(2709 S. K. m. 77) (2839 S. K. m. 6) (2820 S. K. m. 43) (298 S. K. m. 51, 51/A, 52, 55/B, 56, 57, 58, 60, 61) (YSK 04.09.2013 T. 2013/345 K.)
Karar No: 264
Karar Tarihi: 27/02/2015
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 24/02/2015 tarihli, 11837526.34694(15158)-307/3443 sayılı yazıda; 30 Mart 2014 tarihinde yapılan seçimler öncesinde aday adaylarının propaganda yapmaları ve seçim bürolarına ilişkin Yüksek Seçim Kurulunun 4/9/2013 tarihli ve 345 sayılı kararında "seçim bürolarının, ancak seçimin başlangıç tarihi olan 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren açılabileceği, aday adaylarının bu tarihten önce seçim büroları açmalarının mümkün olmadığı, aday adaylarının kendilerini tanıtıcı ilân, afiş, pankart asamayacakları, matbua dağıtamayacakları, sadece siyasi partilerce önseçim döneminde tüzüklerinde gösterilmek kaydıyla aday adayları için, bunların vereceği bilgilerin de esas alındığı aday adaylarının meslek veya sanat hayatlarındaki derece, başarı ve eserlerini, memlekete yaptığı hizmetleri gösterir vesikalık fotoğraflarını taşıyan matbualar bastırılıp dağıtılabileceği, aday adaylarının soyadı alfabe sırasına göre düzenlenecek bilgileri içeren matbuaların (önseçimde) sandık başlarına asılabileceği…" belirtildiği, illerimizde yaşanan sıkıntıların önüne geçebilmek ve uygulamada birlikteliğin sağlanabilmesi amacıyla 7 Haziran 2015 tarihinde yapılacak olan 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde de aynı esasların uygulanıp uygulanamayacağı hakkında görüş bildirilmesi istenilmiş olmakla, konu incelendi;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 77. maddesinin birinci fıkrasında ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin dört yılda bir yapılacağı öngörülmüş; aynı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasında ise; "Bir önceki seçimin yapıldığı tarihten itibaren dört yılın dolmasından önceki son Pazar günü oy verilir. Oy verme gününden geriye doğru hesaplanacak doksan günlük sürenin ilk günü seçimin başlangıç tarihidir." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılması ve bu seçimin başlangıç tarihinin de 10 Mart 2015 Salı günü olması gerekmektedir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 43. maddesinde, önseçimde propaganda ile ilgili hükümler düzenlenmiş olup, bu maddenin birinci fıkrasına göre; aday yoklamalarına katılan aday adayları için propaganda yapmak amacı ile açık hava toplantıları, örf ve âdete göre sohbet toplantısı sayılanlar hariç olmak üzere kapalı salon toplantıları tertiplenemeyecek, duvar ilânı, el ilânı ve her nevi matbua, ses ve görüntü bantlarıyla propaganda yapılamayacaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, siyasi partilerin, tüzüklerinde gösterilmek kaydıyla aday adayları için bunların vereceği bilgileri de esas alarak aday adaylarının meslek veya sanat hayatlarındaki derece, başarı ve eserlerini memlekete yaptığı hizmetleri gösterir vesikalık fotoğraflarını taşıyan matbualar bastırıp dağıtılabileceği, aday adaylarının soyadı alfabe sırasına göre düzenlenecek benzer bilgileri içeren matbuaların sandık başlarına asılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Seçim dönemine ilişkin propaganda ile ilgili hükümler 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’da düzenlenmiştir. Bu Kanun’un 50. maddesinde; açık yerlerde propaganda, 51. maddesinde; kapalı yerlerde propaganda, 51/A maddesinde; seçim büroları, 52. maddesinde; radyo ve televizyonda propaganda, 55/B maddesinde; basın, iletişim araçları ve internette propaganda, 56. maddesinde; hoparlörle propaganda, 57. maddesinde; propaganda amaçlı yayın ve malzeme dağıtma, 58. maddesinde; propaganda yayınlarına ilişkin yasaklar, 60. maddesinde; ilân ve reklam yerleri ve 61. maddesinde de; ilân ve reklam yerleri ile ilgili yasaklar gösterilmiştir. Bütün bu maddelerdeki düzenlemeler seçim zamanına ilişkin olup, 51/A maddesinde de net olarak ifade edildiği üzere, seçimin başlangıç tarihinden itibaren, seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adaylar, katıldıkları seçim çevrelerinde seçim çalışmalarını yürütmek üzere seçim büroları açabileceklerdir. Ancak, seçimin başlangıç tarihi olan 10 Mart 2015 tarihinden önce görüş sorulan konularda yetki mülki makamlarda olduğundan, ilgili düzenlemelerin mülki makamlarca takdir edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- Seçimin başlangıç tarihi olan 10 Mart 2015 tarihinden önce görüş sorulan konularda yetki mülki makamlarda olduğundan, düzenlemelerin mülki makamlarca takdir edilmesi gerektiğine,
2- Karar örneğinin İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmesine, 27/02/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy