(2709 S. K. m. 79, 101, 102) (6271 S. K. m. 2, 3, Geç. m. 1) (298 S. K. m. 94/C)
RGT: 11.06.2014
RG NO: 29027
Karar No: 2920
KARAR
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 101 ve 102. maddeleri ile 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıl olup, (6271 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi gereğince, Onbirinci Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır.) Cumhurbaşkanı seçiminin, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Hâlen görev yapmakta olan Cumhurbaşkanının görev süresinin 28 Ağustos 2014 tarihinde dolacak olması nedeniyle, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 5678 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle değişik 101. maddesi ve 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca halk tarafından seçilecek olan Cumhurbaşkanının seçim tarihi, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilk oylama 10 Ağustos 2014 Pazar günü, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise ikinci oylama 24 Ağustos 2014 Pazar günü olarak, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın bulundukları ülkede oy kullanma tarihleri ve gün sayısı farklılık göstermekle birlikte ilk oylama 31 Temmuz - 3 Ağustos 2014, seçimin ikinci oylamaya kalması durumunda ise 17 - 20 Ağustos 2014 tarihleri olarak belirlenmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 79. maddesindeki düzenlemeyle seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
6271 sayılı Kanun’un 2. maddesinin;
- birinci fıkrasında; “Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir.”,
- beşinci fıkrasında; "Bu Kanunda özel hüküm bulunmayan hallerde 298 sayılı Kanun, 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu, 10/6/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 18/1/1984 tarihli ve 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, 23/5/1987 tarihli ve 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun ile bunların ek ve değişikliklerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.”,
- altıncı fıkrasında; “Yüksek Seçim Kurulu, Cumhurbaşkanı seçimlerinin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapmak ve yaptırmak amacıyla, gerekli ilke kararları almaya, beşinci fıkrada sayılan kanunlar ile bu Kanun’da seçimle ilgili olarak yer alan bütün süreleri gerektiğinde kısaltarak tespit ve ilâna yetkilidir.”
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 94/C maddesinin birinci fıkrasında; "Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı bulunan seçmenler, yurt dışı temsilciliklerimizde ve ihtiyaç duyulması halinde yerel makamların uygun göreceği diğer yerlerde kurulacak seçim sandıklarında seçimin yapılacağı günün kırk beş gün öncesinden başlamak üzere, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenen oy verme gün takvimine göre, seçim gününden önceki yedinci gün saat 17.00'ye kadar oy kullanabilirler. Ancak, yabancı ülkedeki seçmen sayısı gözetilerek oy kullanma gün süresi, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak Yüksek Seçim Kurulunca kısaltılabilir. Oy kullanma saatleri mahalli saat ile 08.00-17.00 arasıdır. Yabancı ülkenin durumu göz önünde tutularak seçmenlerin hangi yurt dışı temsilciliğinde ve mahalde tatil günleri dâhil yirmi dört saat, hangilerinde daha az süre ile oy kullanabileceğine, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak Yüksek Seçim Kurulunca karar verilir ve alınan bu karar elektronik ortamda ilan edilir. Yabancı ülkede yaşayan seçmen sayısının fazlalığı hâlinde, her seçmenin kendisi için belirlenen günde ve sandıkta oy kullanmasına da karar verilebilir."
hükümleri yer almaktadır.
Cumhurbaşkanı seçiminde; yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin temsilciliklerimizde ve ihtiyaç duyulması halinde diğer yerlerde kurulacak seçim sandıklarında oy verme işlemlerinin düzen içinde yürütülmesinin sağlanması bakımından Kurulumuzca belirlenen ilkeler çerçevesinde "SEÇSİS Oy Verme Günü Belirleme Sistemi"nden (Sistem) oy verecekleri gün ve saat aralığının belirlenmesine ilişkin usul ve esasların tespiti amacıyla Kurulumuzun 12/03/2014 tarih ve 725 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon, yaptığı çalışmaları tamamlayarak konu hakkında düzenlediği karar taslağını Kurulumuza sunmuş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298 sayılı Kanun'un 94/C maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde yer alan; "Yabancı ülkede yaşayan seçmen sayısının fazlalığı hâlinde, her seçmenin kendisi için belirlenen günde ve sandıkta oy kullanmasına da karar verilebilir." hükmü uyarınca yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin temsilciliklerimizde ve ihtiyaç duyulması halinde diğer yerlerde kurulacak seçim sandıklarında oy verme işlemlerinin düzen içinde yürütülmesinin sağlanması bakımından Sistem'den oy verecekleri gün ve saat aralığının belirlenmesine ilişkin usul ve esasların aşağıdaki gibi tespitine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: 1) Oy verme süresi ve saat aralığı
Oy verme süresi; oy verme günü yerel saat ile 08.00'den 17.00'ye kadar geçen zaman dilimidir. Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin temsilciliklerimizde ve ihtiyaç duyulması halinde diğer yerlerde kurulacak seçim sandıklarında oy verme işlemlerinin düzen içinde yürütülmesinin sağlanması bakımından, oy verme günleri iki dilime bölünerek seçmenlerin;
- 08.00-12.30;
- 12.30-17.00
saat aralıklarında Sistem'den oy verecekleri gün ve saat aralığını belirlemeleri gerektiğine,
2) Oy verme gününün belirlenmesi
a) Kurulumuzun 06/06/2014 tarih ve 2910 sayılı kararıyla kabul edilen "Seçim Takvimi"ne göre yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenler için Sistem'den oy verme gün ve saat aralığını belirleme işleminin 21 Temmuz 2014 Pazartesi günü Türkiye saatiyle 08.00'de başlayıp, 25 Temmuz 2014 Cuma günü saat 17.00'de sona ereceğine,
b) Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin, bulundukları ülke yerel saatine göre Sistem'den oy verme gün ve saat aralığını belirleyebileceklerine, bu işlem sonunda oy verme gün ve saat aralığı ile hangi sandıkta oy kullanacağının Sistem tarafından aynı anda seçmene bildirileceğine,
c) Sistem tarafından, seçmenden birinci ve ikinci oylama için oy verme gün ve saat aralığını belirlemesinin isteneceğine,
d) Seçmenin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, doğum tarihi ve aile sıra numarasını girmek suretiyle, kendisiyle birlikte aynı temsilcilikte kayıtlı ayrıca 5 (beş) seçmenin de sadece Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını girerek oy verme gününü belirleyebileceğine,
e) Oy verme gününün güncellenmesi veya iptal edilmesi işlemini ise seçmenin sadece kendisi için yapabileceğine,
f) Oy verme günü belirleme işlemi sırasında seçmenden, seçim süreci ve oy verme işlemi hakkında bilgilendirme yapılmak üzere elektronik posta adresi de istenebileceğine,
3) Oy verme gününün belirlenmemesi
Oy verme gününü belirlemeyen seçmenler için oy verme gün ve saat aralığı ile oy kullanacakları sandıkların Sistem tarafından belirleneceğine,
4) Seçmenin oyunu kullanması
a) Seçmenlerin, belirlenen gün ve saat aralığında oylarını kullanmaları gerektiğine, ancak bu saat aralığı dışında gelenlerin, aynı gün içinde sıraya girmek koşuluyla oylarını kullanabileceklerine,
b) Oy verme bitiş saati itibariyle (17.00) sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen seçmenler varsa, sandık kurulu başkanı bunları saydıktan ve kimliklerini aldıktan sonra sıra ile sadece bu seçmenlere oylarını kullandıracağına, saat 17.00'den sonra gelen seçmene ise oy kullandırılmayacağına (298/89, 96),
c) Belirlenen oy verme gününde oyunu kullanmayan seçmenlerin, sadece gümrük kapılarında kurulan sandıklarda oylarını kullanabileceklerine
karar verilmesi gerekmiştir.
5) Kararın;
a) Dışişleri Bakanlığına,
b) T.C. Başbakanlık Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığına,
c) Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına,
d) Seçime katılma yeterliliği olan siyasi parti genel başkanlıklarına,
e) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce iç-mail yoluyla tüm il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına,
gönderilmesine,
6) Karar özetinin Başkanlık duyurusu olarak Türkiye Radyo Televizyon Kurumunda yayınlanmasına,
7) Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
7/6/2014 tarihinde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy