(298 S. K. m. 14, 47) (2820 S. K. m. 20, 36)
Karar No: 46
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurula gönderilen 19.01.2002 günlü yazıda; 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesine göre, siyasi partilerce istenen seçmen kütüklerinin verilmesinde uygulamanın ana kurallarının belirlenmesine ilişkin Kurulumuzun 20.01.2001 günlü, 20 sayılı kararının 2002 yılı için yeniden gözden geçirilmesi ve ayrıca seçmen kütüğü verilebilecek ve seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin de belirlenmesi istenildiğinden;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Bilindiği üzere, 20.01.2001 günlü, 20 sayılı kararımızla, 298 sayılı Kanunun 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesine istinaden seçmen kütüğü örneklerinin siyasi partilere verilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmişti. Ancak söz konusu kararımızda belirtildiği üzere, seçmen kütüklerinin verileceği siyasi partilerin her yıl Ocak ayında Yüksek Seçim Kurulunca saptanması ve verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri karşılığı ödenecek bedelin 2001 yılı için her seçmen başına (20.000) TL. olarak tespit edilmiş olması sebebiyle, 2002 yılı Ocak ayında siyasi partilerin seçime katılabilme yeterliliğinin Kurulumuzca yeniden saptanması ve verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri karşılığı olarak 2001 yılı için belirlenen ve seçmen başına (20.000) TL. olarak tespit edilen bedelin 2002 yılı için yeniden belirlenmesi gerekmektedir.
Öte yandan, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde, siyasi partilerin seçimlere katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olmalarının veya 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 36 ncı maddesinde belirtildiği üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gruplarının bulunması zorunlu olduğu vurgulandıktan sonra, bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dahil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirdiği belirtilmiş, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, bir ilçede teşkilatlanmanın ilçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında teşkilat kurmayı gerektirdiği, belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece birinde teşkilat kurulmuş olmasının yeterli olduğu ifade edilmiştir.
Bu esaslar çerçevesinde seçime katılabilecek siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi, 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Kurulumuza ait bulunduğundan 298 sayılı Kanunun 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesine göre seçmen kütüklerinin verilebileceği siyasi partilerin araştırılıp saptanması gerekmiş ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.01.2002 günlü, SP. Sicil 2002/15 sayılı yazısı ekinde gönderilen siyasi partilerin teşkilat kurdukları il - ilçe ve beldeleri gösterir teşkilat kütüğüne ilişkin bilgisayar disketlerinin incelenmesi sonucunda;
1 - 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendindeki koşullara uygun olarak büyük kongrelerini yapmış ve 01.01.2002 tarihinden altı (6) ay öncesi olan 01.07.2001 tarihi itibariyle illerin en az yarısında teşkilatını kurmuş siyasi partilerin; Anavatan Partisi, Aydınlık Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrasi ve Barış Partisi, Demokrat Parti, Demokrat Türkiye Partisi, Demokratik Halk Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Emeğin Partisi, Halkın Demokrasi Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Türkiye Komünist Partisi olduğu, diğer partilerin ise genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu yerine getirmedikleri dolayısıyla 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde öngörülen nitelikleri kazanamadıkları tespit edilmiştir.
2 - Bundan ayrı olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grupları bulunan siyasi partilerin de belirlenmesi gerekmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının 23.01.2002 günlü, 13150 sayılı yazılarında, sözü geçen koşulu taşıyan siyasi partilerin; Demokratik Sol Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Doğru Yol Partisi, Anavatan Partisi, Adalet ve Kalkınma Partisi ve Saadet Partisi olduğu bildirilmiştir.
3 - 298 sayılı Kanunun 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesine istinaden seçmen kütüğü örneklerinin siyasi partilere verilmesinde uygulanacak ilkelerin belirlenmesine ilişkin Yüksek Seçim Kurulunun 20.01.2001 gün ve 20 sayılı kararının 2002 yılı için uygulanması asıl olmakla birlikte, anılan kararımızın 5. bendinin “Verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri karşılığı ödenecek bedelin, 2002 yılı için her seçmen başına (36.000) TL. olarak tespitine ve bu bedelin Maliye Veznesine yatırılmasına ve verilecek seçmen kütüğü örneklerine ait fotokopi masrafının seçim ödeneğinden karşılanmasına” şeklinde değiştirilmesine, ayrıca siyasi partilerce istenen seçmen kütüklerine ilişkin istemin karşılandığında gider makbuzu fotokopisi ile birlikte Kurulumuz Başkanlığına bilgi verilmesinin uygun olacağına karar verilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan durum karşısında;
1 - 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanunun 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesi ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 36 ncı maddesine göre seçmen kütüklerinin verileceği siyasi partilerin; Adalet ve Kalkınma Partisi, Anavatan Partisi, Aydınlık Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrasi ve Barış Partisi, Demokrat Parti, Demokrat Türkiye Partisi, Demokratik Halk Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Emeğin Partisi, Halkın Demokrasi Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Saadet Partisi ve Türkiye Komünist Partisi olduğunun tespit ve ilanına,
2 - Seçmen kütüğü örneklerinin siyasi partilere verilmesinde uygulanacak ilkelerin belirlenmesine ilişkin Kurulumuzun 20.01.2001 gün ve 20 sayılı kararının 2002 yılı için uygulanması asıl olmakla birlikte;
a) Söz konusu kararımızın 5. bendinin “Verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri karşılığı ödenecek bedelin, 2002 yılı için her seçmen başına (36.000) TL. olarak tespitine ve bu bedelin Maliye Veznesine yatırılmasına ve verilecek seçmen kütüğü örneklerine ait fotokopi masrafının seçim ödeneğinden karşılanmasına” şeklinde değiştirilmesine,
b) Siyasi partilerin seçmen kütüklerine ilişkin istemlerinin karşılandığında gider makbuzu fotokopilerinin de eklenmek suretiyle Kurulumuz Başkanlığına bildirilmesi gerektiğine,
3 - Karar örneğinin Resmi Gazetede yayımlanmasına,
4 - Karar örneğinin tüm il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına gönderilmesine,
26.01.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy