(2709 S. K. m. 67, 175) (12 Eylül 2010 Pazar Günü Yapılacak Olan Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulmasında İl Ve İlçe Seçim Kurullarının Görev Ve Yetkilerini Gösterir Genelge (ÖRNEK: 139/1) Kapsam) (YSK 13.05.2010 T. 2010/317 K.)
RGT: 16.06.2010
RG NO: 27613 (Mükerrer)
Karar No: 380
KARAR
Cumhurbaşkanlığınca Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 12/05/2010 tarihli, B.01.0.KKB.01-18/D-1-296 sayılı yazı ile; Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nca 07/05/2010 tarihinde kabul edilen 5982 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”un, Anayasa’nın 175. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, halkoyuna sunulmak üzere Resmi Gazetede yayımlanması için Başbakanlığa gönderildiği belirtilerek, Anayasanın 175. maddesi ve 3376 sayılı Kanun uyarınca gereğinin yapılması istenilmiş olup, 5982 sayılı Kanun 13/05/2010 tarihli Resmi Gazetenin 27580 sayılı nüshasında yayımlanmıştır.
Yüksek Seçim Kurulunun;
13/05/2010 tarihli, 2010/317 sayılı kararı ile; Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun, Anayasanın 67. maddesinin son fıkrasında ifade edilen seçim kanunları kapsamında olduğundan, Anayasanın 67.maddesinin son fıkrası hükmü gereği seçim kanunlarındaki değişiklikler yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmayacağından; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında 5982 sayılı Kanunun, Anayasanın 175 ve 3376 Sayılı Kanunun 2. maddesi hükümleri gereği halkoylamasında uygulanacak sürenin 120 gün olmasına ve halkoylamasının 12/09/2010 Pazar günü yapılmasına,
20/05/2010 tarihli, 2010/332 sayılı kararı ile; Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulmasında; İl ve İlçe Seçim Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Örnek: 139/1 sayılı Genelgeyi hazırlamak için komisyon oluşturulmasına,
karar verilmiştir.
Komisyon Örnek: 139/1 sayılı Genelgeye ilişkin çalışmasını tamamlamış olmakla, komisyonca hazırlanan rapor incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca 07/05/2010 gününde kabul edilen 5982 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un, Anayasa’nın 175. maddesi uyarınca, halkoyuna sunulması uygun görülmüş olduğundan, Anayasa’nın anılan maddesi ve 3376 sayılı “Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun” uyarınca, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Resmi Gazetenin 13/05/2010 tarihli, 27580 sayılı nüshasında yayımlanmıştır.
Yüksek Seçim Kurulunca açıklanan kararlarla kabul edilen esas ve ilkeler dikkate alınarak, 2007 yılında yapılan halkoylamasında ve 2009 yılında yapılan Mahalli İdareler Genel Seçiminde düzenlenip kullanılan İl ve İlçe Seçim Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Genelgenin, 12 Eylül 2010 tarihinde yapılacak olan Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulmasına da uyarlanmış ve yeni durumlar göz önünde bulundurulmak suretiyle güncelleştirilmiş olan Örnek: 139/1 sayılı Genelgenin yürürlüğe konulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ: 1- 12 Eylül 2010 Pazar günü yapılacak olan Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulmasında, İl ve İlçe Seçim Kurullarının Görev ve Yetkilerini gösterir genelgenin Örnek: 139/1 sayısı ile kabulüne ve Genelgenin bu kararın eki sayılmasına,
2- Genelgenin yeterli miktarda bastırılarak tüm il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına ihtiyaç miktarı kadar gönderilmek üzere Kurulumuz İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına verilmesine,
3- Karar örneği ve eki Genelgenin Yüksek Seçim Kurulunun 06/03/2010 tarihli, 2010/154 sayılı kararı ile belirlenen siyasi partilerin genel başkanlıkları ile Kurulumuz Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğüne gönderilmesine,
4- Karar örneği ve eki Genelgenin Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
15/06/2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
12 Eylül 2010 Pazar Günü Yapılacak Olan Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulmasında İl Ve İlçe Seçim Kurullarının Görev Ve Yetkilerini Gösterir Genelge
(ÖRNEK: 139/1)
Ankara - 2010
Kapsam
Bu genelge, 12 Eylül 2010 Pazar günü yapılacak olan Anayasa Değişikliklerinin halkoylamasında; il ve ilçe seçim kurullarının görev ve yetkileri ile yapılacak iş ve işlemlerin düzenle, güvenle ve süresinde yürütülüp sonuçlandırılmasına ilişkin hükümleri kapsar.
İlçe Seçim Kurulunun Görev Ve Yetkileri
1- Halkoylaması işlemlerinin düzenle yürütülmesini sağlamak için gereken bütün tedbirleri almak ve seçim işlerini denetlemek (298/20-1),
2- Sandık kurullarını kurmak (298/20-2),
Dağınık mahalle ve sair yerleşim yerleri bulunan köylerde veya köylerin birbirlerine yakın olduğu durumlarda seçim sandıklarının bir tek mahalle veya bir tek köyde toplanması, seçim gününden en az bir hafta önce ilan edilmek koşuluyla İlçe Seçim Kurulunca kararlaştırılabilir.
3- İlçedeki sandık kurullarına, oy sandıklarını, seçim araç ve gereçlerini göndermek (298/20-3),
4- Sandık kurullarının teşekküllerine, işlemlerine ve kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyip karara bağlamak (298/20-4),
5- Halkoylamasının düzenle yürütülmesini sağlamak ve halkoylaması iş ve işlemleri hakkında gerekli bilgileri vermek üzere sandık kurulları başkanları ve en az birer üyenin (Devlet memuru olan) eğitimi için kurs düzenlemek dahil gerekli önlemleri almak (bu görev ilçe seçim kurulu başkanı-hakime aittir) (298/18-3),
6- Sandık kurulu başkanlarının halkoylaması işlemlerinin yürütülmesine ilişkin sorularını cevaplandırmak (298/20-5),
7- Sandık kurullarına oy sandığı ve diğer halkoylaması araç ve gereçlerini ulaştırmak, gerekiyorsa, sandığın konulacağı okul (özel okullar ve özel dershaneler dahil) avlusu ve salonların elverişli kısımları gibi genel yerler, yetmediği takdirde gerekli önlemleri alarak kahvehane, lokanta gibi özel yerleri kiralamak (298/20-3, 74),
8- İlçe çevresindeki sandık kurullarından gelen tutanaklara göre, SEÇSİS’ten sonuç girişlerini yaparak ilçe birleştirme tutanağını almak, bu tutanağı halkoylaması işlerine ait diğer evrak ile birlikte il seçim kuruluna derhal teslim etmek (Birden çok ilçe seçim kurulu bulunan ilçelerde, diğer seçim kurullarının birleştirme tutanakları da birinci ilçe seçim kurulunca birleştirilerek sonuçlandırılır.) (298/20-6),
9- Halkoylaması sonuçlarına ilişkin bilgileri bir kez daha gözden geçirerek düzgün ve eksiksiz olarak il seçim kuruluna vermek,
(Kesin sonuçların bir an önce alınması ve ilan edilmesi için, sandık kurulu başkanlarınca, halkoylaması sonuçlarını içeren bilgi ve belgelerin en kısa yoldan ve en kısa sürede, ilçe seçim kurullarına ulaştırılmalarını sağlamak amacıyla gerekli önlemlerin önceden alınması gerekir.)
10- Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde tutukluların oy kullanacağı sandığın konulacağı yeri cezaevi idaresinin görüşünü de alarak belirlemek, oy verme iş ve işlemlerini denetlemek,
11- Üçten fazla sandık kurulunun görev yapacağı binalara ait kurumların amirlerini veya onların yerine tespit edilecek bina sorumlularını görevlendirmek (298/74),
12- Ceza infaz kurumları ve tutukevinde bulunan tutuklu seçmen listesinin, askı gününden bir gün evvel gönderilmesini sağlamak,
13- Özürlü seçmenlerin kolaylıkla oy kullanabilmeleri için sandık yerinin saptanmasında gerekli önlemleri almak (298/74),
14- Kanunla ve Yüksek Seçim Kurulunun genelge ve kararları ile verilen diğer görevleri yapmak (298/20-7),
Sandık Kurulu Başkanının Belirlenmesi
İlçe seçim kurulu başkanı, ilçe seçim kurulunun siyasi partili üyeleri dışındaki asıl üyelerle görüşerek sandığın kurulacağı seçim bölgesi içindeki veya dışındaki seçmenler arasından iyi ün sahibi olmakla tanınmış, okur-yazar seçmenlerden kurula bağlı seçim bölgelerindeki sandıklardan her biri için birer kişi olmak üzere genellikle Devlet memurları arasından bir liste düzenler (298/22-1).
Kurulun, partili asıl üyelerinden her biri de, yukarıda yazılı nitelikte bir listeyi, ilçe seçim kurulu başkanının belirleyeceği süre içinde başkana verir. Belirlenen süre içinde liste vermeyen parti temsilcisi, bu hakkından vazgeçmiş sayılır (298/22-2).
Yukarıdaki fıkralar gereğince düzenlenen listelerde her sandık için adı önerilenler arasında ad çekilerek sandık kurulu başkanları belirlenir (298/22-3).
2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanununa göre partilere üye olamayacak kimseler ile köy muhtarı, görev yaptığı köyde sandık kurulu başkanı olamaz (298/22-4).
298 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin 4 üncü bendinin "... şu kadar ki Siyasi Partiler Kanununa göre partilere üye olamayacak kimseler... sandık kurulu başkanı olamazlar..." hükmü, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından 22 nci maddenin 1 inci fıkrasına göre düzenlenen listede yer alan memurları kapsamadığından memurların ve öğretmenlerin (görevli oldukları yerlerde) sandık kurulu başkanı olmalarına yasal engel yoktur.
Sandık Kurulu Üyelerinin Belirlenmesi
İlçe seçim kurulu başkanı, o seçim çevresinde seçime katılan ve ilçede teşkilatı bulunan ve son milletvekili genel seçimlerinde en çok oyu almış beş siyasi partiden, her sandık için birer asıl ve birer yedek üye adını beş gün içinde bildirmesini ister (298/23-1).
Bu yoldan tespit edilen sandık kurulu üye sayısı beşten az olduğu takdirde, eksik kalan üyelikler, aynı şartları taşıyan diğer siyasi partilerden, aldıkları oyların büyüklük sırasına göre, aynı usulle tamamlanır (298/23-2).
Oylarda eşitlik halinde ad çekilir.
İlçe seçim kurulu başkanının tebliğinden itibaren beş gün içinde asıl ve yedek üye ismi bildirmeyen siyasi parti, sandık kuruluna asıl ve yedek üye bildirme hakkından vazgeçmiş sayılır.
Sandık kurulu şehirlerde; bir asıl üyesi Devlet memuru, diğer beş asıl üyesi, beş siyasi partiden olmak üzere 6 asıl, 6 yedek üyeden oluşur. Köylerde ise; köy ihtiyar meclisi üyeleri arasından çekilecek kur'a ile belirlenir. Kur'a da adı ilk çıkan asıl öteki yedek üye olur.
Üyeliklerin bu şekilde doldurulması mümkün olmazsa, eksiklikler ilçe seçim kurulu başkanı tarafından, o çevrede bulunan ve sandık kurulunda görev verilmesinde sakınca olmayan kimselerden doldurulur.
Yeni kurulan ilçeler, son milletvekili genel seçimlerinde müstakilen ilçe olarak işlem görmeyip ilçe olmazdan önce bağlı bulundukları ilçeler içinde işlem gördüklerinden, buralarda kurulmuş olan ilçe seçim kurulları, sandık kurullarına üye adı bildirecek siyasi partileri belirlerken "son milletvekili genel seçiminde o ilçede en çok oy almış olmak" koşulunu aramayacaklardır. Bu gibi durumlarda siyasi partinin o ilçede teşkilatı bulunması yeterli görülecektir ve bu partiler ad çekme ile belirlenecektir(298/23).
Sandık Kurullarının Oluşturulacağı Tarih Ve Görev Süresi
1- İlçe Seçim Kurullarınca sandık kurullarının oluşum çalışmalarına 20 Temmuz 2010 Salı günü başlanacak ve oluşum, 11 Ağustos 2010 Çarşamba günü tamamlanarak görevlilere tebliğ edilecektir.
2- Sandık kurulları, 11 Eylül 2010 Cumartesi günü göreve başlayacaklar ve oy verme günü oyların sayımı ve dökümüne ilişkin belgelerin İlçe Seçim Kuruluna teslim edilmelerine kadar aralıksız çalışacaklardır.
Sandık Kurullarının Oluşturulmasına İtiraz Ve Şikayet
1- Sandık kurullarının oluşumuna dair ilçe seçim kurulu veya başkanı tarafından yapılan işlemlerin düzeltilmesi için, bu işlemlerin neticesinden itibaren en geç iki gün içinde şikayet yoluyla düzeltilmesi istenebilir (298/119-1).
Şikayetin reddi yolundaki kararlara karşı, bildirilmesinden veya tebliğ tarihinden itibaren iki gün içinde il seçim kuruluna itiraz olunabilir.
2- Şikayet yoluna başvurulmasa bile, sandık kurulunun oluşumuna karşı, oluşma tarihinden itibaren iki gün içinde il seçim kuruluna itiraz edilebilir.
İtirazlar, il seçim kurulunca iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır (298 /119).
Sandık Kurullarına Halkoylaması İle İlgili Araç Ve Gereçlerin Sağlanması
Örnek: 135/1 sayılı Genelgenin ilgili maddelerinde yazılı araç ve gereçler ilçe seçim kurulu başkanlığınca hazırlanır ve süresi içinde sandık kurulu başkanlarına teslim edilir. Diğer malzemelerin ise ilçe seçim kurulu başkanlarınca sandık yerlerinde bulundurulması sağlanır.
Hangi sandığa hangi oy pusulası paketinin verildiği tutanakla tespit edilmelidir.
Sandık Kurulu Başkanları İçin Kurs Düzenlenmesi
Sandık kurulu başkanlarına ve memur üyeye genelge ve seçim kanunları ile kendilerine verilen görevlerin öğretilmesi amacıyla ilçe seçim kurulları başkanları tarafından kurs düzenlenecektir. Sandık kurulu başkanları bu kursa katılmak ve kursu sonuna kadar izlemek zorundadırlar.
Sandık Kurullarında Görevli Olanların Oy Kullanmaları İçin Belge Verilmesi
Sandık kurulu başkan ve üyeleri, görev yaptıkları sandığın seçmen listesinde yazılı değillerse, bunların oy kullanmaları için; o sandık bölgesinde halkoylamasında oy kullanabilmelerini gösteren belge ilçe seçim kurulu başkanınca verilir. (Örnek: 142).
Seçim Sonuçlarının İlçe Seçim Kurullarınca Birleştirilmesi
Sandık kurullarından gelen sonuçların SEÇSİS’de SEC_017 ”Sandık Sonuçları Girişi” ekranı kullanılarak girişi yapılır.
Tüm sandıklara ilişkin sonuç girişleri yapıldıktan sonra aşağıdaki bilgileri kapsayan Örnek: 131 sayılı ilçe birleştirme tutanağı alınır.
a) İli,
b) İlçesi,
c) Mahalle veya köy adı,
d) Sandık kurulu no,
e) Sandık seçmen listesindeki kayıtlı olanların sayısı,
f) Halkoylamasına katılanların sayısı,
g) Geçerli oyların sayısı,
h) Geçersiz oyların sayısı,
ı) Evet oyu verenlerin sayısı (rakamla),
i) Hayır oyu verenlerin sayısı (rakamla),
Birden fazla seçim kurulu bulunan ilçelerde; her seçim kuruluna ait Örnek: 131 sayılı ilçe birleştirme tutanağı alındıktan sonra, Örnek: 131/1 sayılı Kurullar Toplamı tutanağı da SEÇSİS’den alınıp imzalanır (Bu işlemi 1. ilçe seçim kurulu yapar)(298/108).
İlçe Seçim Kurullarınca Tutanak Düzenlenmesi Ve Sonuçların İl Seçim Kuruluna Bildirilmesi
İlçe seçim kurulları tarafından Örnek:131 ve varsa Örnek:131/1 sayılı tutanaklar alındıktan sonra aşağıdaki bilgileri kapsayan Örnek: 131/A sayılı tutanak SEÇSİS’ten alınarak ilan edilir.
a) İli,
b) İlçesi,
c) İlçe toplam sandık sayısı,
d) Sandık seçmen listelerinde kayıtlı olanların sayısı,
e) Halkoylamasına katılanların sayısı,
f) Geçerli oyların sayısı,
g) Geçersiz oyların sayısı,
h) Evet oyu verenlerin sayısı (rakamla),
ı) Hayır oyu verenlerin sayısı (rakamla),
Bu tutanak başkan ve üyeler tarafından imza edilerek birer örneği mutlaka siyasi partilere veya bunların gözlemcilerine verilir ve bir örneği de ilçe seçim kurulunun çalıştığı binanın kapısına bir hafta süre ile asılır (3376/7).
Birleştirme tutanağı işlemleri tamamlandığında, Örnek:131/A sayılı tutanak SEÇSİS’ten alınır ve imzalanır. Ayrıca ilçe seçim kurulu birleştirme işlemlerini tamamladığına dair il seçim kuruluna telefonla bilgi verir.
Bu genelge uyarınca hazırlanan Örnek:131 ve varsa Örnek:131/1 sayılı birleştirme tutanaklarından bir nüsha ilçe seçim kurulu başkanı ile en az iki üye tarafından en kısa yoldan ve en kısa sürede il seçim kuruluna götürülüp teslim edilir (298/108).
İl Seçim Kurulunun Görev Ve Yetkileri
1- İl seçim çevresinde halkoylamasının düzenle yürütülmesini sağlamak için gerekli (il sınırları içerisinde ilçe seçim kurulları arasında koordinasyonu sağlamak, gerektiğinde halkoylaması araç ve gereçlerini, ilçe seçim kuruluna ulaştırmak, kurullarda oluşacak boşalmalar sebebiyle görevli hakimi belirlemek, il dahilinde hiç personeli bulunmayan veya seçim takvimi içinde zorunlu sebeplerle boşalan seçim bürolarına diğer ilçe seçim kurulu başkanlıklarından geçici olarak personel görevlendirmek, güvenlik konularında Vali düzeyinde gerekli girişimlerde bulunmak gibi) önlemleri almak, halkoylaması işlerini denetlemek (298/16-1).
2- İlçe seçim kurullarına gerekli araç ve gereçleri göndermek (298 /16-2).
3- İlçe seçim kurullarının oluşumuna, işlemlerine ve kararlarına karşı yapılan itirazları incelemek ve derhal karara bağlamak (298/16-3).
4- İlçe seçim kurulu başkanlarınca seçim işlerinin yürütülmesi hakkında sorulacak hususları derhal cevaplandırmak (298/16-4).
5- İlçe birleştirme tutanaklarını birleştirerek il tutanağını düzenlemek ve o ildeki halkoylaması sonucunu belirlemek.
6- Kanunla ve Yüksek Seçim Kurulunun genelge ve kararları ile verilen diğer görevleri yapmak.
Seçim Sonuçlarının İl Seçim Kurullarında Birleştirilmesi
İl seçim kurulları, ilçe seçim kurullarından gelen birleştirme tutanaklarını toplar ve tamamlandığında aşağıdaki bilgileri kapsayan Örnek:132 sayılı İl Birleştirme Tutanağını SEÇSİS’ten alır. Bu tutanakta yer alan aşağıdaki bilgiler ile ilçe seçim kurullarından gelen Örnek:131 ve varsa Örnek:131/1 sayılı birleştirme tutanaklarındaki bilgilerle denetler ve tutanağı imza altına alır.
a) İli,
b) İlçenin adı,
c) İlçenin sandık sayısı,
d) Sandık seçmen listesindeki kayıtlı olanların sayısı,
e) Halkoylamasına katılanların sayısı,
f) Geçerli oyların sayısı,
g) Geçersiz oyların sayısı,
h) Evet oyu verenlerin sayısı (rakamla),
ı) Hayır oyu verenlerin sayısı (rakamla),
Doğruluğu belirlendikten sonra il seçim kurulları Örnek: 132/A sayılı tutanağı SEÇSİS’den alıp imzalayarak hazır bulunanlara ilan eder ve bir örneği de il seçim kurulu kapısına bir hafta süre ile asılmasını sağlar.
Sonuçların Yüksek Seçim Kuruluna Bildirilmesi
İl seçim kurulları, aşağıdaki bilgileri içeren Örnek:132 sayılı birleştirme tutanaklarını SEÇSİS’ den alarak imzalar, en seri vasıta ile (örneğin faks gibi )Yüksek Seçim Kuruluna gönderir.
a) İli,
b) İlçenin adı,
c) İlçenin sandık sayısı,
d) Sandık seçmen listesindeki kayıtlı olanların sayısı,
e) Halkoylamasına katılanların sayısı,
f) Geçerli oyların sayısı,
g) Geçersiz oyların sayısı,
h) Evet oyu verenlerin sayısı (rakamla),
ı) Hayır oyu verenlerin sayısı (rakamla),
Seçim Belgelerinin Saklanması
Hesaba katılan, katılmayan, itiraza uğramış olan oy pusulaları, sayım ve döküm cetvelleri ve seçimle ilgili diğer her türlü evrak, iki yıl süre ile ilçelerde ilçe seçim kurulu başkanı, illerde il seçim kurulu başkanı tarafından saklanır ve Yüksek Seçim Kurulunun talebi olmadıkça hiçbir yere gönderilemez (2839/40).
Bu genelge Yüksek Seçim Kurulunun 15/06/2010 gün ve 380 sayılı kararı ile kabul edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy