(2709 S. K. m. 79, 101, 102) (6271 S. K. m. 2, 3, 13, Geç. m. 1) (298 S. K. m. 49)
RGT: 13.06.2014
RG NO: 29029
Karar No: 2913
KARAR
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 101 ve 102. maddeleri ile 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıl olup, (6271 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca, Onbirinci Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır.) Cumhurbaşkanı seçiminin, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Halen görev yapmakta olan Cumhurbaşkanının görev süresinin 28 Ağustos 2014 tarihinde dolacak olması nedeniyle, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 5678 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değişik 101. maddesi ve 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca halk tarafından seçilecek olan Cumhurbaşkanının seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk oylama 10 Ağustos 2014 Pazar günü, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise 24 Ağustos 2014 Pazar günü olarak belirlenmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 79. maddesindeki düzenlemeyle seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
6271 sayılı Kanun’un 2. maddesinin;
- birinci fıkrasında; “Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir.”,
- beşinci fıkrasında, "Bu Kanunda özel hüküm bulunmayan hallerde 298 sayılı Kanun, 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu, 10/6/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 18/1/1984 tarihli ve 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, 23/5/1987 tarihli ve 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun ile bunların ek ve değişikliklerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.”,
- altıncı fıkrasında; “Yüksek Seçim Kurulu, Cumhurbaşkanı seçimlerinin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapmak ve yaptırmak amacıyla, gerekli ilke kararları almaya, beşinci fıkrada sayılan kanunlar ile bu Kanun’da seçimle ilgili olarak yer alan bütün süreleri gerektiğinde kısaltarak tespit ve ilana yetkilidir.”
hükümleri yer almaktadır.
6271 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca hazırlanan Seçim Takvimine göre; Cumhurbaşkanı seçiminin başlangıç tarihi 29 Haziran 2014 Pazar günü olup, seçim propagandasının başlangıç tarihi aday listelerinin kesinleşme tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününe rastlamaktadır.
6271 sayılı Kanun’un 13. maddesinin birinci fıkrası; “Propaganda dönemi, aday listesinin kesinleştiği gün başlar ve oylamaların yapılacağı günden önceki gün saat 18.00’de sona erer.”, dördüncü fıkrası da; “Propaganda döneminde Başbakan, bakanlar ve milletvekilleri ile ilgili yasaklara ilişkin hükümler dahil olmak üzere propagandaya dair diğer hususlarda 298 sayılı Kanun hükümleri kıyasen uygulanır.” hükmünü içermektedir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 49 ila 66. maddelerinde seçim propagandasının usul ve esasları düzenlenmiştir.
Anılan Kanun hükümlerine göre, seçim propaganda döneminin başlangıç tarihinden bitimine kadar uyulması gereken usul ve esaslar hakkında karar verilmesi amacıyla Kurulumuzun 12/03/2014 tarih ve 725 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon, yaptığı çalışmaları tamamlayarak konu hakkında düzenlediği karar taslağını Kurulumuza sunmuş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasa’nın 102. maddesinin birinci fıkrası ile 6271 sayılı Kanun’un 3. maddesinin ikinci fıkrası; “Cumhurbaşkanı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanır. Cumhurbaşkanı seçim dönemi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmışıncı gün, makamın herhangi bir şekilde boşalması halinde ise boşalmayı takip eden gün başlar.” hükümlerini içermekte olup, buna göre, Cumhurbaşkanı seçiminin birinci oylaması 10 Ağustos 2014 Pazar günü, birinci oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde ikinci oylaması 24 Ağustos 2014 Pazar günü yapılacaktır.
Cumhurbaşkanı seçiminin başlangıç tarihi 29 Haziran 2014 Pazar günü, seçim propagandası döneminin başlangıç tarihi ise aday listesinin kesinleştiği 11 Temmuz 2014 Cuma günüdür.
Anayasa’nın 79. maddesiyle; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma seçim süresince ve seçimden sonra seçim konuları ile ilgili bütün yolsuzlukları, şikayet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama ... görev ve yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiş, ayrıca 6271 sayılı Kanun’un 2. maddesinin altıncı fıkrasında da; “Yüksek Seçim Kurulu, Cumhurbaşkanı seçimlerinin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapmak ve yaptırmak amacıyla, gerekli ilke kararları almaya, beşinci fıkrada sayılan kanunlar ile bu Kanunda seçimle ilgili olarak yer alan bütün süreleri gerektiğinde kısaltarak tespit ve ilana yetkilidir.” hükmü ile Cumhurbaşkanı seçiminin Yüksek Seçim Kurulunun yönetim ve denetiminde yapılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda değinilen mevzuat hükümlerine göre belirlenen seçimin başlangıç tarihi ile birlikte seçim işlemleri ve seçim süreci işlemeye başladığından, adaylık listelerinin kesinleştiği tarihten oy verme gününe kadar olan bu süreçte ilgililerce uyulması gereken esaslar ile seçim propaganda serbestliği ile yasaklarının belirlenmesi zorunluluk arz etmektedir.
298 sayılı Kanun’un 49. maddesinde; propaganda serbestliği ve süresinin, oy verme gününden önceki onuncu günün (31 Temmuz 2014 Perşembe) sabahı başlayacağı ve oy verme gününden önceki günün (9 Ağustos 2014 Cumartesi) saat 18.00’de sona ereceği belirtilmiş, bu serbestlik ve süreye getirilen sınırlamalar da yine aynı Kanun’un 49 ila 66. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
SONUÇ: Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; Cumhurbaşkanı seçiminde propaganda serbestliği ve süresi ile ilgili uyulması gereken usul ve esaslar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Bu Genelge'de adayın kullanacağı belirtilen tüm yetkiler, aday tarafından bizzat kullanılabileceği gibi yazılı olarak yetkilendireceği ve Yüksek Seçim Kuruluna veya yetkili il ya da ilçe seçim kurullarına bildireceği kişiler eliyle de kullanılabilir.
Siyasi partiler tarafından, destekledikleri aday lehine bu kararda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde açık veya kapalı yer toplantıları yapılabilir.
I-PROPAGANDA DÖNEMİNİN BAŞLANGIÇ TARİHİNDEN (11 Temmuz 2014) İTİBAREN;
A) Açık yerlerde propaganda; (11 Temmuz 2014) - (9 Ağustos 2014)
İkinci oylamaya kalması halinde; (11 Ağustos 2014) - (23 Ağustos 2014)
a) Seçim zamanında, genel yollar üzerinde, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesisler ile ilçe seçim kurullarınca gösterileceklerden başka meydanlarda toplu olarak sözlü propaganda yapılmasının yasak olduğuna (298/50-1),
b) İlçe seçim kurullarınca, gidiş-gelişi bozmayacak ve pazarların kurulmasına engel olmayacak surette toplantıların genel olarak yapıldığı ve varsa elektrik tesisatı olan yerleri seçmek suretiyle hangi meydanlarda toplu olarak sözlü propaganda yapılabileceğinin tespit edilmesine (298/50-2),
İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki miting alanlarının 26 Temmuz 2014 Cumartesi gününe kadar belirlenerek, seçime katılan adaylara yazılı olarak bildirilmesine ve adayların, bildirimden itibaren üç gün içinde yararlanmak istedikleri miting alanlarını ve süresini yazılı olarak ilçe seçim kuruluna iletmelerinin gerektiğine,
Birden fazla Cumhurbaşkanı adayının sözlü propaganda yapmak için müracaatı üzerine, ilçe seçim kurullarınca toplantı, meydan, gün, sıra ve saatlerinin 30 Temmuz 2014 Çarşamba gününe kadar ad çekme ile belirlenip, ilgililerine tebliğ edilmesine (298/50-3),
Belirlenen miting alanına aynı gün ve saatlerde sözlü propaganda için birden fazla aday tarafından başvurulması halinde propaganda süresinin en az 2 (iki) saat olarak belirlenmesine, birbirini takip eden propagandalar arasında en az 2 (iki) saatlik ara bırakılmasına, başvuran adaylar arasında anlaşma sağlanamadığı takdirde, propaganda sırasının ad çekme suretiyle tespitine,
Adaylar arasında anlaşma olması durumunda, propaganda gün ve saatlerinin diğer aday/adayların muvafakati aranmadan değiştirilebileceğine,
c) Oy verme gününden önceki onuncu gün olan 31 Temmuz 2014 Perşembe günü sabahından, oy verme gününden önceki 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
İkinci oylamaya kalması halinde 11 Ağustos 2014 Pazartesi günü sabahından, 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
kadar olan propaganda serbestliği süresinde denetim ve gözetim yetkisinin ilçe seçim kurullarında, 31 Temmuz 2014 Perşembe gününden önceki zamanlarda ise yetkinin mülki makamlarda olduğuna,
d) Açık yerlerde, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonundan, güneşin doğmasına kadar toplu olarak sözlü propaganda yapılamayacağına (298/50-4),
e) Yurt dışında açık yerlerde sözlü propaganda yapılamayacağına (298/94/A-son).
B) Kapalı yerlerde propaganda; (11 Temmuz 2014) - (9 Ağustos 2014)
İkinci oylamaya kalması halinde; (11 Ağustos 2014) - (23 Ağustos 2014)
a) Seçime katılan adaylar adına kapalı yer toplantısı yapılabileceğine (298/51-1),
- Kapalı yer toplantısı yapmak isteyen adayların, üç kişilik bir heyet kurmak suretiyle en yakın zabıta amir veya memuruna haber vermeleri gerektiğine,
- Köylerde, muhtara veya vekiline haber verilmesinin yeterli olduğuna (298/51-2),
- Heyetin, toplantının düzenini sağlamak, kanunlara karşı hareketleri, edep törelerine aykırı veya suç işlemeye kışkırtıcı mahiyet taşıyan söz veya fiilleri önlemekle görevli bulunduğuna (298/51-3),
- Yukarıdaki düzenlemeye aykırı bir durum baş gösterdiğinde, heyetin, bunu önlemeye çalışarak, gerekirse zabıtayı çağırması gerektiğine (298/51-4),
- Heyetin, toplantıda hazır bulunanlardan söz alacak olanları tayin ve tahdit edebileceğine (298/51-5),
- Bu toplantılarda yapılacak konuşmaların, 298 sayılı Kanun’un hoparlörle propaganda esaslarını düzenleyen 56. maddesi hükmü saklı kalmak üzere, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonuna kadar hoparlörle binanın dışındaki açık alanlara da verilebileceğine (298/51-6, 56-1, 50-son),
- Kapalı yer toplantılarına, toplantıyı idare eden heyetin isteği veya yetkili seçim kurullarının kararı olmadıkça zabıta amir ve memurlarının, muhtar ve ihtiyar meclislerinin, hiçbir surette müdahale edemeyeceklerine (298/51-7).
b) Mabetlerde, okullarda, kışla, karargah, ordugah gibi, askeri bina ve tesislerle askeri mahfillerde ve kamu hizmeti görülen diğer yerlerde kapalı yer toplantısı yapılamayacağına (298/51-son).
c) Yurt dışında kapalı yerlerde propaganda yapılamayacağına (298/94/A-son).
C) Seçim büroları; (11 Temmuz 2014) - (9 Ağustos 2014)
(İkinci oylamanın yapılması durumunda); (11 Ağustos 2014) - (23 Ağustos 2014)
a) Adaylıkların kesinleştiği 11 Temmuz 2014 Cuma gününden itibaren Cumhurbaşkanı adaylarının, seçim çalışmalarını yürütmek üzere yurt içinde seçim büroları açabileceklerine,
- İkinci oylamaya kalması durumunda, Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden itibaren adayların, mevcut seçim bürolarında faaliyetlerine devam edebileceklerine, ancak, birinci oylamanın kesin sonuçlarının ilan edileceği 15 Ağustos 2014 Cuma gününden itibaren ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adayların dışındaki diğer adayların seçim bürolarını kapatmaları gerektiğine,
- Bununla birlikte; Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri ve bunlara bağlı kuruluşlara, Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve ortaklıklara, özel gelir kaynakları ve özel imkanları kanunla sağlanmış kamu yararına çalışan derneklere ve Devletten yardım sağlayan ve vergi muafiyeti olan vakıflara, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile üretici birlikleri, kooperatif birlikleri, bankalar ve sendikalara ait bina ve tesislerin seçim bürosu amacıyla kullanılamayacağına (298/51-A-1),
- Cumhurbaşkanı adaylarının yurt dışında seçim bürosu açamayacaklarına (298/94/A-son),
- Cumhurbaşkanı adaylarının, seçim bürosunun adresini ve en az bir sorumlusunun kimlik ve iletişim bilgilerini içeren bildirimi propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, propaganda serbestliğinin başlangıç tarihinden önceki 30 Temmuz 2014 Çarşamba günü mesai saati sonuna kadar mahallin en büyük mülki amirine, propaganda serbestliği süresinin başlamasından (31 Temmuz 2014 Perşembe) sonra ise, ilçe seçim kuruluna verilmesiyle açılmış sayılacağına, bildirim suretiyle açılan seçim bürolarının listesinin, mahallin en büyük mülki amirlikleri tarafından ilçe seçim kurullarına gönderilmesi gerektiğine (298/51-A-2),
- Açılma şartlarını taşımayan seçim bürolarının ilgilisine, bu eksikliklerin tamamlanması için üç günlük süre verileceğine, bu süreye uyulmaması halinde büroların, şartları tamamlanıncaya kadar mülki amirlerce kapatılacağına (298/51-A-3),
- Propaganda serbestliği döneminde ilçe seçim kurullarına yapılan başvurularda eksiklikler tamamlanmaz ise ilçe seçim kurulunun seçim bürosunun kapatılması yolundaki bildirimi üzerine bu işlemin mülki amirlerce yerine getirilmesine,
b) Diğer seçim faaliyetleri saklı kalmak üzere, seçim bürolarında görüntülü ve sesli propaganda yapılabileceğine, ancak, seçim bürolarında yapılacak sesli yayınlarda çevresel gürültü ile ilgili mevzuat hükümlerine uyulması gerektiğine (298/51-A-4),
c) Seçim bürolarının, saat 09.00'dan 23.00'e kadar halka açık faaliyette bulunabileceklerine (298/51-A-son),
d) Seçim bürolarındaki ilan ve reklam malzemelerinin 9 Ağustos 2014 (İkinci oylamaya kalması halinde 23 Ağustos 2014) Cumartesi günü saat 18.00’de kaldırılacağına, seçim bürolarının faaliyetlerinin de bu tarihte son bulacağına.
D) Basın iletişim araçları ve internette propaganda; (11 Temmuz 2014) - (9 Ağustos 2014)
Seçime katılan Cumhurbaşkanı adaylarının, propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar;
(İkinci oylamaya kalması halinde 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar adayların, ancak, Yüksek Seçim Kurulu tarafından birinci oylamanın kesin sonuçlarının ilan edildiği 15 Ağustos 2014 Cuma gününden itibaren ise sadece ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adayların 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar);
a) Yurt içinde yayımlanan yazılı basında ilan ve reklam yoluyla veya internet sitesi açmak suretiyle sözlü, yazılı ve görüntülü propaganda yapabileceklerine (298/55-B-1),
Ancak, yurt dışında yayımlanan yazılı basında ilan ve reklam yoluyla yazılı ve görüntülü propaganda yapamayacaklarına (298/94/A-son),
b) Vatandaşların elektronik posta adreslerine, taşınabilir ya da sabit telefonlarına görüntülü, sesli veya yazılı mesaj göndermek suretiyle propaganda yapılmasının yasak olduğuna (298/55-B-2),
Ancak, siyasi partilerin kendi üyelerine destekledikleri aday ile ilgili olarak sesli, görüntülü veya yazılı mesajları gönderebileceklerine (298/55-B-2),
c) Oy verme gününden önceki on gün içinde 31 Temmuz 2014 Perşembe gününden itibaren 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar;
İkinci oylamaya kalması halinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından birinci oylamanın kesin sonuçlarının ilan edileceği 15 Ağustos 2014 Cuma gününden itibaren 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar;
- Yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları ile
- Kamuoyu araştırmaları,
- Anketler,
- Tahminler,
- Bilgi ve iletişim telefonları yoluyla mini referandum,
gibi adlarla, adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın ve herhangi bir surette dağıtımının yapılmasının yasak olduğuna,
Bu sürenin dışında yurt içinde yapılacak kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler ve mini referandum gibi yayınlarda; tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine uyulmasında zorunluluk bulunduğuna,
Ancak, yurt dışında hiçbir şekilde kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler ve mini referandum gibi yayınların yapılamayacağına (298/94/A-son),
Tarafsızlıktan kastedilen amacın, tek yönlü ve taraf tutan yayınların yapılmamasını, seçime katılan adaylar arasında fırsat eşitliğinin gözetilmesini, yayınların doğru, gerçek olgu ve esaslara dayandırılmasını sağlamak olduğuna,
Kamuoyu araştırmaları ve anketlerin yayınlanması sırasında, araştırmanın hangi kuruluş tarafından yapıldığının, denek sayısının, araştırmanın kim tarafından finanse edildiğinin açıklanması gerektiğine, herhangi bir yayın kuruluşundan yapılan ve yukarıdaki bilgileri içermeyen alıntıya dayanılarak yapılan yayının da aynı kapsamda değerlendirileceğine (298/55-B-3),
Yukarıda açıklanan kurallara aykırılığın tespiti halinde; ilgisi itibariyle konunun Cumhuriyet başsavcılıklarına, Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilmesine.
E) Hoparlörle propaganda;
a) Propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, seçim propagandasının sona erdiği 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
İkinci oylamaya kalması halinde, Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden itibaren seçime katılan adayların, ancak kesin sonuçların ilan edildiği 15 Ağustos 2014 Cuma gününden itibaren ise sadece ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adayların 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
kadar halkın huzur ve rahatını bozmamak koşuluyla sadece yurt içinde açık yerlerde, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonuna kadar hoparlörle propagandanın serbest olduğuna (298/56-1, 50/son, 94/A-son),
Buna karşın; başka bir aday adına açık ya da kapalı yer toplantısı yapılan saatlerde, bu toplantıların yapıldığı yer ve binalardan işitilecek ve bu toplantıları rahatsız edecek biçimde hoparlörle propaganda yapılamayacağına (298/56-1),
b) İlçe seçim kurullarının, kendiliğinden veya adayların istekleri üzerine mahallin özelliklerini göz önünde tutarak hoparlörle yayının, yerini, zamanını, süresini ve diğer şartlarını tespite yetkili olduklarına (298/56-2),
Adayların istemeleri halinde, ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği programa göre varsa belediye hoparlörlerinden bedeli karşılığında eşit surette faydalanabileceklerine (298/56-son).
F) Propaganda amaçlı yayın ve malzeme dağıtımı;
Seçime katılan adayların, propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, seçim propaganda süresinin son günü olan 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
İkinci oylamaya kalması halinde, Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların 11 Ağustos 2014 Pazartesi günü ilanını müteakip seçime katılan adayların, ancak kesin sonuçların ilan edildiği 15 Ağustos 2014 Cuma gününden itibaren ise sadece ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adayların 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
kadar kendilerini tanıtıcı nitelikte broşür, el ilanları, poster, afiş veya ses ve görüntü içeren CD/DVD gibi her türlü yayını sadece yurt içinde dağıtmakta serbest olduklarına, belirtilen yayın veya malzemeleri dağıtacak kimselerin on sekiz yaşını doldurmuş bulunmaları gerektiğine (298/57-1 - son),
Ancak; siyasi partiler ve adayların, yukarıda sayılanlar dışında herhangi bir hediye ve eşantiyon dağıtmalarının, dağıttırmalarının veya bunları üçüncü kişiler ya da kurum ve kuruluşlar aracılığıyla dağıttırmalarının yasak olduğuna (298/57-1),
Siyasi partilerin ve adayların, halkın huzur ve refahını bozmamak, yaya ve taşıt trafiğini engellememek koşuluyla önceden izin almaksızın sadece yurt içinde stant açabileceklerine, bu konuda çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde ilçe seçim kurullarının yetkili olduğuna,
Propaganda için kullanılan el ilanları ve diğer her türlü matbuat üzerinde Türk Bayrağı ve dini ibarelerin bulundurulamayacağına (298/58-1).
G) İlan ve reklam yerleri; (11 Temmuz 2014) - (9 Ağustos 2014)
(İkinci oylamaya kalması halinde; 11 Ağustos 2014 - 23 Ağustos 2014)
a) Adayların, seçim bürolarına, propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, seçim propaganda süresinin son günü olan 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
İkinci oylamaya kalması halinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden itibaren seçime katılan adayların, birinci oylamanın kesin sonuçlarının ilan edileceği 15 Ağustos 2014 Cuma gününden itibaren ise sadece ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adayların seçim propaganda süresinin son günü olan 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
kadar afiş, poster, pankart ve benzeri malzemelerini asabileceklerine veya yapıştırabileceklerine (298/60-1),
Siyasi partilerin, sayılan malzemeleri genel merkez, il, ilçe ve belde binalarına da yukarıda belirtilen süreler içinde asmakta ve yapıştırmakta serbest olduklarına (298/60-1),
b) Siyasi partiler ve adayların, propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, propaganda süresinin son günü olan 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
İkinci oylamaya kalması halinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden itibaren seçime katılan adayların, birinci oylamanın kesin sonuçlarının ilan edileceği 15 Ağustos 2014 Cuma gününden itibaren ise sadece ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adayların seçim propaganda süresinin son günü olan 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
kadar sadece yurt içinde açık veya kapalı yer toplantıları ile taşıtlarında; afiş, poster, pankart ve benzeri ilan ve reklam malzemelerini serbestçe kullanabileceklerine (298/60-2),
Miting günü, miting alanı çevresindeki güzergahlarda, toplantı süresinin bitimine kadar bu malzemelerin yine serbestçe kullanılabileceğine (298/60-3),
c) Propaganda ilan ve reklam malzemelerinin, yukarıda sayılan yerler dışında, ilçe seçim kurullarınca gösterilecek yerlere, aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre asılabileceğine ve yapıştırılabileceğine (298/60-4),
ca) Seçime katılan adayların;
- 26 Temmuz 2014 Cumartesi gününden,
- İkinci oylamaya kalması halinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden,
- Kesin sonuçların ilan edilmesiyle birlikte ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adayların 15 Ağustos 2014 Cuma gününden,
itibaren kendilerini tanıtıcı poster, ilan, pankart veya afiş gibi malzemeleri asmak veya yapıştırmak amacıyla, belediyelerce doğrudan kullanılan ve ilçe seçim kurullarınca belirlenen sabit ilan ve reklam yerlerinden süresi, sayısı ve ücreti eşit olmak şartıyla yararlanabileceklerine (298/60-5),
cb) Seçim zamanı dışında ücretsiz olarak isteklisine tahsis edilen ilan ve reklam yerleri için ücret talep edilemeyeceğine, bu yerlerin adaylar arasında eşit olarak paylaştırılacağına (298/60-5),
cc) Belediyelerin izni ile özel kişi ve kuruluşlar tarafından kurulan veya belediyelere ait olup da özel kişi ve kuruluşlara kiraya verilen sabit ilan ve reklam yerlerinin, bu kişi ya da kuruluşlar tarafından propaganda amacıyla kullandırılabilmesi için bu hususta yapılacak başvuru üzerine, söz konusu yerlerin ilçe seçim kurullarınca yukarıda belirtilen kurallara göre tahsis edilmesi gerektiğine (298/60-6),
cç) İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki ticari amaçlı sabit ilan ve reklam yerlerinin, 26 Temmuz 2014 Cumartesi gününe kadar belirlenerek, seçime katılan adaylara yazılı olarak bildirilmesine ve adayların, bildirimden itibaren üç gün içinde yararlanmak istedikleri ilan ve reklam yerlerini ve süresini yazılı olarak ilçe seçim kuruluna iletmelerinin icap ettiğine (298/60-7),
cd) İlçe seçim kurulu tarafından, başvuruda bulunan adaylar arasında tahsisin aynı kurallar çerçevesinde yapılmasına (298/60-8),
ce) Aynı ilan ve reklam yerleri için birden fazla adayın talepte bulunması halinde ilçe seçim kurulunun, ilgilileri aynı anda davet ederek son tercihlerini yazılı olarak bildirmelerini istemesine, ilgili adaylar arasında, anlaşma sağlanamaması durumunda, ilan ve reklam yerlerinin, ad çekme işlemi yapılarak eşit süre, sayı ve ücret karşılığında tahsis edilmesine, ad çekme işleminin, birden fazla istekte bulunulan her bir ilan ve reklam yeri için propaganda süresinin tamamının, istekli sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak belirlenmesine (298/60-9),
cf) Şehir dışında karayolları kenarında bulunan sabit ilan ve reklam yerlerinin de aynı yöntemle belirleme ve tahsis etme yetkisinin il seçim kurulunda olduğuna, ancak il seçim kurulunun bu yetkisini, yetkili ilçe seçim kuruluna devredebileceğine (298/60-10),
cg) Ad çekme işleminden sonra ilan ve reklam yerlerinden yararlanmak istemediğini il veya ilçe seçim kuruluna yazılı olarak bildiren aday için ayrılan yerlerin, başvuruda bulunan diğer adaya tahsis edilebileceğine (298/60-11),
cğ) Bu tahsis işlemi yapılırken adaylar arasındaki fırsat eşitliğinin gözetilmesinin esas olduğuna,
d) 298 sayılı Kanun’da yasaklanan yerler dışında, kamuya açık alanlara yerleştirilmiş görüntülü ilan ve reklam yapmaya uygun sabit dijital reklam panoları vasıtasıyla da görüntülü propaganda yapılabileceğine,
Ancak, yukarıda belirtilen araçlarla sesli propaganda yapılmasının yasak olduğuna,
Panoların, hangi gün ve saatlerde propagandalar için kullanılacağı seçim kurulları tarafından belirlendikten sonra bu süre içinde yapılacak propagandaların sıra ve süresi, yukarıda (G/c) bölümünde belirtilen usule göre tespit edilerek, adaylara tahsisinin yapılmasına (298/60-12),
e) Vatandaşların sadece yurt içinde;
- 26 Temmuz 2014 Cumartesi gününden, itibaren propaganda süresinin bitim günü olan 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e,
- İkinci oylamaya kalması halinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden, propaganda süresinin sona erdiği 23 Ağustos 2014 Cumartesi saat 18.00’e,
kadar, konutlarına, iş yerlerine veya taşıtlarına, adaylara ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemeleri asabileceklerine veya yapıştırabileceklerine, bu ilan ve reklamların her türlü vergi ve harçtan muaf olduğuna (298/60-13),
Konut veya işyeri olarak kullanılmayan binalar ile iskana açılmamış ya da inşaat halindeki yapılara, adaylara ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemelerin asılamayacağına ve yapıştırılamayacağına,
Seçim propaganda süresinin son günü olan 9 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’den sonra, ilan ve reklam malzemelerinin siyasi partilerin genel merkez, il, ilçe ve belde teşkilat binaları da dahil, asılmasının, yapıştırılmasının ve teşhirinin yasak olduğuna (298/60-14),
İkinci oylamaya kalması halinde propaganda süresinin son günü olan 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’den sonra ilan ve reklam malzemelerinin asılmasının, yapıştırılmasının ve teşhirinin yasak olduğuna (298/60-14).
Ğ) İlan ve reklam yerleri ile ilgili yasaklar; (11 Temmuz 2014) - (9 Ağustos 2014)
İkinci oylamaya kalması halinde; (11 Ağustos 2014) - (23 Ağustos 2014)
a) Propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden oy verme gününü,
İkinci oylamaya kalması halinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden itibaren oy verme gününü,
takip eden güne kadar siyasi partiler, adaylar, herhangi bir kurum veya kuruluş ya da vatandaşlar tarafından, 298 sayılı Kanun’da belirtilen yerlerin dışında, siyasi ilan ve reklam içeren afiş, poster, pankart veya siyasi parti bayrağı gibi malzemelerin asılmasının, yapıştırılmasının veya teşhirinin yasak olduğuna,
Aksi halde, bu ilan ve reklamların kaldırılacağına, masraflarının da ilgilisinden tahsil edileceğine,
Belirtilen yasaklarla ilgili işlem yapma yetkisinin;
-Propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, 25 Temmuz 2014 Cuma günü saat 24.00’e kadar mülki makamlara,
-Son on beş gün içinde (26 Temmuz 2014 - 9 Ağustos 2014) ise ilçe seçim kurullarına ait olduğuna,
Ancak, ikinci oylamaya kalması halinde, Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden, propaganda döneminin son günü olan 23 Ağustos 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar olan sürede yetkinin ilçe seçim kurullarına ait olduğuna (298/60-14),
Belediyelerin; bu Genelge’de belirtilen yetkili mercilerin istemi üzerine bu Genelge hükümlerine aykırılıkların giderilmesi için gerekli olan araç, gereç ve personeli sağlamakla yükümlü bulunduğuna (298/61-1),
b) Propaganda döneminin başlangıç tarihi olan 11 Temmuz 2014 Cuma gününden, oy verme gününü,
ikinci oylamaya kalması halinde, Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği 11 Ağustos 2014 Pazartesi gününden oy verme gününü,
takip eden güne kadar şehir içi veya şehir dışında, toplu taşıma amacıyla kamu hizmetlerinde kullanılan hava, kara, deniz ve raylı sistem taşıtlarında yer alan reklam yerleri ve araçlarında, propaganda içeren her türlü yayın yapılmasının yasak olduğuna (298/60-14),
Toplu taşıma araçlarına tahsis edilmiş üstü kapalı duraklar ile yolcuların inip bindiği kapalı alanlarda da yukarıda belirtilen kuralın geçerli olduğuna,
İlçe seçim kurullarının, yukarıda zikredilen yasaklara uyulmasının temini için propaganda döneminin başlangıç tarihinden, (ikinci oylamaya kalması halinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından geçici sonuçların ilan edileceği tarihten) oy verme gününü takip eden güne kadar mülki makamlar aracılığıyla gerekli denetimi yapabileceklerine (298/61-2).
H) Matbua dağıtımı; (11 Temmuz 2014) - (9 Ağustos 2014)
İkinci oylamaya kalması halinde; (11 Ağustos 2014) - (23 Ağustos 2014)
a) El ilanı mahiyetindeki matbuaları dağıtacak kimselerin seçme yeterliğini haiz olmaları gerektiğine (298/62-1),
b) Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanların ilan dağıtamayacaklarına (298/62-2).
I) Seçim süresince yapılamayacak işler;
a) Yurt dışında ve gümrük kapılarında her türlü propagandanın yasak olduğuna (298/94/A-son, 94/E),
b) 298 sayılı Kanun’un 62. maddesinde sayılanlarla, kamuya yararlı dernekler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetlilerin seçimlerde de tarafsızlıklarını korumak zorunda olduklarına (298/63-1),
c) (b) fıkrasında yazılı olanların, seçim süresince; memur ve hizmetlileriyle her türlü araç, gereç ve imkanlarını adayın emrinde veya herhangi bir propaganda faaliyetinde çalıştırmalarının, kullanmalarının veya kullandırmalarının yasak olduğuna (298/63-2),
d) Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişilikleri, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve Bankacılık Kanununa tabi teşekküllerin, herhangi bir adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadıyla her türlü yayınlarda bulunmalarının yasak olduğuna (298/62-2, 63-3),
e) Yukarıda (I/d) fıkrasında sayılanlar ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların, seçmenin oyunu etkileyebilecek girişimlerde bulunamayacaklarına,
Daha önce basılmış ve yayınlanmış yukarıda belirtilen mahiyetteki her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınların da aynı kurallara tabi olduğuna (298/63-3, 4).
II- SEÇİM PROPAGANDA SERBESTLİĞİNİN BAŞLANGIÇ TARİHİ OLAN 31 TEMMUZ 2014 PERŞEMBE GÜNÜNDEN,
İKİNCİ OYLAMAYA KALMASI HALİNDE KESİN SONUÇLARININ İLAN EDİLECEĞİ 15 AĞUSTOS 2014 CUMA GÜNÜNDEN,
İTİBAREN OY VERME GÜNÜNÜ TAKİP EDEN GÜNE KADAR OLAN SÜRE İÇİNDE;
A- Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişilikleri, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve Bankacılık Kanununa tabi teşekküllere ait kaynaklardan yapılan iş ve hizmetler dolayısıyla, (açılış ve temel atma dahil) törenler tertiplenmesinin, nutuklar söylenmesinin, demeçler verilmesinin ve bunlar hakkında her türlü vasıtayla yayınlarda bulunulmasının yasak olduğuna (298/64, Ek 6),
B- Yurt içinde yapılacak seçim propaganda gezilerine, Başbakan ve bakanlarla, milletvekillerinin makam otomobilleri ve resmi hizmete tahsis edilen vasıtalarla katılamayacaklarına, bu maksatla yapılacak gezilerde, protokol icabı olan karşılama ve uğurlamalar ile törenlerin yapılamayacağına ve resmi ziyafet verilemeyeceğine (298/65-1),
Bu maddedeki yasaklamanın, aday olması halinde görevde bulunan Cumhurbaşkanı için de geçerli olduğuna (Anayasa 79),
Yukarıda yazılı süre içinde, Başbakan ve bakanlar ile aday olması durumunda görevde bulunan Cumhurbaşkanının da, seçimle ilgili çalışmalarında ve konuşmalarında 298 sayılı Kanun hükümleriyle bağlı olduklarına (298/65-2),
Başbakan, bakanlar, milletvekilleri ile aday olması durumunda görevde bulunan Cumhurbaşkanı ve diğer adayların seçim propagandası ile ilgili olarak yapacakları gezilere hiçbir memurun katılamayacağına (298/66, Ek 6).
III- Karar örneğinin;
1- Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak iletilmesine,
2- a) Seçime katılabilme yeterliliğine sahip oldukları tespit ve ilan edilen siyasi parti genel başkanlıklarına,
b) Cumhuriyet Başsavcılıklarına iletilmek üzere Adalet Bakanlığına,
c) Mülki makamlara iletilmek üzere İçişleri Bakanlığına,
d) Dışişleri Bakanlığına,
gönderilmesine,
3- Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
6/6/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy