(2820 S. K. m. 10, 20, 36) (298 S. K. m. 14, 31, 182) (YSK 24.03.2021 T. 2021/129 K.)
RGT: 08.04.2021
RG NO: 31448
Karar No: 167
Gelecek Partisi Seçim ve Hukuk İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Ayhan Sefer ÜSTÜN ve Gelecek Partisi vekili Av. Ali AYDIN tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen müşterek imzalı 30/03/2021 tarihli dilekçede özetle; partilerinin yapmış olduğu ilçe kongrelerinin kayıtlarının Yargıtay veri tabanında tam olarak görünmediği için Yüksek Seçim Kurulunun 24/03/2021 tarih ve 2021/129 sayılı kararında Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği Seçimine katılabilecek siyasi partiler arasında partilerinin yer almadığı, partilerinin 41 ilden fazla ilde ve bu illerin en az üçte bir ilçesinde teşkilatını tamamladığı, yeterli sayıda ilçe kuruluşunun yapıldığı ve tüm bu ilçelerin kongrelerinin ilçe seçim kurulu başkanlıkları nezaretinde gerçekleştirildiği, bazı ilçelerin kongre sonuçlarını ilçe kaymakamlıklarına geç bildirilmiş olmaları veya bazı kaymakamlık ve valilik il sivil toplum müdürlüklerinin sonuçları Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına zamanında bildirmemiş olması bu sonucu sebebiyet vermiş olabileceği, Gelecek Partisinin 01/11/2020 tarihinde 1. Olağan Büyük Kongresini gerçekleştirmiş olduğu, bu nedenle partilerinin 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunun 36 ncı ve 20 nci maddelerinde belirtilen seçime katılabilme şartlarını taşıdığı belirtilerek, Gelecek Partisinin 06 Haziran 2021 tarihinde yapılacak olan Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği Seçimine katılabileceğine karar verilmesi talep edilmiş olmakla, konu incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Kurulumuzun 24/03/2021 tarihli ve 2021/129 sayılı kararı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12/03/2021 tarihli, 51047475/E.266 sayılı yazısı ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;
1- 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendi ile 2820 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde öngörülen koşulları taşıyan siyasi partilerin;
a) Adalet ve Kalkınma Partisi,
b) Anavatan Partisi,
c) Bağımsız Türkiye Partisi,
ç) Büyük Birlik Partisi,
d) Cumhuriyet Halk Partisi,
e) Demokrasi ve Atılım Partisi
f) Demokrat Parti,
g) Demokratik Sol Parti,
ğ) Genç Parti,
h) Halkların Demokratik Partisi,
ı) Hür Dava Partisi,
i) İyi Parti,
j) Milliyetçi Hareket Partisi,
k) Muhafazakar Yükseliş Partisi,
I) Saadet Partisi,
m) Sol Parti,
n) Türkiye Komünist Partisi,
o) Vatan Partisi,
ö) Yeniden Refah Partisi
olduğunun tespit ve ilanına karar verilmiştir.
Kurulumuzun anılan kararında Gelecek Partisinin teşkilatlanma koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle yer verilmemiştir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun;
"Siyasi parti sicili" başlıklı 10 uncu maddesinde;
"Cumhuriyet Başsavcılığınca her siyasi parti için bir sicil dosyası tutulur.
Bu sicil dosyasında:
a) Kuruluş bildirisi ve ekleri;
b) Merkez organları ile, teşkilat kurdukları il, ilçe ve beldeleri, bunların organlarında görev alanların adlarını, soyadlarını, doğum yer ve tarihlerini, meslek veya sanatlarını ve ikametgahlarını gösterir onaylı listeleri,
c) Partinin faaliyetlerini düzenleyen her türlü yönetmelikler ve diğer yayınları,
d) Partiye kayıtlı üyelerin, ilçelere göre (b) bendindeki bilgileri içeren listeleri, bulunur.
Cumhuriyet Başsavcılığınca istenilen sicille ilgili diğer bilgi ve belgeler de bu dosyaya konulur.
Siyasi partiler, (b) ve (c) bentlerindeki bilgi ve belgeler ile bunlarda ve parti tüzük ve programlarında yapılan değişiklikleri, yayın veya değişiklik tarihinden itibaren onbeş gün içinde; (d) bendindeki listeler ile bunlarla ilgili değişiklikleri ise, altı ayda bir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderirler.
Siyasi partilerin kapatılmaları veya kapanmaları sicillerine işlenir.
Bu sicil herkese açıktır. Soruşturma ile ilgili bilgilerin gizliliğine ilişkin hükümler saklıdır.
Siyasi Partilerin bu Kanuna göre yapacakları kongre delege seçimlerinde ve ön seçimlerde (b) ve (d) bentleri gereğince Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmiş üye listeleri esas alınır.
Cumhuriyet Başsavcılığı, üye listelerinin düzenlenmesi, yazımı, bunların ilçe seçim kurullarına gönderilmesi ve buna ait işlerde 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki esaslar dairesinde personel görevlendirebileceği gibi, bu işlerin yürütülmesinde kamu kurum ve kuruluşlarına ait teknik araçlardan da yararlanabilir. Görevlendirileceklere 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 182 nci maddesine göre ücret ödenir. Bu ücretler ile hizmetin ifası için gerekli ödenek Genel Bütçeden ödenir."
"Siyasi partilerin seçimlere katılması" başlıklı 36 ncı maddesinde; "Siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunması şarttır.
Bir ilde teşkilatlanma, merkez ilçesi dahil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirir." düzenlemesi yer almaktadır.
298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin onbirinci fıkrasında; siyasi partilerin, milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyelikleri seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay önce teşkilat kurmaları ve büyük kongrelerini yapmış olmaları veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Aynı Kanun hükmünün devamında da bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurma anlamına geldiği hükme bağlanmıştır. 2820 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasında ise, siyasi partilerin ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve kurulmuş ise belde teşkilatından meydana geleceği, parti tüzüğünde ilçe disiplin kurulunun teşkilinin de öngörülebileceği ve beldelerde teşkilat kurulmasının zorunlu olmadığı düzenlemesine yer verilmiştir.
2820 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında; siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunmasının şart olduğu, ikinci fıkrasında da; bir ilde teşkilatlanmanın, merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektireceği vurgulanmıştır.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 20 nci maddesinde, ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve parti tüzüğünde öngörülmüşse disiplin kurulundan teşkili öngörülmüştür. İlçe teşkilatının varlığından bahsedilebilmesi için, ilçe kongresinin yapılarak anılan organların oluşturulması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; siyasi partilerin bir ilde teşkilatlanmasının varlığından bahsedilebilmesi için, o ilin merkez ilçe dâhil ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmaları ve ilçe kongrelerini yapmaları; seçime katılma yeterliliğini sağlayabilmeleri için de illerin en az yarısında teşkilatlanmaları ya da Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim, Kurulumuzca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından getirtilen teşkilat kütüğü üzerinde yapılan inceleme sonunda 24/03/2021 tarihli ve 2021/129 sayılı kararı ile seçime katılma yeterliliğine sahip siyasi partiler belirlenerek ilân edilmiştir.
Gelecek Partisinin mezkur itirazı üzerine, itiraz ekinde yer alan kongre evrakları Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına 31/03/2021 tarih ve 79102 sayılı yazımız ile gönderilerek, yeniden değerlendirme yapılarak ilgili partinin teşkilat kütüğünün gönderilmesi istenilmiş, 02/04/2021 tarihli cevabi yazı ekinde yer alan listenin karşılaştırılması sonucunda; Kurulumuzun 24/03/2021 tarihli ve 2021/129 sayılı kararına dayanak teşkil eden 21 İl'e (Adıyaman, Amasya, Bingöl, Bursa, Çorum, Diyarbakır, Gümüşhane, İstanbul, Kars, Kayseri, Kocaeli, Mardin, Muş, Sakarya, Tekirdağ, Şanlıurfa, Zonguldak, Bayburt, Batman, Ardahan ve Kilis) ek olarak Adana, Ankara, Aydın, Bitlis, Erzurum, Gaziantep, Hakkari, Hatay, Mersin, Konya, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Niğde, Siirt, Van, Aksaray, Karaman, Şırnak, Karabük ve Osmaniye olmak üzere toplam 21 İl’de de teşkilatlanmasını tamamladığı dolayısıyla toplamda 42 ilde teşkilatlanma koşulunu sağladığı tespit edilmiştir.
Gelecek Partisinin oy verme günü olan 06 Haziran 2021 tarihinden altı ay öncesi olan 06/12/2020 tarihi itibariyle illerin en az yarısında teşkilatlanmasını tamamladığı, dolayısıyla 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin onbirinci fıkrası ile 2820 sayılı Kanununun 36 ncı maddesinin öngördüğü koşullara sahip olduğunun tespit edilmesi nedeniyle, 06 Haziran 2021 tarihinde yapılacak olan Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği Seçimine katılma koşullarını taşıdığı anlaşılmıştır.
Bu nedenle, Kurulumuzun 24/03/2021 tarihli ve 2021/129 sayılı kararı ile belirlenip ilân olunan siyasi partilerden ayrı olarak, Gelecek Partisi’nin de 06 Haziran 2021 tarihinde yapılacak olan Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği Seçimine katılabileceğinin tespitine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Açıklanan gerekçelerle;
1- Gelecek Partisinin 06 Haziran 2021 tarihinde yapılacak olan Güney Beldesi Belediye Başkanlığı ve Belediye Meclis Üyeliği Seçimine KATILABİLECEĞİNİN TESPİTİNE,
2- Kararın Resmî Gazetc’de yayımlanmasına,
3- Karar örneğinin;
a) Gelecek Partisi Genel Başkanlığına gönderilmesine,
b) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanmasına,
c) Afyonkarahisar İl Seçim Kurulu Başkanlığı ile Sinanpaşa İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,
02/04/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy