(298 S. K. m. 60) (YSK. 30.11.2013 T. 2013/554 K.)
Karar No: 372
Karar Tarihi: 11.02.2014
Karesi İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 10/2/2014 tarihli ve 108 sayılı yazıda; Yüksek Seçim Kurulunun 30/11/2013 tarihli ve 554 sayılı kararı ile seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adayların, oy verme gününden önceki otuzuncu gün olan 28 Şubat 2014 Cuma gününden itibaren, kendilerini tanıtıcı poster, parti bayrağı, ilân, pankart veya afiş gibi malzemeleri asmak veya yapıştırmak amacıyla, o seçim çevresi içerisinde bulunan ilân ve reklam yerlerinden süresi, sayısı ve ücreti eşit olmak şartıyla yararlanabileceklerinin hükme bağlandığı, Balıkesir Belediyesi ile Ströer Kentvizyon Ltd. Şti. arasında yapılan ihale sözleşmesi ile Karesi İlçesinde belirtilen nitelikteki ilân ve reklam yerlerinin, anılan şirket tarafından yapılmasının, şirket tarafından belli bir süre kullanımdan sonra belediyeye devrinin kararlaştırıldığı, bu yerlerin bedeli karşılığı şirket tarafından kiralandığı, taraflar arasındaki sözleşme gereği bazı ilân ve reklam yerlerinin belediyeye ücretsiz olarak tahsis edildiği, belediyece doğrudan kullanılan, seçim zamanı dışında ücretsiz olarak isteklisine tahsis edilen ilân ve reklam yerleri dışında başkaca bir yer bulunmadığının anlaşıldığı, bu nedenle;
1- Belediye ile şirket arasında yapılan sözleşme gereği ücretsiz olarak belediyeye tahsis edilmiş olan ve belediyenin icraatlarını anlatmak amacıyla kullandığı ilân ve reklam yerlerinin, belediye tarafından 28 Şubat 2014 tarihinden sonra da aynı şekilde kullanılmaya devam edilip edilemeyeceği veya bunların siyasi ilân ve reklam yerleri kapsamında değerlendirilerek şirketçe kiraya verilmek istenen diğer yerler gibi siyasi partilere bedeli karşılığı tahsis edilip edilemeyeceği,
2- İlân ve reklam yerlerini işleten şirketin, ilçe seçim kurulu tarafından yapılan tahsisten ayrı, daha önceden yaptığı sözleşmelere dayalı olarak ilân ve reklam yerlerini siyasi partilere ve bağımsız adaylara kullandırıp kullandıramayacağı,
3- İlçe Seçim Kurulu tarafından ilân ve reklam yerlerinin isteyen siyasi partilere ve bağımsız adaylara tahsisinin yapılmasından sonra tahsis edilmemiş başkaca ilân ve reklam yerlerinin siyasi partiler ve bağımsız adaylar tarafından şirketten kiralanarak kullanılıp kullanılamayacağı,
hususlarında tereddüd oluştuğu belirtilerek, konu hakkında görüş bildirilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
5/12/2013 tarihli ve 28842 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yüksek Seçim Kurulunun 30/11/2013 tarihli, 2013/554 sayılı kararının “SONUÇ” başlıklı I. bölümünün “İlân ve reklam yerleri” başlıklı (H) maddesinde;
“…
c) Propaganda ilân ve reklam malzemelerinin, yukarıda sayılan yerler dışında, ancak ilçe seçim kurullarınca gösterilecek yerlere, aşağıdaki fıkralarda belirtilen usul ve esaslara göre asılabileceğine ve yapıştırılabileceğine (298/60-4),
aa) Seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adayların, oy verme gününden önceki otuzuncu gün olan 28 Şubat 2014 Cuma gününden itibaren, kendilerini tanıtıcı poster, parti bayrağı, ilân, pankart veya afiş gibi malzemeleri asmak veya yapıştırmak amacıyla, o seçim çevresi içerisinde, belediyelerce doğrudan kullanılan ve ilçe seçim kurullarınca belirlenen sabit ilân ve reklam yerlerinden süresi, sayısı ve ücreti eşit olmak şartıyla yararlanabileceklerine (298/60-5),
bb) Seçim zamanı dışında ücretsiz olarak isteklisine tahsis edilen ilân ve reklam yerleri için ücret talep edilemeyeceğine, bu yerlerin siyasi partiler ve bağımsız adaylar arasında eşit olarak paylaştırılacağına (298/60-5),
cc) Belediyelerin izni ile özel kişi ve kuruluşlar tarafından kurulan veya belediyelere ait olup da özel kişi ve kuruluşlara kiraya verilen sabit ilân ve reklam yerlerinin, bu kişi ya da kuruluşlar tarafından siyasi propaganda amacıyla kullandırılabilmesi için bu hususta yapılacak başvuru üzerine, söz konusu yerlerin ilçe seçim kurullarınca yukarıda belirtilen kurallara göre tahsis edilmesi gerektiğine (298/60-6),
çç) İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki ticari amaçlı sabit ilân ve reklam yerlerinin, oy verme gününden önceki kırkıncı gün olan 18 Şubat 2014 Salı gününe kadar belirlenerek, seçime katılan tüm siyasi partiler ile bağımsız adaylara yazılı olarak bildirilmesine ve siyasi partiler ve bağımsız adayların, bildirimden itibaren üç gün içinde yararlanmak istedikleri ilân ve reklam yerlerini ve süresini yazılı olarak ilçe seçim kuruluna iletmelerinin icap ettiğine (298/60-7),
ee) Aynı ilân ve reklam yerleri için birden fazla siyasi parti ve bağımsız adayın talepte bulunması halinde ilçe seçim kurulunun, ilgilileri aynı anda davet ederek son tercihlerini yazılı olarak bildirmelerini istemesine, ilgili siyasi parti veya bağımsız adaylar arasında, anlaşma sağlanamaması durumunda, ilân ve reklam yerlerinin, ad çekme işlemi yapılarak eşit süre, sayı ve ücret karşılığında tahsis edilmesine, ad çekme işleminin, birden fazla istekte bulunulan her bir ilân ve reklam yeri için propaganda süresinin tamamının, istekli sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak belirlenmesine (298/60-9),
ğğ) Bu tahsis işlemi yapılırken siyasi partiler ve bağımsız adaylar arasındaki fırsat eşitliğinin gözetilmesinin esas olduğuna,
d) 298 sayılı Kanun’da yasaklanan yerler dışında, kamuya açık alanlara yerleştirilmiş görüntülü ilân ve reklam yapmaya uygun sabit dijital reklam panoları vasıtasıyla da görüntülü propaganda yapılabileceğine,
Ancak, yukarıda belirtilen araçlarla sesli propaganda yapılmasının yasak olduğuna,
Panoların, hangi gün ve saatlerde propagandalar için kullanılacağı seçim kurulları tarafından belirlendikten sonra bu süre içinde yapılacak propagandaların sıra ve süresi yukarıda (H – c) bölümünde belirtilen usule göre tespit edilerek, siyasi parti ve bağımsız adaylara tahsisinin yapılmasına (298/60-12),
e) Vatandaşların, oy verme gününden önceki otuzuncu gün olan 28 Şubat 2014 Cuma gününden, propaganda süresinin bitim günü olan 29 Mart 2014 Cumartesi günü saat 18.00’e kadar, konutlarına, iş yerlerine veya taşıtlarına, siyasi partilere ya da adaylara ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemeleri asabileceklerine veya yapıştırabileceklerine, bu ilân ve reklâmların her türlü vergi ve harçtan muaf olduğuna (298/60-13),
…”
şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.
Yukarıda açıklanan düzenlemeler, konu ve başvuru birlikte değerlendirildiğinde;
Kurulumuzun 30/11/2013 tarihli, 2013/554 sayılı kararının “SONUÇ” başlıklı I. bölümünün “İlân ve reklam yerleri” başlıklı (H) maddesinin (c), (d) ve (e) fıkraları uyarınca;
1- Belediyeye tahsisli ilân ve reklam yerlerinin siyasi reklam için kullanılamayacağına, bu yerlerin ücretsiz havuz oluşturulmak suretiyle seçime katılan siyasi partiler ile bağımsız adayların eşit olarak yararlandırılması gerektiğine,
2- İlçe seçim kurulu tarafından yapılan tahsisten ayrı olarak şirketin, ilân ve reklam yerlerini siyasi partilere ve bağımsız adaylara kullandıramayacağına,
3- İlçe seçim kurulu tarafından ilân ve reklam yerlerinin isteyen siyasi partilere ve bağımsız adaylara tahsisinin yapılmasından sonra, adayların ayrıca şirketten ilân ve reklam yerlerini kiralanamayacağına,
karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: 1- Belediyeye tahsisli ilân ve reklam yerlerinin siyasi reklam için kullanılamayacağına, bu yerlerin ücretsiz havuz oluşturulmak suretiyle seçime katılan siyasi partiler ile bağımsız adayların eşit olarak yararlandırılması gerektiğine,
2- İlçe seçim kurulu tarafından yapılan tahsisten ayrı olarak şirketin, ilân ve reklam yerlerini siyasi partilere ve bağımsız adaylara kullandıramayacağına,
3- İlçe seçim kurulu tarafından ilân ve reklam yerlerinin isteyen siyasi partilere ve bağımsız adaylara tahsisinin yapılmasından sonra, adayların ayrıca şirketten ilân ve reklam yerlerini kiralanamayacağına,
4- Karar örneğinin Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına ve il - ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
5- Kararın örneğinin Karesi İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilmesine, 11/2/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy