(2839 S. K. m. 29, 31, 32, 33, 34, 35, 36) (298 S. K. m. 94, 109)
Karar No: 249
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından alınan 05/05/2007 günlü yazıda; “22 Temmuz 2007 Pazar günü yapılacak XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde daha önceden yapılan ve uygulanan “İl Seçim Kurullarının Görevlerini ve Seçim Sonuçlarını Belirlemek için Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir” Örnek: 136 sayılı Genelgenin gerektiğinde komisyon çalışmasından sonra yeniden düzenlenmesi hususunda bir karar alınmasını takdirlerinize arz ederim.” denilmiş olmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun değişik 29., 31., 32., 33., 34., 35. ve 36. maddeleri ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun değişik 94. ve 109. maddeleri ile diğer ilgili Kanun maddeleri göz önünde bulundurularak; daha önceki seçimler için hazırlanan (Örnek: 136 sayılı) İl Seçim Kurullarının Görevlerini ve Seçim Sonuçlarını Belirlemek için Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir Genelgenin yeniden düzenlenmesi gerekmiştir.
Sonuç: 1 - XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde uygulanacak İl Seçim Kurullarının Görevlerini ve Seçim Sonuçlarını Belirlemek için Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir (Örnek: 136) sayılı Genelgenin kabulüne ve karar metnine dahil bulunduğuna,
2 - Bu genelgenin tüm il seçim kurulu başkanlıklarıyla, milletvekili seçimine katılan siyasi parti genel başkanlıklarına gönderilmesine,
3 - Kararın ve eki genelgenin Resmi Gazetede yayımlanmasına,
09.05.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
22 TEMMUZ 2007 PAZAR GÜNÜ YAPILACAK XXIII. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE İL SEÇİM KURULLARININ GÖREVLERİNİ VE SEÇİM SONUÇLARINI BELİRLEMEK İÇİN UYGULANACAK ESAS VE İLKELERİ GÖSTERİR GENELGE
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu genelge, 22 Temmuz 2007 Pazar günü yapılacak XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçimi nedeniyle il seçim kurullarının görevleri ile seçim sonuçlarını belirlemek için uygulanacak usul ve esasları kapsar.
İL SEÇİM KURULUNUN GÖREVLERİ
Madde 2 - 1- İl seçim çevresi içinde seçimin düzenle yürütülmesini sağlamak için gereken bütün tedbirleri almak ve seçim işlerini denetlemek,
2 - İlçe seçim kurullarına oy sandıklarını ve bu Kanunda yazılı diğer seçim araç ve gereçlerini göndermek,
3 - İlçe seçim kurullarının teşekkülüne, işlemlerine ve kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyerek derhal karara bağlamak,
4 - İlçe seçim kurulları başkanlıklarınca seçim işlerinin yürütülmesi hakkında sorulacak hususları derhal cevaplandırmak,
5 - İl'e bağlı ilçe seçim kurullarından gelen tutanakları birleştirerek il seçim çevresi için bir tutanak düzenlemek,
Ayrıca, il seçim kurulu, bu genelgeyle kendisine verilmiş bulunan birleştirme ve sonraki işlemlere ilişkin görevlerini, varsa il sınırları içerisindeki her bir seçim çevresi için ayrı ayrı, yerine getirir. (298 S. K. 16)
İL SEÇİM KURULLARINDA BİRLEŞTİRME
Madde 3 - İl seçim kurulları, ilçe seçim kurullarından aldıkları (Örnek: 90) sayılı tutanakları, aşağıdaki bilgileri kapsayan (Örnek: 92) sayılı tutanaklara, ilçe itibariyle geçirmek suretiyle birleştirir. (Birden fazla seçim çevresini içeren illerde her seçim çevresine ait birleştirme tutanakları ilçe seçim kurulları numaraları itibariyle yapılır.)
1 - Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı,
2 - Oy kullanan seçmenlerin sayısı,
3 - İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı,
4 - İtiraz edilen fakat geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı,
5 - Geçerli oy pusulalarının toplamı,
6 - Geçersiz oy pusulalarının toplamı,
7 - Birleşik oy pusulalarındaki sıraya göre siyasi partilerin adları,
8 - Siyasi partilerin her birinin aldığı geçerli oy sayısı,
9 - Bağımsız adayların soyadları, adları ile bunlardan her birinin aldığı geçerli oy sayısı, rakam ve yazı ile yazılır.
İL SEÇİM KURULLARININ BİRLEŞTİRME TUTANAĞININ İLANI
Madde 4 - İl seçim kurullarınca düzenlenen birleştirme tutanağı (Örnek: 92) SEÇSİS’den alınır ve hazır bulunanlara ilan edilir, bir örneği de il seçim kurulu kapısına bir hafta süre ile asılır.
SONUÇLARIN YÜKSEK SEÇİM KURULUNA BİLDİRİLMESİ
Madde 5 - İl seçim kurulları birleştirme tutanaklarını düzenledikten sonra bunların birer örneğini Yüksek Seçim Kuruluna göndermekle beraber sonuç özetini de (1- Sandık seçmen listelerinde yazılı seçmenlerin toplam sayısını, 2- Oy kullanan seçmen sayısını, 3- Geçerli sayılan oy sayısını, 4- Siyasi partilerin her birinin aldığı geçerli oy sayısını, 5- Bağımsız adayların her birinin soyadı ve adıyla aldığı geçerli oy sayısını) derhal SEÇSİS çerçevesinde veya telefonla bildirirler ve ayrıca telefax ile iletirler.
GÜMRÜK KAPILARINDAN GELEN SONUÇLARIN BİRLEŞTİRİLMESİ
Madde 6 - Gümrük kapıları ilçe seçim kurullarından gelen sonuç özetleri, Yüksek Seçim Kurulunca SEÇSİS’de birleştirilerek; gümrük kapılarında oy kullanan seçmen sayısı, geçerli olan oy sayısı, geçerli olmayan oy sayısı ile her partiye verilen geçerli oy sayısı tespit edilerek (Örnek: 201) sayılı tutanağa geçirilir. (298 S. K. 95/h )
GENEL BARAJIN HESAPLANMASI, BARAJI AŞAN PARTİLERİN BELİRLENMESİ, İLANI AYRICA İL SEÇİM KURULLARININ SEÇSİS’DEN ALMASI
Madde 7 - Yüksek Seçim Kurulu, SEÇSİS’de il seçim kurullarından gelen toplam geçerli oy sayısına (+) gümrük kapısı ilçe seçim kurullarından gelen toplam geçerli oy sayısını ilave ederek = Türkiye genelindeki geçerli oy sayısını tespit eder.
Tespit edilen geçerli oy toplamına göre, siyasi partilerin Türkiye genelinde oy yüzdelerini hesaplar. %10’luk genel barajı aşan siyasi partileri belirler ve ilan eder.
Ayrıca, Yüksek Seçim Kurulu; Türkiye genelinde geçerli oyların %10’unu geçen siyasi partilerin, il seçim kurullarından gelen oy miktarlarına ilgili siyasi partinin gümrük kapılarında aldığı toplam oydan her il seçim çevresine isabet eden oy miktarını ilave eder, sonucu il seçim kurulları tarafından “İl Seçim Çevresi Seçim Sonuçları” raporu alınır. (298 S. K. 94 )
ÖRNEK: 1
İllerden gelen toplam geçerli oy sayısının 34.400.300; gümrük kapılarından gelen geçerli oy sayısının da 99.700 olduğunu düşünelim. Türkiye genelinde geçerli toplam oy sayısı 34.500.000’dir. Partilerin ve bağımsızların aldığı toplam oy sayısı (gümrük kapıları dahil) ve genel oy toplamına oranı aşağıdaki gibi olacaktır.
Partiler ve Bağımsızlar Aldığı Oy Genel Toplam Oy Oran
A Partisi 9.600.000 34.500.000 27,83%
B Partisi 3.600.000 " 10,43%
C Partisi 250.000 " 0,72%
D Partisi 3.620.000 " 10,49%
E Partisi 325.000 " 0,94%
F Partisi 600.000 " 1,74%
G Partisi 5.400.000 " 15,65%
H Partisi 3.625.000 " 10,51%
I Partisi 365.000 " 1,06%
J Partisi 50.001 " 0,14%
K Partisi 24.999 " 0,07%
L Partisi 600.000 " 1,74%
M Partisi 358.000 " 1,04%
N Partisi 725.000 " 2,10%
O Partisi 295.000 " 0,86%
P Partisi 480.000 " 1,39%
R Partisi 387.000 " 1 ,12%
S Partisi 3.770.000 " 10,93%
Bağımsızlar 425.000 " 1,23%
TOPLAM 34.500.000 100,00%
Yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere Türkiye genelinde % 10’luk barajı aşan partiler A, B, D, G, H ve S Partileridir.
GENEL BARAJI AŞMANIN SONUCU
Madde 8 - Ülke genelinde geçerli oyların % 10 unu geçmeyen partiler milletvekili çıkaramazlar. Genel barajı aşamayan siyasi partinin listesinde yer almış bağımsız aday da seçim çevresinde aldığı oy miktarı ne olursa olsun seçilmiş sayılmaz.
GÜMRÜK KAPILARINDA VERİLMİŞ OYLARIN, SİYASİ PARTİLERİN, SEÇİM ÇEVRELERİNDEKİ OYLARINA YANSITILMASI
Madde 9 - Siyasi partinin, Türkiye genelinde aldığı geçerli toplam oyu ile gümrük kapılarında aldığı oy toplamı yurt genelinde aldığı geçerli oy toplamını ifade eder. Aynı siyasi partinin, her seçim çevresinde aldığı geçerli toplam oyu esas alınarak, yurt genelinde aldığı oya oranı ile gümrük kapısında aldığı toplam oy arasında doğru orantılı bir denklem kurulur ve gümrük kapısından o seçim çevresine yansıyacak oy miktarı tespit edilip, o seçim çevresindeki geçerli oyuna ilave edilir. Elde edilen toplam rakamlar, siyasi partinin o seçim çevresinde aldığı geçerli oy toplamını ifade eder.
ÖRNEK: 2
A siyasi partisinin yurt genelinde aldığı toplam geçerli oy 7.000.000 olsun. Bu siyasi partinin H seçim çevresinde aldığı geçerli oy miktarı 130.000, gümrük kapısında aldığı geçerli oy miktarının da 30.000 olduğunu varsayalım. H seçim çevresinde A siyasi partisine yansıyacak oy miktarını bulmak için bir doğru orantı hesabı yapılır ve
7.000.000 130.000 30.000 x 130.000
30.000 X = ______________ = 557 (yaklaşık) rakam bulunur.
7.000.000
Bu duruma göre;
A siyasi partisinin
Yurt içi genelinde aldığı geçerli oy = 7.000.000
Gümrük kapısında aldığı geçerli oy = 30.000
Yurt genelinde aldığı geçerli oy toplamı = 7.030.000
H seçim çevresinde aldığı geçerli oy = 130.000
H seçim çevresine yansıyan yurt dışı oy miktarı = 557
H seçim çevresinin toplam geçerli oy miktarı = 130.000 + 557= 130.557’dir.
BİR SEÇİM ÇEVRESİNDE SİYASİ PARTİLER VE BAĞIMSIZ ADAYLARIN KAZANACAĞI MİLLETVEKİLİ SAYISININ HESABI
Madde 10 - Genelgenin 7 nci maddesi uyarınca, Türkiye genelinde geçerli oyların yüzde onunu aştıkları Yüksek Seçim Kurulunca il seçim kurullarına bildirilen ve ilan edilen siyasi partiler ile bağımsız adayların bir seçim çevresinde elde edecekleri milletvekili sayısı aşağıdaki şekilde belirlenir.
1 - Gümrük kapılarından yansıyanlar da dahil olmak üzere seçim çevresinde kullanılan geçerli oyların toplamı, çevrenin çıkaracağı milletvekili sayısı (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (2) işaretli bölümüne yazılır.
2 - Yüzde on genel barajı aşan siyasi partilerle o seçim çevresinde seçime giren bağımsız adaylar, (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (1) işaretli bölümüne, önce birleşik oy pusulasındaki sıraya göre siyasi partiler, daha sonra da alfabe sırasına göre bağımsız adaylar olmak üzere alt alta yazılır; her birinin karşısında aldıkları geçerli oyların sayısı belirtilir.
3 - Siyasi partilerin seçim çevresinde aldıkları geçerli oylar önce bire, sonra ikiye ... seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısına (Örneğimizde beşe) ulaşıncaya kadar bölünür. Bulunan bölüm sonuçları (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (3) işaretli bölümüne yazılır.
Bu sonuçlar, siyasi parti ve bağımsız aday farkı gözetilmeksizin büyüklük sırasına göre (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (4) işaretli bölümüne yazılır.
Seçim çevresinden çıkacak milletvekili sayısı kadar, bu payların sahibi olan partilere ve bağımsız adaylara, rakamların büyüklük sırasına göre milletvekillikleri tahsis edilir.
Siyasi partilerin ve bağımsız adayların kazandığı milletvekili sayısı (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (5), milletvekili seçilenlerin adları da (6) işaretli bölümüne yazılır.
ÖRNEK: 3
Örneğin, gümrük kapılarından gelen oylarla birlikte seçim çevresinde geçerli oyların toplamının 238.690 ve bu seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının da beş olması öngörülmüştür. Bu çevrede üç siyasi parti ile iki bağımsız adayın seçime katıldığını varsayalım.
Siyasi partilerin ve bağımsız adayların geçerli oyları şöyle:
A Partisi 110.000
B Partisi 80.000
C Partisi 20.000
Bağımsız Aday 18.690
Bağımsız Aday 10.000
Beş milletvekilliğini bölüştürmek için partilerin oyları aşağıda görüldüğü gibi birden beşe kadar bölünür.
A PARTİSİ
Aldığı Geçerli Oy 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5
110.000 110.000 55.000 36.666 27.500 22.500
B PARTİSİ
80.000 80.000 40.000 26.666 20.000 16.000
C PARTİSİ
20.000 20.000 10.000 6.666 5.000 4.000
Bu sayıları büyük sırasına göre sıralayalım.
110.000 A Partisi
80.000 B Partisi
55.000 A Partisi
40.000 B Partisi
36.666 A Partisi
Böylece beş milletvekilliğinden üçünün A Partisine, ikisinin de B Partisine tahsisi gerekir.
ÖRNEK: 4
Bir seçim çevresinde seçime katılan ve genel barajı aşan siyasi partiler ile bağımsız adayların geçerli oylarının dağılımının aşağıdaki gibi olduğunu varsayalım.
A Partisi 23.000
B Partisi 21.000
C Partisi 20.000
Bağımsız Aday (a) 98.690
Bağımsız Aday (b) 76.000
Bu durumda milletvekili dağılımı şöyle olacaktır.
Örnek: 3’de açıklandığı gibi işlem yapılarak siyasi partilerin aldıkları geçerli oylar milletvekili sayısınca bölelim.
A PARTİSİ
Aldığı Geçerli Oy 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5
23.000 23.000 11.500 7.666 5.750 4.600
B PARTİSİ
21.000 21.000 10.500 7.000 5.250 4.200
C PARTİSİ
20.000 20.000 10.000 6.666 5.000 4.000
Bağımsız adaylarla siyasi partilerin oylarının bölme sonuçlarına ve büyüklük sırasına göre alt alta yazalım.
98.690 Bağımsız Aday (a)
76.000 Bağımsız Aday (b)
23.000 A Partisi
21.000 B Partisi
20.000 C Partisi
Böylece iki bağımsız ile A, B ve C Partileri birer milletvekilliği kazanmış olurlar.
ÖRNEK: 5
Bir seçim çevresinde genel barajı aşan siyasi partiler ile bağımsız adayların oylarının dağılımının aşağıdaki gibi olduğunu varsayalım.
A Partisi .................................. 23.000
B Partisi .................................. 22.000
C Partisi .................................. 21.000
D Partisi .................................. 20.000
E Partisi .................................. 19.000
F Partisi .................................. 18.395
G Partisi .................................. 17.095
H Partisi .................................. 16.500
Bağımsız Aday (a)..................... 21.500
Bağımsız Aday (b)..................... 20.750
Bağımsız Aday (c)..................... 19.250
Bağımsız Aday (d)..................... 20.200
Yukarıdaki örnekte olduğu gibi siyasi partilerin aldıkları oyları bölelim.
1/1 1/2 1/3 1/4 1/5
A Partisi 23.000 11.500 7.666 5.750 4.600
B Partisi 22.000 11.000 7.333 5.500 4.400
C Partisi 21.000 10.500 7.000 5.250 4.200
D Partisi 20.000 10.000 6.666 5.000 4.000
E Partisi 19.000 9.500 6.333 4.750 3.800
F Partisi 18.395 9.198 6.132 4.599 3.679
G Partisi 17.095 8.547 5.698 4.273 3.419
H Partisi 16.500 8.250 5.500 4.125 3.300
Bu sayıların büyüklük sırasına göre sıralanışı:
23.000 ................... A Partisi
22.000 ................... B Partisi
21.500 ................... Bağımsız (a)
21.000 ................... C Partisi
20.750 ................... Bağımsız (b)
Böylece seçim çevresinin çıkaracağı beş milletvekilliğini A, B ve C Partileri ile (a) ve (b) bağımsız aday kazanmış olacaktır.
OYLARIN EŞİT OLMASI HALİNDE YAPILACAK İŞLEM
Madde 11 - Son kalan milletvekilliği için birbirine eşit rakamlar bulunduğu takdirde bunlar arasında ad çekilmek suretiyle tahsis yapılır.
TUTANAKLARIN ALINMASI
Madde 12 - İl seçim kurulları, Milletvekili Seçim Hesap Tutanağı ile Milletvekili Seçilenleri Gösterir Tutanağını SEÇSİS’den alırlar.
MİLLETVEKİLİ SEÇİLENLERİN YÜKSEK SEÇİM KURULUNA BİLDİRİLMESİ VE TUTANAKLARIN VERİLMESİ
Madde 13 - Milletvekili seçilenler belli olur olmaz, seçilenlerin ad ve soyadları ve parti adayı iseler bağlı oldukları siyasi parti, il seçim kurullarınca SEÇSİS’de veya telefaks ve telefonla Yüksek Seçim Kuruluna bildirilir.
Milletvekili seçilenlere il seçim kurulu tarafından milletvekili seçildiklerine dair tutanak verilir. (Örnek: 95)
MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ SONUNDA YÜKSEK SEÇİM KURULUNA GÖNDERİLECEK TUTANAKLAR
Madde 14 - İl Seçim Kurulu Başkanı, aşağıda yazılı tutanak ve yazıları, seçilenleri belirleme işlemleri biter bitmez her seçim çevresi için ayrı ayrı olmak üzere SEÇSİS’de veya en seri vasıtayla derhal Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına gönderir.
1) (Örnek: 92) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
2) (Örnek: 93) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
3) (Örnek: 94) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
4) Milletvekilliğine seçilmiş olanlara verilmiş bulunan (Örnek: 95) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,
5) Bu genelge hükümleri gereğince Yüksek Seçim Kuruluna SEÇSİS kapsamında veya telefaks ve telefon ile iletilen bilgilerin teyidini içeren yazı örnekleri,
GENELGENİN DAYANAĞI
Madde 15 - Bu genelge Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında 298 sayılı Kanun ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu hükümleri dikkate alınarak hazırlanmış ve 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 10 uncu bendine dayalı olarak Yüksek Seçim Kurulunun 09/05/2007 gün ve 249 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy