(298 S. K. m. 14) (2820 S. K. m. 20, 36)
RGT: 30.03.2021
RG NO: 31439
Karar No: 129
KARAR
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 24/03/2021 tarihli yazıda aynen; "Yüksek Seçim Kurulunun 26/01/2021 tarih ve 2021/26 sayılı kararı ile Afyonkarahisar İli Sinanpaşa İlçesi Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği Seçiminin 06 Haziran 2021 Pazar günü yapılacak olan ara seçimlerle birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde; siyasi partilerin milletvekili genel ve ara seçimlerine ve belediye başkanlığı ile belediye meclisi, il genel meclisi üyelikleri genel ve ara seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olmalarının veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunmasının zorunlu olduğu vurgulandıktan sonra, bir il’de teşkilatlanmanın, merkez ilçe dahil o İl’in ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirdiği belirtilmiştir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 20 nci maddesinde ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve parti tüzüğünde öngörülmüşse disiplin kurulundan teşkili öngörülmüştür. İlçe teşkilatının varlığından bahsedilebilmesi için, ilçe kongresinin yapılarak anılan organların oluşturulması gerekmektedir.
Aynı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında; siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunmasının şart olduğu, ikinci fıkrasında da; bir ilde teşkilatlanmanın, merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektireceği vurgulanmıştır.
Bu esaslar çerçevesinde, seçime katılabilecek olan siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna ait bulunmaktadır.
Bu nedenle, 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendine göre, 06 Haziran 2021 Pazar günü yapılacak olan Afyonkarahisar İli Sinanpaşa İlçesi Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği seçimlerine katılacak olan siyasi partilerin tespit edilerek ilan edilmesi hususunda gerekli Kurul kararının alınmasını takdirlerinize arz ederim." denilmiş olmakla, konu incelendi.
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Yüksek Seçim Kurulunun 26/01/2021 tarih ve 2021/26 sayılı kararı ile Afyonkarahisar ili Sinanpaşa İlçesi Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği Seçiminin 06 Haziran 2021 Pazar günü yapılacak olan ara seçimlerle birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde; siyasi partilerin, milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyelikleri seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay önce teşkilat kurmaları ve büyük kongrelerini yapmış olmaları veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Aynı Kanun hükmünün devamında da bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurma anlamına geldiği hükme bağlanmıştır.
2820 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasında ise, siyasi partilerin ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve kurulmuş ise belde teşkilatından meydana geleceği, parti tüzüğünde ilçe disiplin kurulunun teşkilinin de öngörülebileceği ve beldelerde teşkilat kurulmasının zorunlu olmadığı düzenlemesine yer verilmiştir.
2820 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında; siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunmasının şart olduğu, ikinci fıkrasında da; bir ilde teşkilatlanmanın, merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektireceği vurgulanmıştır.
2820 sayılı Kanununun 20 nci maddesinde ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve parti tüzüğünde öngörülmüşse disiplin kurulundan teşkili öngörülmüştür. İlçe teşkilatının varlığından bahsedilebilmesi için, ilçe kongresinin yapılarak anılan organların oluşturulması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; siyasi partilerin bir ilde teşkilatlanmasının varlığından bahsedilebilmesi için, o ilin merkez ilçe dâhil ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmaları ve ilçe kongrelerini yapmaları; seçime katılma yeterliliğini sağlayabilmeleri için de illerin en az yarısında teşkilatlanmaları ya da Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu esaslar çerçevesinde;
Yukarıda belirtilen kanun hükümleri dikkate alınarak, seçimlere katılabilecek siyasi partilerin tespit edilerek, yürütülecek seçim iş ve işlemlerinde uygulanmasına ve 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin onbirinci fıkrası uyarınca da ilânına karar verilmesi gerekmekte olup, seçime katılabilecek siyasi partileri saptama ve ilân etme görev ve yetkisi 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Kumlumuza ait bulunduğundan, seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin tespiti gerekmektedir.
Bu nedenle; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının 08/03/2021 günlü, 0789994 sayılı yazısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12/03/2021 tarihli, 51047475/E.266 sayılı yazısı ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;
a) Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partilerin; 1- Adalet ve Kalkınma Partisi, 2- Cumhuriyet Halk Partisi, 3- Halkların Demokratik Partisi, 4- Milliyetçi Hareket Partisi, 5- İyi Parti olduğu bildirilmiştir.
b) 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin onbirinci bendi ile 2820 sayılı Kanunun 20 nci ve 36 ncı maddelerine göre, illerin en az yarısında oy verme günü olan 6 Haziran 2021 tarihinden en az altı ay öncesi olan 06/12/2020 tarihi itibariyle teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan siyasi partilerin; 1- Adalet ve Kalkınma Partisi, 2-Anavatan Partisi, 3-Bağımsız Türkiye Partisi, 4- Büyük Birlik Partisi, 5- Cumhuriyet Halk Partisi 6- Demokrasi ve Atılım Partisi, 7- Demokrat Parti, 8- Demokratik Sol Parti, 9- Genç Parti, 10- Halkların Demokratik Partisi, 11- Hür Dava Partisi, 12- İyi Parti, 13- Milliyetçi Hareket Partisi, 14- Muhafazakar Yükseliş Partisi, 15- Saadet Partisi, 16- Sol Parti, 17- Türkiye Komünist Partisi, 18- Vatan Partisi, 19- Yeniden Refah Partisi olduğu belirlenmiştir.
c) Diğer partilerin ise, genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu taşımamaları nedeniyle, 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendi ile 2820 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde öngörülen nitelikleri kazanamadıkları tespit edilmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendi ile 2820 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde öngörülen koşulları taşıyan siyasi partilerin;
a) Adalet ve Kalkınma Partisi,
b) Anavatan Partisi,
c) Bağımsız Türkiye Partisi,
ç) Büyük Birlik Partisi,
d) Cumhuriyet Halk Partisi,
e) Demokrasi ve Atılım Partisi
f) Demokrat Parti,
g) Demokratik Sol Parti,
ğ) Genç Parti,
h) Halkların Demokratik Partisi,
ı) Hür Dava Partisi,
i) İyi Parti,
j) Milliyetçi Hareket Partisi,
k) Muhafazakar Yükseliş Partisi,
1) Saadet Partisi,
m) Sol Parti,
n) Türkiye Komünist Partisi,
o) Vatan Partisi,
ö) Yeniden Refah Partisi olduğunun tespit ve ilanına,
2- Karar örneğinin Resmi Gazete'de yayımlanmasına,
3- Karar örneğinin seçime katılma yeterliliğine sahip siyasi partilerin genel başkanlıklarına gönderilmesine,
4- Karar örneğinin;
a) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun www.ysk.gov.tr internet adresinde yayınlanmasına,
b) Afyonkarahisar İl Seçim Kurulu Başkanlığı ile Sinanpaşa İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,
24/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy