(2839 S. K. m. 25, 35, 36, 39)
Karar No: 716
Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanlığından alınan 27/06/2007 tarihli ve 2007/05-385 sayılı yazıda; İstanbul İl’i (3) numaralı seçim çevresi Milliyetçi Hareket Partisi 3. sıra milletvekili adayı Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in 26/07/2007 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucunda vefat ettiği, Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in vefat ettiği gün ve saat itibariyle; henüz milletvekili seçildiğine dair mazbatayı almadığı, İstanbul (3) numaralı seçim çevresi işlemlerine vaki itirazların sonuçlanmadığı, Yüksek Seçim Kurulunca kesin seçim sonuçlarının Resmi Gazetede ilan edilmediği ve Meclisin faaliyete geçmediği için milletvekili yemininin yapılmadığı, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 25. maddesinde açıklanan durum ile ilgili mevzuatta açık bir hükmün bulunmadığı belirtilerek, Milletvekili Seçimi Kanununun 25. maddesinin dikkate alınması ve bu maddenin getirdiği çözümden yararlanılmak suretiyle partilerinin 4. sıra milletvekili adayının bir üst sıraya kaydırılması,
Yine, İstanbul İl Seçim Kurulu Başkanlığı aracılığı ile Kurulumuz Başkanlığına Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Başkanı Ali Muhittin TIĞLI tarafından gönderilen 27/07/2007 tarihli dilekçede; 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan Milletvekili Genel Seçiminde Cumhuriyet Halk Partisi aday listesinin 8. sırasında yer alan Erdoğan TOPRAK’ın, seçim sonrasındaki oy bölüşümüne göre İstanbul (3) numaralı seçim çevresinde 26. sırada yer aldığı, vefatı seçimden üç gün sonra, Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in seçim mazbatası almadan, milletvekili andı içmesinden ve Yüksek Seçim Kurulunca seçimin kesin sonuçlarının ilanından önce vuku bulduğundan milletvekili seçilmiş sayılmasının kabul edilemeyeceği, ölüm nedeniyle milletvekilliği sıfatı henüz kazanılmamış olduğu, il seçim kurulunca düzenlenen tahsis listesine göre bir sonraki adayın hakkı olduğu ve bu adayın da Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul (3) numaralı seçim çevresi adayı Erdoğan TOPRAK olması gerektiği belirtilerek, konunun incelenmesi,
istenilmiş ve her iki talep birlikte değerlendirilmiş olmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun İkinci Bölümünde, seçim öncesi işlere yer verilmiş ve bu bölümde adaylıktan seçime kadar olan süreç açıklanmıştır.
Söz konusu Kanunun “Adaylıktan İstifa ve Ölüm” başlıklı 25. maddesinde; “Aday listelerinin kesinleştiği tarihten, oy verme günü saat 17.00’ye kadar ölüm veya istifa nedeniyle aday listelerinde meydana gelecek eksilmeler, listelerin tamamlanmasını gerektirmez. Ancak, aday listelerinde yukarıdaki nedenlerle boşalma olması halinde listedeki adaylar liste sırasına göre kaydırılmak suretiyle boşalan yerler doldurulur.”
Aynı Kanunun Dördüncü Bölümünde ise, seçimden sonra yapılacak işler kademeli olarak anlatılmış ve anılan Kanunun;
“Siyasi Parti Adaylarından Seçilenlerin Tespiti” başlıklı 35. maddesinde; “İl seçim kurulu başkanı alınan sonuçlara göre, o seçim çevresinde; siyasi parti aday listelerinden ve varsa bağımsız adaylardan seçilenleri tespit eder ve tutanağın bir suretini o seçim çevresinde ilan ettirir. Diğer bir suretini, bir hafta süre ile il seçim kurulu kapısına astırır.”,
“Milletvekili Seçilenlerin Yüksek Seçim Kurulu’na Bildirilmesi ve Tutanakların Verilmesi” başlıklı 36. maddesinde; “Milletvekili seçilenler belli olur olmaz, seçilenlerin ad ve soyadları ve parti adayı iseler mensup oldukları siyasi parti, il seçim kurullarınca en seri şekilde telgrafla, ayrıca telefon veya telsiz ile seçim çevreleri de gösterilerek Yüksek Seçim Kurulu’na bildirilir.,
Milletvekili seçilenlere il seçim kurulu tarafından, milletvekili seçildiklerine dair derhal bir tutanak verilir. Bu tutanaklardan iki örneği de Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı’na en seri vasıtayla gönderilir. Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı tutanaklardan birini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verir.”,
hükümleri yer almaktadır.
22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde uygulanan seçim takvimine göre; milletvekili aday listeleri 20 Haziran 2007 Çarşamba günü kesinleştirilmiş olup, söz konusu kesin aday listeleri yine 20 Haziran 2007 tarihli, 26558 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Olayımızda; İstanbul İli (3) numaralı seçim çevresinden Milliyetçi Hareket Partisi 3. sıra milletvekili adayı gösterilen ve 20 Haziran 2007 tarihli mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan kesin aday listesinde yer alan Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in, 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçimi sonrasında, aday gösterildiği seçim çevresinden ve siyasi parti listesinden milletvekili seçildiği İstanbul İl Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurulumuza gönderilen birleştirme tutanaklarının incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, anılan tarihte milletvekili seçilen Mehmet Cihat ÖZÖNDER’e 2839 sayılı Yasa’nın 4125 sayılı Yasa ile değişik 36 ncı maddesi uyarınca bir tutanak verilmemiş ise de, anılan işlemin kurucu değil açıklayıcı olması sebebiyle bu husus neticeye etkili değildir. Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in milletvekili seçildiği İstanbul İl Seçim kurulunca tespit edilmiş olduğundan ve ölüm olayı da bu tarihten sonra gerçekleştiğinden, olayda 2839 sayılı Yasa’nın 25 inci maddesi uyarınca işlem yapılması mümkün olmadığı gibi bu milletvekilliğinin bir başka parti adayınca kazanılması da söz konusu olamaz.
Yukarıda belirtilen kanun hükümlerinde söz edildiği üzere; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun;
25. maddesi; aday listelerinin kesinleştiği 20 Haziran 2007 tarihinden oy verme günü olan 22 Temmuz 2007 tarih, saat 17.00’ye kadar ölüm veya istifa nedeniyle aday listelerinde meydana gelecek eksilmeler seçim öncesi işlemlerini,
35. maddesi; milletvekili seçilenlerin tespitini,
36. maddesi; milletvekili seçilenlere tutanakların verilmesi işlemlerini yani seçim sonrası işlemlerini,
39. maddesi ise; milletvekili tutanaklarına yapılan itiraz üzerine tutanakların iptaline karar verildiği takdirde, yeniden yapılacak döküm sayım ve hesap sonucuna göre seçilmiş oldukları anlaşılanlara verilecek tutanakları,
düzenlemektedir.
22 Temmuz 2007 Pazar günü yapılan Milletvekili Genel Seçimi sonrasında, sandık kurullarınca düzenlenerek seçim kurullarına teslim edilen tutanakların ilçe seçim kurulları tarafından birleştirilmesi, ilçe seçim kurullarının bu birleştirme işlemlerine dair tutanakların il seçim kurulunca birleştirilerek il seçim çevresi içinde en çok oy alanlarının isimlerinin tespit ve ilan edilmesi işlemleri ile sonuçta mazbata verilmesi gibi hususlar yukarıda belirtilen 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun İkinci Bölümünde yer alan seçim öncesi işlemler olarak değerlendirilemez. Söz konusu işlemler, aynı Kanunun Dördüncü Bölümünde yer alan seçimden sonraki işlemleri kapsamaktadır.
Yukarıdan beri yapılan açıklamalar çerçevesinde; İstanbul İl’i (3) numaralı seçim çevresinden Milliyetçi Hareket Partisi 3. sıra milletvekili adayı gösterilen Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in, 26/07/2007 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucunda vefat etmiş olması nedeniyle, aday listesinin kesinleştiği 20 Haziran 2007 tarihi göz önünde bulundurularak, oy verme günü olan 22/07/2007 Pazar günü saat: 17.00 itibariyle 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun yukarıda açıklanan 25., 35., 36. ve 39. maddeleri delaletiyle milletvekili seçilmiş sayılmasına ve ölüm tarihi olan 26/07/2007 tarihi esas alınarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir üyeliğin boşalmış olduğunun tespitine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- 22/07/2007 tarihinde yapılan Milletvekili Genel Seçiminde İstanbul İl’i (3) numaralı seçim çevresinde milletvekili seçildikten sonra 26/07/2007 tarihinde vefat eden Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in yerine aday listelerinde gösterdikleri diğer milletvekili adaylarının seçilmiş sayılmasına karar verilmesi yolundaki Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanlığı ve Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Başkanlığı tarafından yapılan başvuruların reddine,
2- Mehmet Cihat ÖZÖNDER’in ölüm tarihi olan 26/07/2007 tarihi esas alınarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir üyeliğin boşalmış olduğunun tespitine,
3- Kararın bir örneğinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, İstanbul İl Seçim Kurulu Başkanlığına, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanlığına ve Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Başkanlığına gönderilmesine,
27/07/2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy