(2709 S. K. m. 79) (2972 S. K. m. 8) (298 S. K. m. 1, 14, 55/A) (6112 S. K. m. 3)
RGT: 10.12.2013
RG NO: 28847
Karar No: 567
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Mahalli idareler seçimleri beş yılda bir yapılır. Her seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak günü seçimin başlangıç tarihidir. Aynı yılın Mart ayının son Pazar günü oy verme günüdür.” hükmüne istinaden, mahalli idareler seçimleri 30 Mart 2014 Pazar günü yapılacaktır.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 55/A maddesinin son fıkrasında; “Ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulu yetkilidir. Yüksek Seçim Kurulunun buna ilişkin kararı Resmi Gazete’de yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle, ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan özel radyo ve televizyonlar ile bölgesel yayın tipinde olup, uydu yayını yapan televizyonların belirlenerek ilân edilmesi amacıyla Kurulumuzun 14/9/2013 tarih, 2013/374 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon yaptığı çalışmaları tamamlayarak konu hakkında düzenlediği karar taslağını Kurulumuza sunmuş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 79. maddesinde; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi, dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görevinin Yüksek Seçim Kuruluna ait olduğu, Yüksek Seçim Kurulu ve diğer seçim kurullarının görev ve yetkilerinin Kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 1. maddesinde; özel kanunlarına göre yapılacak Cumhurbaşkanı, milletvekili, il genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği, muhtarlık, ihtiyar meclisi üyeliği, ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde ve Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halk oyuna sunulmasında bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Anılan Kanun’un 55/A maddesinin;
Birinci fıkrasında; seçimlerin başlangıç tarihinden oy verme gününün bitimine kadar özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yapacakları yayınlarda; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nun 5., 20., 22., 23. maddeleri ile 31. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine tâbi olduğu,
Üçüncü fıkrasında; birinci fıkra hükmüne göre özel radyo ve televizyonların yayın ilkelerinin belirlenmesinde Yüksek Seçim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu,
Dördüncü fıkrasında; yapılacak yayınların bu ilkelere uygunluğunun gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için Yüksek Seçim Kurulu; bunun dışında yayın yapan özel radyo ve televizyonlar için yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili olduğu,
Son fıkrasında da; ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyonların hangileri olduğunu belirlemeye Yüksek Seçim Kurulunun yetkili olduğu,
belirtilmiş,
2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nda da “seçim hukuku” yönünden yayın ilkelerine yer verilmiştir.
Konunun bu hükümler çerçevesinde incelenmesi gerekmektedir.
Anayasa’nın 79. maddesi hükümleri ile 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 14. maddesi uyarınca, Yüksek Seçim Kurulu seçimlerin düzen ve dürüstlük içinde yapılması konusunda gerekli kararları almakla görevlendirilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde 3959 sayılı Kanunla eklenen 298 sayılı Kanun’un 55/A. maddesi ve aynı maddeyi değiştiren 4928 sayılı Kanunla, Yüksek Seçim Kurulu’na verilen görev ve yetkilerin bu sınırlar içinde yerine getirilmesi gerekir.
Özellikle Kanunda yerel düzeyde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlarının gözetim, denetim ve değerlendirilmesinde, yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurullarının görevli ve yetkili kılınacak merciler olduğu göz önünde tutularak;
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin;
e) bendinde; “Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,”
aa) bendinde; “Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
jj) bendinde; “Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
ifade ettiği belirtilmiştir.
Buna göre, “yayının yapıldığı yer” kavramından yönetim ve yayın merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerekir.
Bu kavramlar ve ölçütlere göre ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan radyo ve televizyonların belirlenmesiyle Yüksek Seçim Kurulu ile ilçe seçim kurullarının görev ve yetki alanları da belirlenmiş olacaktır.
Ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın ölçütlerine uyan televizyonlarla radyolar ülke çapında (ulusal düzeyde) yayın yapan televizyon ve radyolar olarak belirlenmelidir.
Özel radyo ve televizyonların seçim dönemindeki yayınlarında uyacakları yayın ilkelerinin belirlenmesinde de 298 sayılı Kanun’un 55/A maddesi hükümlerinin öncelikle göz önünde bulundurulması gerekir.
30 Mart 2014 tarihinde yapılacak olan Mahalli İdareler Genel Seçimleri iş ve işlemlerine başlanılmasıyla birlikte, Kurulumuz Başkanlığının 23/10/2013 tarih ve 3371 sayılı yazısı ile; 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 55/A maddesinin son fıkrası gereğince; ülke çapında yayın yapan özel radyo ve televizyon kanallarının (hangi tür yayın Analog – Dijital yaptıklarının), tam adı, yazışma adresi ve telefon numaraları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığından sorulmuş ve alınan cevabi yazıda;
Karasal ve uydu ortamında ulusal lisans tipine uygun olarak ülke çapında yayın yapan televizyon kanallarının;
SHOW TV, CİNE 5, HABER TÜRK, 24, CNN TÜRK, KANAL D, TV 2, CNBC-E, FLASH TV, KANAL 7, FOX, STAR TV, MELTEM TV, TV 8, TV NET, NTV, STV, ATV, KANAL TÜRK, KOZA, ASU TV, SHOW TÜRK, ALTAŞ TV, TV 5, TV 10, KANAL FIRAT, 67 TV, PAMUKKALE, EVREN TV, EM TV, HİLAL TV, AKS TV, MÜJDE TV, TÜRKİYEM, KANAL S, KANAL ÇAY, KANAL 35, YENİ KOCAELİ TV, KRT, KUDÜS TV, BENGÜ TÜRK TV, 365, ANADOLU TV, MEDYAM 14, TV KAYSERİ, KANAL 3, MERCEK TV, TV 1, NTV AVRUPA, TV 52, RUMELİ TV, ADANA TV, REHBER, CEM TV, BARIŞ TV, on4, MEDYA TV, EUROSTAR, TEK RUMELİ TV, ATV AVRUPA,ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY TV, ÜLKE TV, HALK TV, BEYAZ TV, KANAL B, MEHTAP TV, SAMANYOLU HABER, SKY TÜRK 360, TGRT HABER, A HABER, BUGÜN TV, NTV SPOR, WORLD BEAUTY CHANNEL,
Karasal ortamda ulusal lisans tipine uygun olarak ülke çapında yayın yapan radyo kuruluşlarının ise;
KRAL FM, AKRA FM, SHOW RADYO, BEST FM, MEGA RADYO İSTANBUL, RADYO D, RADYO MEHTAP, RADYO 7, RADYO CİHAN, MELTEM FM, NTV RADYO, BURÇ FM, SEMARKAND RADYO, TGRT FM, RADYO TURKUVAZ, KANALTÜRK RADYO, MORAL FM, ALEM FM, RADYO SLOW TİME, KRAL POP, RADYO SEYMEN, NUMBER 1 TÜRK FM, PAL FM, RADYO 35, SLOW TÜRK, RADYO VİVA, NUMBER ONE, JOYTÜRK FM, VİRGİN RADYO, POWER TÜRK, METRO FM, SÜPER FM, RADYO MÜZİK, POWER FM,
Uydu yayını da yapan bölgesel televizyon kanallarının;
DOĞU TV, EGE TV, T YILDIZ, KANAL 5, KON TV, KÖY TV, MESAJ, KADIRGA TV, KAÇKAR TV, KANAL A,
oldukları bildirilmiştir.
Açıklanan hukuki temeller ve gerekçeler ışığında ülke çapında yayın yapan televizyon ve radyoların yukarıda belirtildiği şekilde saptanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1- 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin;
e) bendinde; “Bölgesel yayın: Bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,”
aa) bendinde; “Ulusal yayın: Ülke nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerlerine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
jj) bendinde; “Yerel yayın: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,”
ifade ettiğine,
2- Yayının yapıldığı yer kavramından, yayın yönetim ve merkezinin bulunduğu yerin anlaşılması gerektiğine,
3- Bu ölçütlere göre Türkiye’de ve Türkiye’ye yönelik olarak ülke çapında Türkçe yayın yapan;
a) Özel Televizyonların,
SHOW TV, CİNE 5, HABER TÜRK, 24, CNN TÜRK, KANAL D, TV 2, CNBC-E, FLASH TV, KANAL 7, FOX, STAR TV, MELTEM TV, TV 8, TV NET, NTV, STV, ATV, KANAL TÜRK, KOZA, ASU TV, SHOW TÜRK, ALTAŞ TV, TV 5, TV 10, KANAL FIRAT, 67 TV, PAMUKKALE, EVREN TV, EM TV, HİLAL TV, AKS TV, MÜJDE TV, TÜRKİYEM, KANAL S, KANAL ÇAY, KANAL 35, YENİ KOCAELİ TV, KRT, KUDÜS TV, BENGÜ TÜRK TV, 365, ANADOLU TV, MEDYAM 14, TV KAYSERİ, KANAL 3, MERCEK TV, TV 1, NTV AVRUPA, TV 52, RUMELİ TV, ADANA TV, REHBER, CEM TV, BARIŞ TV, on4, MEDYA TV, EUROSTAR, TEK RUMELİ TV, ATV AVRUPA,ULUSAL 1, KANAL URFA, UZAY TV, ÜLKE TV, HALK TV, BEYAZ TV, KANAL B, MEHTAP TV, SAMANYOLU HABER, SKY TÜRK 360, TGRT HABER, A HABER, BUGÜN TV, NTV SPOR, WORLD BEAUTY CHANNEL,
b) Özel Radyoların;
KRAL FM, AKRA FM, SHOW RADYO, BEST FM, MEGA RADYO İSTANBUL, RADYO D, RADYO MEHTAP, RADYO 7, RADYO CİHAN, MELTEM FM, NTV RADYO, BURÇ FM, SEMARKAND RADYO, TGRT FM, RADYO TURKUVAZ, KANALTÜRK RADYO, MORAL FM, ALEM FM, RADYO SLOW TİME, KRAL POP, RADYO SEYMEN, NUMBER 1 TÜRK FM, PAL FM, RADYO 35, SLOW TÜRK, RADYO VİVA, NUMBER ONE, JOYTÜRK FM, VİRGİN RADYO, POWER TÜRK, METRO FM, SÜPER FM, RADYO MÜZİK, POWER FM,
4- Uydu yayını da yapan bölgesel televizyon kanallarının ise DOĞU TV, EGE TV, T YILDIZ, KANAL 5, KON TV, KÖY TV, MESAJ, KADIRGA TV, KAÇKAR TV, KANAL A,
olduğuna,
5- Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına ve ayrıca karar özetinin TRT aracılığıyla kamuoyuna duyurulmasına,
6- Kararın örneğinin;
a) İçişleri Bakanlığına,
b) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına,
gönderilmesine,
c) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun resmi internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak iletilmesine,
7/12/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy