(2709 S. K. m. 79) (298 S. K. m. 68, 78) (Anayasa Değişikliği Halkoylamasında Sandık Kurullarının Oluşumu, Görev Ve Yetkilerini Gösterir 135/I Sayılı Genelge m. 8) (16 Nisan 2017 Pazar Günü Yapılacak Anayasa Değişikliği Halkoylamasında İl, İlçe Ve Geçici İlçe Seçim Kurullarının Görev Ve Yetkileri (139/I Sayılı Genelge) m. 3)
RGT: 24.03.2017
RG NO: 30017
Karar No: 368
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 22/03/2017 tarihli yazıda;
“Yüksek Seçim Kurulunun;
13/02/2017 tarihli, 92 sayılı kararı eki Seçim Takviminde;
12 Nisan 2017 Çarşamba;
“İlçe seçim kurulu başkanlıklarınca malzeme torbalarının sandık kurulu başkanlarına teslimi ve göreve hazır duruma getirilmeleri.”
14/02/2017 tarihli, 97 sayılı kararı eki Sandık Kurullarının Oluşumu, Görev Ve Yetkilerini Gösterir 135/1 Sayılı Genelge’nin “Sandık kurulu başkanının öncelikle yapacağı işler” başlıklı 8. maddesinde;
“Sandık kurulu başkanı, oy verme gününden en az 48 saat önce, ilçe seçim kurulu başkanından veya görevli geçici ilçe seçim kurulu başkanından aşağıda yazılı oy verme araçlarını kontrol ederek tutanakla teslim almak ve zamanında sandık yerinde bulundurmak zorundadır (298/68)...”
14/02/2017 tarihli, 99 sayılı kararı eki İl, İlçe ve Geçici ilçe Seçim Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir 139/1 sayılı Genelgenin “ilçe seçim kurulunun ve ilçe seçim kurulu başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 3-A maddesinin 14. bendinde;
“En az 4 sandık kurulunun görev yapacağı binalara ait kurumların amirlerini veya onların yerine tespit edilecek bina sorumlularını görevlendirmek,”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
Sandık kurulu başkanlarına torba teslimi yapıldığında, sandık kurulu başkanı bu torbaları kendi imkanlarıyla evlerine götürmekte ve muhafaza etmektedirler. Böylece kanunun kendilerine vermediği ancak fiilen uygulanmak zorunda kalınan görevler oluşmaktadır. Gerek torbaların teslim alınarak eve götürülmesi gerekse evdeki oy torbalarının oy verme gününe kadar muhafazası şüphesiz çeşitli sıkıntılar oluşturmaktadır. Bu sıkıntıların en önemlilerinden biri de kamuoyunda, yazılı ve görsel basın yayın kuruluşlarında Kurulumuzun ve yapılan bu uygulamanın tenkit edilmesidir. Şöyle ki, sandık kurulu başkanlarınca teslim alınan oy torbaları korumasız, güvenliksiz ye günümüz şartlarına uygun olmayan şekillerde kendi evlerine ulaştırılmakta, bu suretle istenmeyen görüntülerin oluşmasına imkan vererek, sandık kurulu başkanlarımızı da zor durumda bırakmaktadır.
Diğer yandan, sandık kurulu başkanlarımızın evlerinde ve araçlarında muhafaza edilen oy torbaları gerekli güvenlik önlemlerinden de yoksun olmakta ve sandık kurulu başkanlarını zor durumda bırakmaktadır. İkametlerinde muhafaza edilen oy torbaları, buralarda meydana gelen hırsızlık ve yangın gibi olaylarda zayi olmakta ve ilçe seçim kurullarımızı da oy verme günü beklenmeyen sıkıntılara sokmakta ve oy verme işleminin zamanında başlamasını da geciktirebilmektedir.
Tüm teşkilatımızda uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla, 12 Nisan 2017 Çarşamba gününden itibaren ilçe seçim kurulu başkanlarınca sandık kurulu başkanlarına teslim edilmesi öngörülen malzeme torbalarının dağıtımı esnasında daha önceki seçimlerdeki istenmeyen görüntülerin önüne geçilebilmesi bakımından farklı uygulamaların belirlenerek, tatbik edilmesi zorunluluğu hasıl olmuştur.
Anayasanın 79. maddesiyle; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetilmesi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma seçim süresince ve seçimden sonra seçim konuları İle ilgili bütün yolsuzlukları, şikayet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görev ve yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
Bu nedenle; uygun görüldüğü takdirde,
1) Bina sorumlusu görevlendirilen yerlerde;
a) Bina sorumlularının oy verme günü saat 05.00’te ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca belirlenen yerlerde hazır bulunmalarını sağlamak suretiyle malzeme torbalarının tutanak karşılığı bina sorumlularına teslim edilmesi, bina sorumluların da teslim aldığı malzeme torbalarını ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca temin edilen araçlarla sandık alanlarına getirerek görev yerlerindeki sandık kurulu başkanlarına tutanak karşılığı teslim etmeleri
veya,
b) Sandık kurulu başkanlarına teslim edilmesi gereken malzeme torbalarının 15 Nisan 2017 Cumartesi günü oy verme işlemlerinin yapılacağı seçim mekanlarına ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca temin edilen araçlarla sandık alanlarına gönderilmesi ve sandık kurulu başkanlarının seçim torbalarını alıncaya kadar malzeme torbalarının bina sorumlularınca belirlenen güvenli alanlarda kolluk güçlerince muhafaza edilmesi,
2-) Bina sorumlusu görevlendirilmeyen;
a) Mahallelerde malzeme torbalarının sandık kurulu başkanlarına teslimine ilişkin usul ve esasların il seçim kurulu başkanlıklarınca belirlenmesi,
b) Köylerde İse malzeme torbalarının sandık kurulu başkanlarına tesliminin önceki uygulamalara göre devam edilmesi,
hususunda gerekli Kurul kararının alınmasını takdirlerinize arz ederim.” denilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Başkanlık teklifinde de belirtildiği üzere;
“Yüksek Seçim Kurulunun;
13/02/2017 tarihli, 92 sayılı kararı eki Seçim Takviminde;
12 Nisan 2017 Çarşamba;
“İlçe seçim kurulu başkanlıklarınca malzeme torbalarının sandık kurulu başkanlarına teslimi ve göreve hazır duruma getirilmeleri.”
14/02/2017 tarihli, 97 saydı kararı eki Sandık Kurullarının Oluşumu, Görev Ve Yetkilerini Gösterir 135/1 Sayılı Genelge’nin “Sandık kurulu başkanının öncelikle yapacağı işler” başlıklı 8. maddesinde;
“Sandık kurulu başkanı, oy verme gününden en az 48 saat önce, ilçe seçim kurulu başkanından veya görevli geçici ilçe seçim kurulu başkanından aşağıda yazılı oy verme araçlarını kontrol ederek tutanakla teslim almak ve zamanında sandık yerinde bulundurmak zorundadır (298/68)
Sandık kurulu başkanınca;
a) Görevli olduğu sandık için ağzı mühürlü kese İçine konulmuş numaralı sandık kurulu mührü ve iki adet “TERCİH” yazılı mührü,
b) Kapalı oy verme yerine asılacak Örnek: 19 sayılı "Açıklama Levhası”,
c) Sandık çevresinde herkesin görebileceği yerlere ve kapalı oy verme yerine asılacak Örnek: 20 sayılı "Uyarı Levhası",
d) Yüksek Seçim Kurulu tarafından üstü numaralanıp mühürlenen birleşik oy pusulası paketi,
e) Yüksek Seçim Kurulu amblemi bulunan ve ilçe seçim kurulu başkanlığı mührünü taşıyan (SARI) renkli oy zarflarına ait paket (298/78),
f) Oy sandıklarının önüne yapıştırılarak sandık numarasını gösterir etiket,
g) Istampa, ıstampa mürekkebi, mühür mumu ve sicim ile sayfalan ilçe seçim kurulu başkanlığınca mühürlenmiş tutanak defteri, sayım cetvelleri ve tutanak kağıtları, tükenmez kalem,
h) Her sayfası ilçe seçim kurulu başkanı tarafından mühürlü ve sonu onaylı olan iki nüsha sandık seçmen listesi ve ceza infaz kurumlarında kurulan sandıklar için, ilçe seçim kurulu başkanınca her sayfası mühürlü ve sonu onaylı tutuldular ile taksirli suçlardan hükümlü seçmenlere ilişkin liste,
i) Sahiplerine verilememiş olan seçmen bilgi kağıtları,
j) Sandık Kurallarının Görev ve Yetkilerini Gösterir 135/1 sayılı Genelge,
k) Sandık kurulu başkan ve Üyeleri ile bina sorumlularının, seçimin güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçlerinin ve ilçe seçim kurulu tarafından sandık kurulu başkan ve üyelerini görev yerine ulaştırmak için görevlendirilmiş kişilerin oy kullanma haklarının bulunduğuna dair belseler (Örnek; 142) ve diğer gerekli araçlar (298/94),
1) Oy verme kabını ve oy sandığı,
m) İmza cetveli
ilçe seçim kurulundan veya muhafaza edildiği yerden temin edilin
Yukarıda sayılan araç ve gereçleri teslim alan sandık kurulu başkanı, üçe seçim kurulu başkanı tarafından daha önce kendisine adı bildirilen bina sorumlusu ile haberleşerek sandığın götürüleceği gün ve oy verme günü binada hazır bulunmasını ister (298/74).”
14/02/2017 tarihli, 99 sayılı kararı eki İl, İlye ve Geçici İlçe Seçim Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir 139/1 sayılı Genelgenin “İlçe seçim kurulunun ve ilçe seçim kurulu başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 3-A maddesinin 14. Bendinde;
“En az 4 sandık kurulunun görev yapacağı binalara ait kurumların amirlerini veya onların yerine tespit edilecek bina sorumlularım görevlendirmek,”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
Sandık kurulu başkanlarına torba teslimi yapıldığında, sandık kurulu başkanları bu torbaları kendi imkanlarıyla evlerine götürmekte ve muhafaza etmektedirler. Böylece kanunun kendilerine vermediği ancak fiilen uygulanmak zorunda kalınan görevler oluşmaktadır. Gerek torbaların teslim alınarak eve götürülmesi gerekse evdeki oy torbalarının oy verme gününe kadar muhafazası şüphesiz çeşitli sıkıntılar oluşturmaktadır. Bu sıkıntıların en önemlilerinden biri de kamuoyunda, yazılı ve görsel basın yayın kuruluşlarında Kurulumuzun ve yapılan bu uygulamanın tenkit edilmesidir. Şöyle ki, sandık kurulu başkanlarınca teslim alınan oy torbaları korumasız, güvenliksiz ve günümüz şartlarına uygun olmayan şekillerde kendi evlerine ulaştırılmakta, bu suretle istenmeyen görüntülerin oluşmasına imkan vererek, sandık kurulu başkanlarımızı da zor durumda bırakmaktadır.
Diğer yandan, sandık kurulu başkanlarımızın evlerinde ve araçlarında muhafaza edilen oy torbaları gerekli güvenlik önlemlerinden de yoksun olmakta ve sandık kurulu başkanlarını zor durumda bırakmaktadır. İkametlerinde muhafaza edilen oy torbaları, buralarda meydana gelen hırsızlık ve yangın gibi olaylarda zayi olmakta ve ilçe seçim kurallarımızı da oy verme günü beklenmeyen sıkıntılara sokmakta ve oy verme işleminin zamanında başlamasını da geciktirebilmektedir.
Tüm teşkilatımızda uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla, 12 Nisan 2017 Çarşamba gününden itibaren İlçe seçim kurulu başkanlarınca sandık kurulu başkanlarına teslim edilmesi öngörülen malzeme torbalarının dağıtımı esnasında daha önceki seçimlerdeki istenmeyen görüntülerin önüne geçilebilmesi bakımından farklı uygulamaların belirlenerek, tatbik edilmesi zorunluluğu hasıl olmuştur.
Anayasanın 79. maddesiyle; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetilmesi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma seçim süresince ve seçimden sonra seçim konuları ile ilgili bütün, yolsuzlukları, şikayet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görev ve yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir.
Kurulumuzca yapılan değerlendirme neticesinde;
1- İ1 ve ilçe merkezlerinde;
a) Bina sorumlusu görevlendirilen yerlerde;
İlçe seçim kurulu başkanlıklarınca oy verme günü saat 05.00’te malzeme torbalarının bina sorumlularına tesliminin sağlanmasına, bina sorumlularının da teslim aldığı malzeme torbalarını ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca temin edilen araçlarla sandık alanlarına getirerek görev yerlerindeki sandık kurulu başkanlarına tutanak karşılığı teslim etmelerine,
b) Bina sorumlusu görevlendirilmeyen yerlerde;
İlçe seçim kurulu başkanlıklarınca malzeme torbalarıma oy verme günü sandık kurulu
2- İl ve ilçe merkezi dışında kalan köy, mahalle ve beldelerde önceden yayınlanan ilgili Genelge ve Seçim Takviminin uygulanmasına,
3- İlçe seçim kurulu başkanlıklarının herhangi bir gecikmeye mahal vermemek açısından, malzeme torbalarını eksiksiz tamamlamaları gerektiğine,
4- Bina sorumlusu görevlendirilen yerlerde, ihtiyaç duyulması halinde bina sorumlularına yardımcı olmak üzere bina sorumlusu yardımcısı görevlendirilebileceğine,
karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- İl ve ilçe merkezlerinde;
a) Bina sorumlusu görevlendirilen yerlerde;
İlçe seçim kurulu başkanlıklarınca oy verme günü saat 05.00’te malzeme torbalarının bina sorumlularına tesliminin sağlanmasına, bina sorumlularının da teslim aldığı malzeme torbalarını ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca temin edilen araçlarla sandık alanlarına getirerek görev yerlerindeki sandık kurulu başkanlarına tutanak karşılığı teslim etmelerine,
b) Bina sorumlusu görevlendirilmeyen yerlerde;
İlçe seçim kurulu başkanlıklarınca malzeme torbalarının oy verme günü sandık kurulu başkanlarına sandık bölgesinde tesliminin sağlanmasına,
2- İ1 ve ilçe merkezi dışında kalan köy, mahalle ve beldelerde önceden yayınlanan ilgili Genelge ve Seçim Takviminin uygulanmasına,
3- İlçe seçim kurulu başkanlıklarının herhangi bir gecikmeye mahal vermemek açısından, malzeme torbalarını eksiksiz tamamlamaları gerektiğine,
4- Bina sorumlusu görevlendirilen yerlerde, ihtiyaç duyulması halinde bina sorumlularına yardımcı olmak üzere bina sorumlusu yardımcısı görevlendirilebileceğine,
5- Karar örneğinin;
a) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine ve Yüksek Seçim Kurulu kurumsal portalında yayımlanmasına,
b) Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
22/03/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy