(2709 S. K. m. 76, 79, 104, 116) (2839 S. K. m. 8, 9, 18) (298 S. K. Ek m. 4)
RGT: 25.08.2015
RG NO: 29456 (4. Mükerrer)
Karar No: 1540
KARAR
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 25/08/2015 tarihli yazıda aynen; "2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Adaylık için görevden çekilmesi gerekenler" başlıklı 18. maddesinde; "Hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yüksek öğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri, kamu kurumu ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, aday olmak isteyen belediye başkanları ve subaylar ile astsubaylar, aday olmak isteyen siyasi partilerin il ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile belediye meclisi üyeleri, il genel meclisi üyeleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar, kamu bankaları ile üst birliklerin ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar genel ve ara seçimlerin başlangıcından bir ay önce seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde yenileme kararının ilanından başlayarak yedi gün içinde görevlerinden ayrılma isteğinde bulunmadıkça adaylıklarım koyamazlar ve aday gösterilemezler." hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle; 26. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde milletvekili adayı olabilmek için kanun gereği çekilmesi veya görevlerinden ayrılması gerekenlerin çekilme veya görevlerinden ayrılma isteğinde bulunma tarihlerinin belirlenmesi amacıyla gerekli Kurul kararının alınması hususu takdirlerinize arz olunur." denilmiş olmakla konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 8. maddesinde; "Seçim dönemi bitmeden önce, seçimin yenilenmesine Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilmesi halinde, durum Bakanlar Kurulu tarafından kırksekiz saat içinde ilan olunur.
Yenileme kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilmişse Meclis, seçimin yapılacağı tarihi de belirler. Yenileme kararının Cumhurbaşkanınca verilmesi halinde, bu kararın verildiği günden sonra gelen doksanıncı günü takip eden ilk Pazar günü oy verilir."
hükümlerine yer verilmiştir.
Bununla birlikte, Kurulumuzun 18/08/2015 tarihli ve 1532 sayılı kararı ile 2839 sayılı Kanun'un 9 maddesinde; Yüksek Seçim Kurulunun, bu Kanun ile 298 ve 2820 sayılı Kanunların seçimlere ilişkin olarak tespit ettiği süreleri kısaltarak uygulayabilme yetkisinin bulunduğu öngörülmüş, diğer taraftan da Anayasa'nın 79. maddesi ile Yüksek Seçim Kuruluna "Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi..." yetkisi verilmiştir. Hal böyle olunca, seçim dönemi bitmeden önce seçimin yenilenmesine Cumhurbaşkanınca karar verilmesi halinde, bu kararın verildiği günden sonra gelen doksanıncı günü takip eden ilk Pazar günü oy verileceğine ilişkin 2839 sayılı Kanun'un 8. maddesinin son fıkrasındaki hükmü dâhil olmak üzere 2839, 298 ve 2820 sayılı Kanunların seçimlere ilişkin öngörülen tarihleri ve süreleri Anayasa’nın 79, 298 sayılı Kanun'un Ek 4 ve 2839 sayılı Kanun'un 9. maddeleri uyarınca Yüksek Seçim Kurulunun kısaltma yetkisi olduğuna karar verildiğinden, Kurulumuzun 25/8/2015 tarihli ve 1539 sayılı kararı ile 26. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin 1 Kasım 2015 Pazar günü yapılmasına karar verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 104, 116 ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 8. maddeleri uyarınca, Cumhurbaşkanınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Seçimlerinin yenilenmesine karar verilmiş ve bu karar 24/08/2015 tarihli, 29455 sayılı Resmi Gazete'nin Mükerrer nüshasında yayımlanmış olup, durum Bakanlar Kurulunun 25 Ağustos 2015 tarihli ve 2015/8060 sayılı karan ile Resmi Gazete'nin 25 Ağustos 2015 tarihli, 29456 sayılı 3. Mükerrer nüshasında ilân edilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 76. maddesinin son fıkrasında; hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu Üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile, yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensuplarının görevlerinden çekilmedikçe aday olamayacakları ve milletvekili seçilemeyecekleri belirtilmiştir.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Adaylık için görevden çekilmesi gerekenler başlıklı" 18. maddesinde;
Aday olmak isteyen;
• Hakimler ve savcılar,
• Yüksek yargı organları mensupları,
• Yüksek öğretim kurumlarındaki öğretim elemanları,
• Yükseköğretim Kurulu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri,
• Kamu kurumu ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri,
• Belediye başkanları,
• Subaylar ile astsubaylar,
• Siyasi partilerin il ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri,
• Belediye meclisi üyeleri,
• İl genel meclisi üyeleri,
• Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar, kamu bankaları ile üst birliklerin ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar,
seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde yenileme kararının ilanından başlayarak yedi gün içinde görevlerinden ayrılma isteğinde bulunmadıkça adaylıklarını koyamazlar ve aday gösterilemezler hükmüne yer verilmiştir.
2839 sayılı Kanun'un 18. maddesinde; aday adayı olabilmek için belirli bir tarihte "görevden ayrılma isteğinde bulunma" koşulu getirilmiş, bu koşulun istifa şeklinde ayrılma ile sınırlı olduğu, emeklilik suretiyle daha sonra vaki olacak ayrılmalarda bu tarihin aranamayacağı yolunda bir hükme yer verilmemiştir. Başka bir anlatımla, istifa veya emeklilik suretiyle ayrılma arasında fark aranmadan, "görevden ayrılma" biçiminde kapsayıcı bir ifade kullanılmıştır.
Bu nedenle; 2839 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamına giren kamu görevlileri, siyasi parti il ve ilçe teşkilatı yöneticileri, Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları (subay ve astsubaylar) ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar, kamu bankaları ile üst birliklerin ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alanların 01/11/2015 tarihinde yapılacak olan Milletvekili Genel Seçiminde aday olabilmeleri için, istifa veya emeklilik yoluyla ayrılanlar arasında ayrım yapılmaksızın istifa veya emeklilik dilekçelerini yukarıda öngörülen sürede vermiş olmaları gerekir. Aksi halde, öngörülen tarihten sonra emeklilik veya istifa isteminde bulunanların 01/11/2015 tarihinde yapılacak seçimde aday olmalarına kanunen imkân bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- Aday olmak isteyen;
a) Hâkimler ve savcılar,
b) Yüksek yargı organları mensupları,
c) Yüksek öğretim kurumlarındaki öğretim elemanları,
d) Yükseköğretim Kurulu üyeleri,
e) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri,
f) Kamu kurumu ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri,
g) Belediye başkanları,
h) Subaylar ile astsubaylar,
i) Siyasi partilerin il ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri,
j) Belediye meclisi üyeleri,
k) İl genel meclisi üyeleri,
1) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar, kamu bankaları ile üst birliklerin ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alanların en geç 31/8/2015 Pazartesi günü saat 17.00'ye kadar 2839 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca görevlerinden ayrılma isteğinde bulunmaları gerektiğine ve ayrıca bunlar için aynı Kanun'un 19. maddesinde yer alan görevden ayrılmaya ilişkin hükümlerin uygulanmasına,
2- Kamu görevlilerinden emeklilik dilekçesi verip aday olacakların en geç 31/8/2015 Pazartesi gününden geçerli olmak üzere emeklilik isteğini belirten dilekçelerini en geç 31/8/2015 Pazartesi günü saat 17.00'ye kadar vermeleri gerektiğine,
3- Karar örneğinin;
a) Resmi Gazete'de yayımlanmasına,
b) Karar özetinin duyuru halinde Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nda ilânına,
c) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce, Kurulumuzun www.vsk.gov.tr internet adresinde yayınlanmasına,
25/08/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy