(2839 S. K. m. 13, 16, 25)
Karar No: 151
Kurulumuz Başkanlığına;
İşçi Partisi adına verilen 07.02.2003 tarihli, 3423 sayılı asıl ve 08.02.2003 tarihli ek dilekçelerle,
Nusret ÇAKIROĞLU tarafından verilen 17.02.2003 tarihli dilekçe ile,
Nafiz ÇUBUKÇU tarafından verilen 18.02.2003 tarihli dilekçe ile,
Ahmet DAVRAN tarafından verilen 07.02.2003 tarihli dilekçe ile,
09.03.2003 tarihinde yapılacak olan Siirt İli Milletvekili Yenileme Seçimleri sebebiyle Adalet ve Kalkınma Partisince aday gösterilen Recep Tayyip ERDOĞAN’ın adaylığına itiraz edilmiş olmakla, aynı sebep ve istemleri içeren dilekçelerin birlikte görüşülmesine karar verilerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Her dört itiraz dilekçesinde de Adalet ve Kalkınma Partisi adayı Recep Tayyip ERDOĞAN’ın adaylığına ilişkin olarak
1 - 03 Kasım 2002 seçimlerinde aday listelerinin kesinleşmiş olduğu, yeniden ve dışardan aday gösterilerek listelerin değiştirilemeyeceği listedeki boşalmaların ancak alt sıradan kaydırma yolu ile doldurulabileceği,
2 - Yenileme seçiminin bir ara seçim olmayıp, iptal nedeni ile seçimin Siirt İli seçim çevresinde tekrarı olarak kabul edilmiş olduğuna göre bu seçime ancak 03 Kasım seçimlerine iştirake hakkı olan adayların girebileceği 03 Kasım 2002 tarihinde seçime girme hakkı bulunmadığı belirlenen Recep Tayyip ERDOĞAN’ın bu seçimlere girmesinin mümkün bulunmadığı,
3 - Aynı seçim için bir kimsenin birden fazla seçim çevresinde aday olamayacağı yasa hükmü olduğuna göre 03 Kasım 2002 seçiminde aday olan Adalet ve Kalkınma Partisi adayı Recep Tayyip ERDOĞAN’ın Siirt’ten aday gösterilmesinin yasaya aykırı olduğu,
ileri sürülerek adaylığının iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
Her dört dilekçede 2839 sayılı yasanın 22 ve müteakip maddelerine göre yapılmış “adaylara karşı itiraza” ilişkin olup; anılan maddeler ve ilke kararlarımıza göre Kurulumuz; gerek il seçim kurullarından itirazen gelen, gerek Kurulumuza bizzat yapılan başvurularda öne sürülen ve gerekse Kurulumuzca resen görülen yasaya aykırılıkları belirleyip kesin karara bağlamakla görevli bulunmaktadır.
1 - 03 Kasım 2002 tarihinde yapılan seçimlerde aday listeleri kesinleşmiş ve Siirt Yenileme Seçiminde bu listelerdeki adaylarla yapılacağı 03.12.2002 tarihli, 989 sayılı kararımız ve düzenlenen seçim takvimi ile belirtilmiş olmakla beraber, aynı kararımızda 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 25 inci maddesi gereğince adaylıktan istifa ve ölüm sonucu meydana gelecek eksilmelerin ilgili partiden aday istenmek suretiyle - yerine ikame yoluyla - doldurulacağı hususu da karar altına alınmıştır. Kararın yasal dayanağı gerekçesinde açıkça izah olunmuştur. Aksinin kabulü durumunda, listedeki eksiklik veya toptan boşalma yedek adaylık olmadığından kaydırma suretiyle doldurulamayacak, Ayrıca 2839 sayılı yasanın 13. maddesi gereğince partinin eksik adayı ikmal edilemeyecek, seçime girme hakkı elinden alınmış olacaktır. Bu durum; Anayasaca korunan temel haklardan olan seçilme hakkının açık ihlali olur. Bu bakımdan birinci bentte yazılı itiraz kabulü şayan görülmemiştir.
2 - Dilekçelerde ileri sürülen “İtiraz edilen adayın 03 Kasım 2002 seçiminde adaylığı kabul edilmemiştir. Böyle bir kimsenin aynı seçimin tekrarı olan yenileme seçimine de katılması mümkün değildir. Adaylık şartları 03 Kasım 2002 seçimlerine göre belirlenmeli, adayın hukuksal durumu 03 Kasım 2002 tarihi itibariyle değerlendirilmelidir.” İtirazda Kurulumuzca benimsenmemiştir. Listedeki adayı istifa nedeniyle eksilen partiden yeni aday istenmiş, ilk defa adaylığı kabul edilmeyen şahsın bu başvuru sebebiyle yapılan incelemede ibraz edilen belgelerden ve celbedilen bilgilerden adaylığa engel durumu görülmemiştir. Bu süreç içinde seçilme yeterliğini kaybedenlerin nasıl adaylığı red edilmişse, bu hakkı haiz olanlarında adaylıklarının kabulü zaruri bulunmuştur. Hiç kimse sonuçları ortadan kalkmış bir engeli sebebiyle seçilme hakkını kullanmaktan yoksun bırakılmamalıdır.
3 - Her ne kadar 2839 sayılı yasanın 16. maddesinde “bir kimsenin aynı partiden, aynı seçim için, birden fazla seçim çevresinde aday olamayacağı” belirtilmiş ve itiraz dilekçelerinde 03 Kasım 2002 seçimlerinde İstanbul 1 nolu seçim çevresinde aday olan Recep Tayyip ERDOĞAN’ın aynı seçimin devamı olan Siirt seçimlerinde aday olmasının bu maddeye aykırılığı öne sürülmüş ise de Recep Tayyip ERDOĞAN’ın 03 Kasım 2002 seçimlerinde adaylığı “geçici adaylık” mesabesinde kalmış, vaki itiraz üzerine adaylığı Kurulumuzca kabul edilmemiş ve ismi Resmi Gazete’de ilan edilen kesin aday listesinde yer almamıştır. Artık birden fazla seçim çevresi adaylığından bahsedilemez. Bu kararımızla 16. madde uygulanmış yasaya aykırılık önlenmiştir. Bu bakımdan adı geçenin birden fazla seçim çevresinde aday olup seçime girdiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Kurulumuz bu itirazı da yasaya uygun bulmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1 - Adalet ve Kalkınma Partisi adayı Recep Tayyip ERDOĞAN’ın adaylığına vaki her dört itirazında reddine,
2 - Karar örneğinin itirazda bulunan İşçi Partisi Genel Başkanlığı ile diğer itirazcılara gönderilmesine,
20.02.2003 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy