(2709 S. K. Geç. m. 21) (6271 S. K. m. 2, 14)
RGT: 30.04.2018
RG NO: 30407 (Mükerrer)
Karar No: 335
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Geçici 21. maddesinin (A) fıkrasında; “Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27'nci Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi 3/11/2019 tarihinde birlikte yapılır. Seçimin yapılacağı tarihe kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27'nci Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır." hükmü yer almaktadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimlerinin yenilenmesine ve seçimin 24 Haziran 2018 Pazar günü yapılmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun 20.04.2018 tarihli 89. Birleşiminde karar verilmiş olup, Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimlerin yenilenmesine ilişkin 20/04/2018 tarihli 1183 sayılı kararı Resmi Gazete'nin 20/04/2018 tarihli. 30397 Mükerrer sayılı nüshasında yayımlanmıştır.
Bu nedenle, Cumhurbaşkanı seçiminde Cumhurbaşkanı adaylarına yapılacak yardım ve bağışlar ile adayların mal bildirimine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere hazırlanan karar taslağı Kurulumuza sunulmuş olmakla, konu incelenerek:
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 2. maddesinin altıncı fıkrasında, Yüksek Seçim Kurulunun, Cumhurbaşkanı seçimlerinin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapmak ve yaptırmak amacıyla, gerekli ilke kararları almaya, beşinci fıkrada sayılan kanunlar ile bu Kanunda seçimle ilgili olarak yer alan bütün süreleri gerektiğinde kısaltarak tespit ve ilâna yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
6271 sayılı Kanun’un "Adaylara yardım" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Adaylar, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, tüzel kişilerden ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek kişilerden bağış ve yardım alamazlar.
(2) Adaylar, Yüksek Seçim Kurulu tarafından belirlenecek adaylık başvurusu süresi içinde mal bildiriminde bulunmak zorundadır. Seçilen adayın mal bildirimi, seçim sonuçlarının kesinleşmesini müteakip Resmi Gazetede yayımlanır.
(3) Her bir kişinin adaylara yapabileceği nakdi yardım miktarı, her bir tur için en yüksek Devlet memuruna mali haklar kapsamında fiilen yapılmakta olan her türlü ödemelerin bir aylık brüt tutarını geçemez. Alınan bağış ve yardımlar veraset ve intikal vergisinden müstesnadır. Adaylar ödünç niteliğinde para kabul edemez.
(4) Seçimlerde şeffaflığın sağlanması amacıyla, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek tutarın üzerindeki nakdi yardımlar adayların “Seçim Hesabı" olarak kendileri adına açtıracakları bir banka hesabına yatırılır. Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek tutarın altında kalan nakdi yardımlar ise makbuz karşılığında alınır ve seçim hesabına yatırılır. Alınan bağış ve yardımlar sadece seçim harcamalarında kullanılır ve başka bir amaç için tahsis edilemez.
(5) Adaylığın kesinleşmesinden seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde bağış ve yardımlar ile yapılan harcamalar Yüksek Seçim Kurulu tarafından tasdik edilen listelere kaydedilir.
(6) Seçim hesapları ile bağış, yardım ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgeler, seçim sonuçlarının kesinleşmesini izleyen on gün içinde Yüksek Seçim Kuruluna sunulur. Yüksek Seçim Kurulu bir ay içinde, seçim hesaplarını inceler ve varsa usulsüzlükleri ve öngörülen limitlerin aşılıp aşılmadığını tespit eder. Bu aşamada tespit edilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla Yüksek Seçim Kurulu tarafından adaylara uygun bir süre verilir. Alınan bağış ve yardımlardan belirtilen limiti aşan miktar ile harcanmayan kısım Hazineye intikal ettirilir. Kurul bu görevi yerine getirirken Sayıştay'dan ve gerekli görülen diğer ilgili kamu kurumlarından yardım alabilir.
(7) Yüksek Seçim Kurulunca yapılan inceleme sonuçları kesin olup, incelemenin tamamlanmasını müteakip bir ay içinde ilân edilir.
(8) Aday, Yüksek Seçim Kuruluna önceden bildirmek şartıyla, seçim hesapları ile gelir ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgelerin kayda geçirilmesi ve ibrazına ilişkin hususlarda 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetki almış meslek mensuplarından veya avukatlardan birini ya da birkaçını yetkili kılabilir. Bu durumda, yetkilendirilen meslek mensubu, yukarıda belirtilen hususların yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirilmesinde ilgili mevzuat hükümlerine göre sorumlu tutulur.
(9) Aday tarafından verilecek mal bildiriminin usul ve esasları, adaylar tarafından kullanılacak listelerin şekil, içerik ve tasdiki, makbuzların şekil ve içeriği, bastırılması, bağış ve yardımların alınması, kayda geçirilmesi, harcanması, harcanmayan ya da bağış sınırını aşan kısmın Hazineye intikali ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir." hükmü yer almıştır.
3628 sayılı Kanunun 5. maddesinde, bu Kanun kapsamına giren görevlilerin kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları ile görevliye yapılan aylık net ödemenin, ödeme yapılmayan görevlilerin ise, 1 inci derece Devlet Memurlarına yapılan aylık net ödemenin beş katından fazla tutarındaki her biri için ayrı olmak üzere, para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynakları, borçları ve sebeplerinin mal bildiriminin konusunu teşkil edeceği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, Cumhurbaşkanı adaylarının, mal bildiriminde bulunmaları, kendilerine yapılacak parasal yardım ve bu yardımın miktarı ile belgeye dayalı harcamalarının, temin edilen defter ve kayıtlara eksiksiz olarak intikal ettirilmesine yönelik iş ve işlemlerin, yukarıda açıklanan yasa hükümlerine uygun ve bir düzen içinde yürütülmesinin sağlanması gerekli görülmüştür.
Karar eki Genelge ile 24 Haziran 2018 Pazar günü birlikte yapılacak olan Cumhurbaşkanı seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, Cumhurbaşkanı adaylarının yardım, bağış, mal bildirimine ilişkin usul ve esaslara ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Kurulumuzca; 24 Haziran 2018 Pazar günü birlikte yapılacak olan Cumhurbaşkanı seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, Cumhurbaşkanı adaylarının yardım, bağış, mal bildirimine ilişkin usul ve esaslarda kullanılmak üzere Örnek: 201 sayılı Genelge kabul edilmiş ve yürürlüğe konulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ: 1-İlk oylaması 24 Haziran 2018 Pazar günü, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ikinci oylaması 8 Temmuz 2018 Pazar günü yapılacak Cumhurbaşkanı seçiminin düzen içinde ve dürüstlükle yönetilip, sonuçlandırılması ve uygulamada birliğin sağlanması amacı ile CUMHURBAŞKANI SEÇİMİNDE CUMHURBAŞKANI ADAYLARININ YARDIM, BAĞIŞ, MAL BİLDİRİMİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLARI GÖSTERİR ÖRNEK: 201 SAYILI GENELGE'NİN kabulüne ve genelge'nin bu kararın eki sayılmasına,
2 - Karar örneğinin ve eki Genelge’nin:
a) Seçime katılma yeterliliğine sahip siyasi partilerin genel başkanlıklarına,
b) Seçim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne,
c) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğüne,
gönderilmesine,
3 - Karar örneği ve eki Genelge’nin Resmi Gazetede yayımlanmasına,
30/04/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
BAŞKANLIĞI
ÖRNEK: 201
CUMHURBAŞKANI SEÇİMİNDE CUMHURBAŞKANI ADAYLARINA YAPILACAK YARDIM VE BAĞIŞLAR İLE ADAYLARIN MAL BİLDİRİMİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLARI GÖSTERİR GENELGE
Ankara - 2018
ÖRNEK: 201
CUMHURBAŞKANI SEÇİMİNDE CUMHURBAŞKANI ADAYLARINA YAPILACAK YARDIM VE BAĞIŞLAR İLE ADAYLARIN MAL BİLDİRİMİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLARI GÖSTERİR GENELGE
Amaç ve kapsam
MADDE 1 - Bu Genelgenin amacı; Cumhurbaşkanı seçiminde Cumhurbaşkanı adaylarına yapılacak yardım ve bağışlar ile adayların mal bildirimine ilişkin tüm işlemlerinin, şeffaf, güvenilir ve öngörülen zamanda yapılabilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Mal bildirimi
MADDE 2 - Siyasi Partilerce gösterilecek Cumhurbaşkanı adayları 1 - 5 Mayıs 2018, seçmenler tarafından aday gösterilecek Cumhurbaşkanı adayları 1 - 2 Mayıs 2018 tarihlerinde mal bildiriminde bulunmak zorundadır.
Adayların, kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları ile en yüksek derecedeki Devlet Memuruna yapılan aylık net ödemenin (11.419.00 TL) beş katından (57.095,00 TL) fazla tutarındaki her biri için ayrı olmak üzere, para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle, borçları ve sebepleri mal bildiriminin konusunu teşkil eder. Bu itibarla;
- Adayların;
kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait bulunan;
a) Taşınmaz malları (arsa ve yapı kooperatif hisseleri dâhil),
b) En yüksek Devlet Memuruna yapılan aylık net ödemenin (11.419,00 TL) beş katından (57.095,00 TL) fazla deşer ve tutarındaki,
- Para ve para hükmündeki kıymetli kâğıtları.
- Hisse senedi ve tahvilleri,
- Altın ve mücevheratı,
- Her türlü kara, deniz ve hava taşıt araçları, traktör, biçer-döver, harman makinesi ve diğer ziraat makineleri, inşaat ve iş makineleri, hayvanlar, koleksiyon ve ev eşyaları ile diğer taşınır malları,
- Hakları,
- Alacakları,
- Borçları,
- Gelirleri,
mal bildirimine konu teşkil eder.
(b) bendinde belirtilen mal, hak, alacak, borç ve gelirlerin ayrı ayrı toplam değerleri tek kalem halinde gösterilir.
Mallar, mal bildirimi tarihindeki değerleri esas alınmak suretiyle beyan olunur.
Bu Genelge ekinde yer alan "Mal Bildirimi Formu" (EK-1) tek nüsha olarak doldurulur ve tarih belirtilmek suretiyle imzalanarak adaylık başvurusu süresi içinde (Siyasi Partilerce gösterilecek Cumhurbaşkanı adayları 1 - 5 Mayıs 2018, seçmenler tarafından aday gösterilecek Cumhurbaşkanı adayları 1 - 2 Mayıs 2018) tarihlerinde kapalı zarfta Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına verilir.
Seçilen adayın mal bildirimi, seçim sonuçlarının kesinleşmesini müteakip Resmi Gazetede yayımlanır.
Bağış ve yardımlar
MADDE 3 - Adaylar, adaylığın kesinleşmesinden (13 Mayıs 2018) seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan gerçek kişilerden yardım ve bağış alabilecek olup, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan, tüzel kişilerden ve Türk uyrukluğunda olmayan gerçek kişilerden bağış ve yardım alamazlar.
Adaylar sadece nakdi yardım alabilecek olup, ayni yardım kabul edemezler.
Bir kişinin her bir adaya yapabileceği nakdi yardım miktarı, her bir tur için en yüksek Devlet Memuruna mali haklar kapsamında fiilen yapılmakta olan her türlü ödemelerin bir aylık brüt tutarını (13.916,00 TL) geçemez. Alınan bağış ve yardımlar veraset ve intikal vergisinden müstesnadır. Adaylar ödünç niteliğinde para kabul edemez.
Adaylar 2.000.00 TL'ye kadar olan (2.000,00 TL dâhil) nakdi yardımları makbuz karşılığında ve aynı gün seçim hesabına yatırmak üzere alabilirler. 2.000,00 TL'nin üzerindeki nakdi yardımlar ise, adayların "Seçim Hesabı" olarak açtırdıkları ve Yüksek Seçim Kuruluna bildirdikleri bir banka hesabına bağış yapan tarafından yatırılır.
Alınan bağış ve yardımlar sadece seçim harcamalarında kullanılır ve başka bir amaç için tahsis edilemez.
Adaylığın kesinleşmesinden (13 Mayıs 2018) seçim sonuçlarının kesinleşmesine kadar geçen dönemde bağış ve yardımlar ile yapılan harcamalar bu Genelge’nin 4. maddesinde belirlenen ve Yüksek Seçim Kurulu tarafından tasdik edilen listelere günlük olarak kaydedilir.
Aday, Yüksek Seçim Kuruluna önceden bildirmek şartıyla, seçim hesapları ile gelir ve harcamalara ilişkin bilgi ve belgelerin kayda geçirilmesi ve ibrazı hususlarında 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetki almış meslek mensuplarından veya avukatlardan birini ya da birkaçını yetkili kılabilir. Bu durumda, yetkilendirilen meslek mensubu, yukarıda belirtilen hususların yerine getirilmemesi veya eksik yerine getirilmesinde ilgili mevzuat hükümlerine göre sorumlu tutulur.
Düzenlenecek listelerin, bağış ve yardımların şekli
MADDE 4 - Adaylar tarafından kullanılacak bağış ve harcama listelerinin şekil, içerik ve tasdiki, makbuzların şekil ve içeriği, bastırılması, bağış ve yardımların alınması, kayda geçirilmesi, harcanması, harcanmayan ya da bağış sınırını aşan kısmın Hazineye intikali ile bu hususlara ilişkin diğer usul ve esaslar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
A- Listelerin şekil, içerik ve tasdiki
Adaylarca kullanılacak bağış ve yardım listeleri ile harcama listeleri sayfa sıraları birbirini takip edecek şekilde bastırılarak, kullanılmadan önce tüm sayfaları Yüksek Seçim Kuruluna tasdik ettirilir. Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen bağış ve yardım listelerinin bu Genelge'de EK-2 olarak, harcama listelerinin ise EK-3 olarak yer verilen formlara uygun şekilde düzenlenmesi zorunludur.
B- Yardım ve bağışlar ile harcamalar için düzenlenen belgeler ile ilgili ortak hususlar:
- Sıra numarası takip edecek şekilde ve iki nüsha olarak herhangi bir matbaada bastırılır.
- Bastırılan belgeler ve makbuz koçanları kontrolü yapılarak Yüksek Seçim Kurulu Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca tasdik edilir ve ancak tasdik edildikten sonra kullanılabilir.
- Siyah veya mavi tükenmez kalem kullanılarak doldurulur.
- Silinti ve kazıntı yapılmadan, yazı ve rakamlar okunaklı bir şekilde düzenlenir.
- Hatalı belge düzenlenmesi durumunda, aslına iliştirilip üzerine "İPTAL" yazılarak iptal edildikten sonra sıradaki belge düzenlenir.
Bağış makbuzlarının şekil ve içeriği
MADDE 5 - Cumhurbaşkanı adaylarına yapılacak bağış ve yardımların banka hesabına yatırılmak suretiyle yapılması esastır. Ancak, 2.000,00 TL'ye (2.000,00 TL dâhil) kadar nakdi yardımlar bağış makbuzu karşılığında alınabilir. Bağış makbuzları;
- Bu Genelge ekinde EK-4 olarak belirtilen şekle uygun olarak düzenlenir.
- Kişilerden tahsil edilen nakdi yardım karşılığı iki nüsha olarak düzenlenen bağış makbuzunun aslı nakdi yatıran tarafa verilir, sureti ise sorumlu kişide kalır.
Harcama makbuzlarının şekil ve içeriği
MADDE 6 - Yapılacak harcamaların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen tevsik edici belgeler karşılığında yapılması esastır. Bununla birlikte, vergi mükellefi olmayanlara yapılan ödemeler ile karşılığında tevsik edici belge alınması mümkün olmayan durumlarda, her bir gider miktarı 2.000,00 TL'yi (2.000,00 TL dâhil) aşmamak üzere bu Genelge eki EK-5 olarak belirtilen şekle uygun olarak düzenlenecek gider makbuzu karşılığında harcama yapılabilir. Harcamalar karşılığında kullanılacak gider makbuzları;
- Bu Genelge ekinde EK-5 olarak belirtilen şekle uygun olarak düzenlenir.
- Elden yapılacak ödemeler karşılığında iki nüsha olarak düzenlenen gider makbuzunun aslı ödeme yapılan tarafa verilir, sureti ise sorumlu kişide kalır.
Makbuzların kontrolü
MADDE 7 - Adayların herhangi bir matbaada bastıracakları bağış ve harcama makbuzlarının, cilt, seri ve sıra numaraları ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı Yüksek Seçim Kurulu Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu görülen makbuzların yenisi bastırılır ve sonuç bir tutanağa bağlanır. Hatalı olanların yerine yeniden bastırılanlar tekrar kontrol edildikten sonra makbuzların tamamı Yüksek Seçim Kurulu Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca tasdik edilerek adaya veya görevlendirdiği kişiye zimmetle teslim edilir.
Kullanılmayan makbuzlar, listeler ve diğer belgeler
MADDE 8 - Seçim hesapları ile bağış, yardım ve harcamalara ilişkin tüm bilgi ve belgeler ile kullanılmayan makbuz ve listeler, seçim sonuçlarının kesinleşmesini izleyen on gün içinde Yüksek Seçim Kuruluna tutanak karşılığında teslim edilir. Yüksek Seçim Kurulu bir ay içinde, adaylara ait seçim hesaplarını, bağışları ve harcamaları inceleyerek varsa usulsüzlükleri ve öngörülen limitlerin aşılıp aşılmadığını tespit eder. Bu aşamada tespit edilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla Yüksek Seçim Kurulu tarafından adaylara 30 gün süre verilir.
Alınan bağış ve yardımlardan belirtilen limiti (13.916,00 TL) aşan miktar ile harcanmayan kısım Hazineye intikal ettirilir. Kurul bu görevi yerine getirirken Sayıştay Başkanlığı ve gerekli görülen diğer ilgili kamu kurumlarından yardım alabilir.
Yüksek Seçim Kurulunca yapılan inceleme sonuçları kesin olup, incelemenin tamamlanmasını müteakip bir ay içinde ilân edilir.
Genelge'nin dayanağı
MADDE 9 - 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanan bu Genelge, Yüksek Seçim Kurulunun 30/04/2018 tarih ve 335 sayılı kararı ile Örnek: 201 sayılı Genelge olarak kabul edilmiştir. (¤¤)
NOT: EKLER İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Full & Egal Universal Law Academy