(2709 S. K. m. 79) (298 S. K. m. 79, 81, 82, 133) (2820 S. K. m. 84) (2559 S. K. m. 7)
Karar No: 744
Karar Tarihi: 11/09/2010
Kurulumuz Başkanlığına Denizli 1. Merkez İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 10/09/2010 tarihli 320 sayılı yazıda; 12 Eylül 2010 Pazar günü yapılacak olan Halkoylamasında; oy verme günü sandık kurullarında görev alacak sandık kurulu siyasi parti ile seçmen üyeleri bakımından sandık alanının kamusal alan olması sebebiyle kılık ve kıyafet ölçülerine seçim süresince uyulup uyulmayacağını ve yine oy verme günü eğlence yeri niteliği taşıyan kıraathanelerin açık olup olmayacağı hususlarında görüş bildirilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 23. maddesinde; sandık kurulu üyelerinin nasıl seçileceği, hangi siyasi partilerin üye ismi bildireceği düzenlenmiştir. Sandık kurulu üyeliği için ismi bildirilen üye, temsil ettiği siyasi parti adına sandık kurulunun oluşumuna katılmaktadır. Kurulda görev alamayacak olanlar ise 26. maddede sayılmış olup, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununa göre, siyasi partilere üye olamayacak kimselerin kurullarda görevlendirilemeyecekleri belirtilmiştir.
Bundan ayrı olarak, 298 sayılı Kanunun 81. maddesinde, sandık alanının; sandığın, kapalı oy verme yerinin ve sandık kurulunun yerleştiği mahallin yüz metre mesafesi içinde kalan çevre olduğu ve sandık alanında düzenin sağlanmasının sandık kurulu başkanına ait olduğu,
Yasanın “Seçim Suçları ve Cezaları” başlıklı Yedinci Bölümünün 133 ve devamı maddelerinde yer alan müeyyideler, sandık kurulunun kamusal bir görev yaptığı ve sandık alanını kamusal bir alan olduğu,
Aynı Kanunun 82. maddesinde de; Sandık alanında, seçmenin oyunu tam bir serbestlikle ve gizli şekilde kullanmasına veya sandık kurulunun görevini yapmasına engel olmaya kalkışanları, yahut da oy verme işinin yolunda gitmesini aksatanlarla, sandık başı işlemlerinin düzenini bozmaya yeltenenleri başkanın uyaracağı, bu uyarmayı dinlemeyenleri sandık alanından dışarı çıkartabileceği, bu kimse sandık kurulu üyesi ise, ancak kurul kararı ile çıkartılabileceği ve bu işlerde zabıta kuvvetlerinin, başkanın emrine göre hareket etmek zorunda oldukları,
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 84. maddesinde ise Atatürk İlke ve İnkılaplarının Korunması hükmü getirilmiş olup, bu bağlamda; siyasi partilerin, Türk toplumunu çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkarmak ve Türkiye Cumhuriyetinin laiklik niteliğini korumak amacını güdecekleri,
hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca;
Seçmen yeterliliğine sahip her vatandaşın oyunu tam bir serbestlik içerisinde eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında kullanması, Anayasanın 67. maddesi hükmü gereği hakkıdır. Bu hakkın düzen içerisinde ve dürüstçe kullanımının sağlanması yine Anayasanın 79. maddesi gereğince seçim kurullarına bırakılmıştır.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 79. maddesinin “İçki ve Silah Taşıma Yasağı ” başlıklı ikinci fıkrasında;
“Oy verme günü, bütün umumi eğlence yerleri oy verme süresince kapalı kalır. Eğlence yeri niteliğini haiz lokantalarda yalnız yemek verilir.”
2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 7. maddesinde;
“Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır.
hükümleri yer almaktadır.
Yüksek Seçim Kurulunun 21/08/2010 tarihli, 2010/609 sayılı, oy verme günü uygulanacak seçim yasakları ile ilgili kararının sonuç bölümünün 1. maddesinin (b) bendinde;
“Oy verme günü oy verme süresince bütün umumi eğlence yerlerinin kapalı kalacağına, eğlence yeri niteliğini taşıyan lokantalarda yalnız yemek verilebileceğine”
ilişkin belirleme yapılmıştır.
Kurulumuzca yapılan değerlendirme neticesinde;
1- Siyasi partiler tarafından isimleri bildirilen sandık kurulu üyelerinin; sandık alanının kamusal alan olması ve sandık kurullarında görev alanların da hizmet veren konumunda bulunmaları nedeniyle, sınırları yasalarla ve yargı kararlarıyla çizilmiş bulunan kılık ve kıyafet ölçülerine, uymaları gerektiğine,
2- 12 Eylül 2010 Pazar günü yapılacak olan Halkoylamasında; 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 79. maddesinin 2. fıkrası, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 7. maddesi ve Yüksek Seçim Kurulunun 21/08/2010 tarihli, 2010/609 sayılı kararının sonuç bölümünün 1/b maddesi uyarınca kıraathanelerin eğlence yeri kapsamında olduğuna,
karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- Siyasi partiler tarafından isimleri bildirilen sandık kurulu üyelerinin; sandık alanının kamusal alan olması ve sandık kurullarında görev alanların da hizmet veren konumunda bulunmaları nedeniyle, sınırları yasalarla ve yargı kararlarıyla çizilmiş bulunan kılık ve kıyafet ölçülerine, uymaları gerektiğine,
2- 12 Eylül 2010 Pazar günü yapılacak olan Halkoylamasında; 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 79. maddesinin 2. fıkrası, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 7. maddesi ve Yüksek Seçim Kurulunun 21/08/2010 tarihli, 2010/609 sayılı kararının sonuç bölümünün 1/b maddesi uyarınca kıraathanelerin eğlence yeri kapsamında olduğuna,
3- Karar örneğinin Denizli 1. Merkez İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına, siyasi parti genel başkanlıklarına ve Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğü aracılığıyla tüm il-ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak gönderilmesine,
11/09/2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy