden sadece biri için bir kez teklifte bulunabilirler.
(5) Seçmenler, adaylık teklifi için kayıtlı oldukları ilçe seçim kuruluna bizzat başvururlar. Başvuranın, seçmen niteliğine sahip olduğu ve daha önce aday teklifinde bulunmadığı tespit edildikten sonra, ilan edilen listedeki kişiler arasından tercih yaptırılarak adayın bilgilerini ihtiva eden form imzalatılır ve elektronik ortamda da kaydedilir. Başvuran seçmene, aday teklifinde bulunduğuna dair belge verilir. Aday gösterme formları, elektronik ortamda Yüksek Seçim Kuruluna iletilir ve fiziki olarak ilçe seçim kurullarında saklanır. Aday gösterilmek isteyen kişinin talebi halinde, hakkında aday teklifinde bulunanlara ilişkin formlar ve diğer bilgiler kendisine verilir, itiraza ilişkin hususlar Yüksek Seçim Kurulu tarafından belirlenir.
(6) Belirlenen süre içinde yüzbin seçmen tarafından teklif edilen kişiler, geçici aday listesinde gösterilir.
(7) Yüzbin seçmen tarafından aday teklifinde bulunulması veya ölüm hallerinde maliye veznesine emaneten yatırılan tutar, seçimden sonra talep üzerine ilgiliye iade edilir. Diğer hallerde bu tutar, Hazineye gelir kaydedilir.
(8) Aday teklifine ilişkin işlemler için ilçe seçim kurullarında yeteri kadar personel görevlendirilir ve gerekli tedbirler alınır.
(9) Aday teklifine ilişkin başvuru ve formların şekli ile yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin aday göstermeleri dâhil bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir."
9. maddesinde;
"(1) Yüksek Seçim Kurulu, adaylar hakkında yaptığı inceleme sonucunda seçilme yeterliğini ve aday gösterilme şartlarını taşıyanları gösteren geçici aday listesini belirlet. Geçici aday listesi ve itiraz süresi Resmi Gazetede yayımlanır.”,
10. maddesinde;
"(1) Resmi Gazetede yapılan ilândan itibaren iki gün içinde, geçici aday listesine veya bu listeye alınmamaya ilişkin karara karşı Yüksek Seçim Kuruluna itiraz edilebilir.
(2) Yüksek Seçim Kurulu itirazları üç gün içinde kesin karara bağlar ve kesin aday listesini Resmi Gazetede yayımlar.",
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde;
"Aşağıda yazılı olanlar milletvekili seçilemezler:
a) İlkokul mezunu olmayanlar,
b) Kısıtlılar,
c) Askerlikle ilişiği olanlar,
d) Kamu hizmetinden yasaklılar,
e) Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar,
f) Affa uğramış olsalar bile;
1. Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,
2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkûm olanlar,
3. Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,
4. Türk Ceza Kanununun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkûm olanlar.”
hükümleri yer almaktadır.
Yüksek Seçim Kurulunun 26/4/2018 tarihli, 2018/289 sayılı kararı ile kabul edilen Seçim Takvimi'nde;
3 Mayıs 2018 Perşembe günü;
“3-Cumhurbaşkanı adaylığı için seçmenler tarafından aday gösterilmek isteyenlerin bilgi ve belge eksikliklerinin tamamlanmasının son günü, (saat 17.00)
4- Cumhurbaşkanı adaylığı için seçmenler tarafından aday gösterilmek isteyenlerden başvurulan kabul edilenlerin Yüksek Seçim Kurulunca ilam (saat 20.00),”
belirlenmiştir.
Yüksek Seçim Kurulunun 26/4/2018 tarihli, 2018/292 sayılı kararı ile seçmenler tarafından aday gösterilecek Cumhurbaşkanı adaylığı için başvuran Cumhurbaşkanı adaylarından;
III- Başvuruda aranacak belgeler
1- Adayın;
a) Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını gösteren nüfus cüzdanı örneği,
b) Yükseköğrenim yapmış olduğunu gösteren onaylı diploma örneği,
c) En yüksek derecedeki Devlet memuruna mali haklar kapsamında yapılmakta olan her türlü ödemelerin bir aylık brüt tutarının on katının (139.160 TL) ilgili maliye veznesine emaneten yatırıldığına dair makbuzu,
ç) Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden veya e-devlet üzerinden milletvekili adaylığı için alınan adlı sicil ve arşiv kaydının aslı,
d) 6 adet (4x6) santimetre ebadında arka fonu beya2 (arka fonda bayrak, resim, dini sembol vs. olmayan) vesikalık renkli fotoğrafları ile oy pusulasında yer almak üzere fotoğrafın yüksek çözünürlüklü elektronik ortamda hazırlanmış hâli
başvuru dilekçesine eklenir.
Yüksek Seçim Kurulunca kabul edilen Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde uygulanacak Seçim Takvimi’ne göre, 1 Mayıs 2018 Salı günü başlayıp 2 Mayıs 2018 Çarşamba günü saat 17.00'ye kadar Yüksek Seçim Kuruluna bizzat yapılan başvuruların incelenmesi neticesinde;
Yüksek Seçim Kurulunun 01/05/2018 tarihli, 2018/346 sayılı kararıyla Necdet CAN, 02/05/2018 tarihli, 2018/348 sayılı kararı ile Selami KARAGÖZ, 02/05/2018 tarihli, 2018/351 sayılı kararı ile de Bülent GÜRKUTun başvuru evraklarındaki eksiklikler tespit edilerek seçim takvimine göre 3 Mayıs 2018 Perşembe saat 17:00’ ye kadar eksikliklerin tamamlanması gerektiği kendilerine bildirilmiş olmasına rağmen süresi içerisinde söz konusu eksikliklerin tamamlanmadığı tespit edilmiştir.
1- Bu itibarla süresi içerisinde Cumhurbaşkanı adaylığı için başvuran Necdet CAN, Selami KARAGÖZ ve Bülent GÜRKUT, bilgi ve belge eksildiklerini tamamlamadıklarından Cumhurbaşkanı adaylığı başvurularının reddine,
2- Cumhurbaşkanı adaylığına süresi içerisinde başvuran (alfabetik sıraya göre) Doğu PERİNÇEK, Meral AKŞENER, Temel KARAMOLLAOĞLU ve Vecdet ÖZ’ün başvurularının kabulüne,
3- Doğu PERİNÇEK, Meral AKŞENER, Temel KARAMOLLAOĞLU ve Vecdet ÖZ için 04-09 Mayıs 2018 tarihlerinde 08.00-20:00 saatleri arasında ilgili ilçe seçim kurulu başkanlıklarına seçmenler tarafından başvurularak teklifte bulunulabileceğine (saat 20.00 İtibariyle sırada bekleyenlerin de tespitinin yapılarak bu kişilerin de teklif işlemlerinin tamamlanması gerektiğine, saat 20.00’den sonra gelenlere teklifte bulundurulmayacağına),
karar verilmesi gerekmiştir,
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- Süresi içerisinde Cumhurbaşkanı adaylığı için başvuran Necdet CAN, Selami KARAGÖZ ve Bülent GÜRKUT, bilgi ve belge eksikliklerini tamamlamadıklarından Cumhurbaşkanı adaylığı başvurularının reddine,
2- Cumhurbaşkanı adaylığına süresi içerisinde başvuran Doğu PERİNÇEK, Meral AKŞENER, Temel KARAMOLLAOĞLU ve Vecdet ÖZ'ün başvurulanımı kabulüne,
3- Doğu PERİNÇEK, Meral AKŞENER, Temel KARAMOLLAOĞLU ve Vecdet ÖZ için 04-09 Mayıs 2018 tarihlerinde 08.00-20:00 saatleri arasında ilgili ilçe seçim kurulu başkanlıklarına seçmenler tarafından başvurularak teklifte bulunulabileceğine,
4- Karar örneğinin;
a) Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
b) Yüksek Seçim Kurulu duyurusu olarak TRT aracılığı ile yayınlanmasına,
5- Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuz internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına,
6- Seçim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce İl-İlçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta olarak iletilmesine,
03/05/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy