(2709 S. K. m. 67) (6112 S. K. m. 31)
RGT: 24.03.2011
RG NO: 27884 (Mükerrer)
Karar No: 203
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 16/03/2011 tarihli yazıda aynen; “6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun 15/02/2011 tarihinde kabul edilmiş ve Resmi Gazetenin 03/03/2011 tarih ve 27863 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Kanunun “Siyasi reklam” başlıklı 31. maddesi;
“Medya hizmet sağlayıcılar, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan edilen seçim döneminde, yayın yasaklarının başlayacağı saate kadar siyasi parti ve aday reklamları yayınlayabilir.
Siyasi reklamlar, bu Kanunda yer alan hükümlere ve Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen usul ve esaslara uygun olmak zorundadır.”
şeklinde düzenlenmiştir.
Anayasanın 67. maddesinin son fıkrasında ise;
“Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 31. maddesi ile getirilen bu düzenlemenin, Anayasanın 67. maddesinin son fıkrasında ifade edilen seçim kanunları kapsamında olup olmadığı hususunda gerekli kurul kararının alınmasını takdirlerinize arz ederim.” denilmiş olmakla konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sının 67. maddesinin son fıkrasında; “Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz.” hükmüne amirdir.
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun “Siyasi reklam” başlıklı 31. maddesinde;
“Medya hizmet sağlayıcılar, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan edilen seçim döneminde, yayın yasaklarının başlayacağı saate kadar siyasi parti ve aday reklamları yayınlayabilir.
Siyasi reklamlar, bu Kanunda yer alan hükümlere ve Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen usul ve esaslara uygun olmak zorundadır.”
hükümleri getirilmiştir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun 3/3/2011 tarihli ve 73 üncü Birleşiminde Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Seçimlerinin yenilenmesine ve seçimin 12 Haziran 2011 Pazar günü yapılmasına 987 sayı ile karar verilmiş ve bu karar 4/3/2011 tarihli, 27864 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
15/2/2011 tarihinde kabul edilen 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun 3/3/2011 tarih ve 27863 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Amacı; radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi, ifade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması, medya hizmet sağlayıcılarının idari, mali ve teknik yapıları ve yükümlülükleri ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluşu, teşkilatı, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları belirlemek olan bu Kanunun 31. maddesinde yapılan düzenleme, Anayasanın 67. maddesinin son fıkrasında düzenlenen seçim kanunlarında yapılan değişiklik kapsamında düşünülemez. Aksine bir düşünce, Anayasanın 67. maddesinin son fıkrasından amaçlanan hususun genişletilmesi olur.
Bu nedenle, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 31. maddesinin uygulanmasına karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1-6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 31. maddesinin uygulanmasına,
2- Karar örneğinin Resmi Gazete’de ve Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun resmi internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayımlanmasına,
16/3/2011 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Resmi Gazetenin 3/3/2011 tarih ve 27863 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan Kanunun “Siyasi reklam” başlıklı 31. maddesi;
“Medya hizmet sağlayıcılar, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan edilen seçim döneminde, yayın yasaklarının başlayacağı saate kadar siyasi parti ve aday reklamları yayınlayabilir.
Siyasi reklamlar, bu Kanunda yer alan hükümlere ve Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen usul ve esaslara uygun olmak zorundadır.”
şeklinde düzenlenmiştir.
Anayasanın 67. maddesinin son fıkrası ise;
“Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz.” hükmünü amirdir.
Amacı her ne kadar radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi, ifade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması, medya hizmet sağlayıcılarının idari, mali ve teknik yapıları ve yükümlülükleri ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluşu, teşkilatı, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları belirlemek olan bu Kanunun 31. maddesi ile yapılan düzenleme tamamen seçim hukukunu ilgilendiren yeni bir düzenleme olduğundan Anayasanın 67. maddesinin son fıkrasının amir hükmü olan seçim kanunlarında yapılan değişiklikler kapsamında olduğu, bu nedenle Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süre ile 3/3/2012 tarihine kadar uygulanamayacağı düşüncesi ile Kurul kararına katılmıyoruz.
KARŞI OY
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 67 nci maddesinin son fıkrasında; “Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz” hükmü yer almaktadır.
Kuşkusuz bu kural, sadece 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’da veya seçime ilişkin hükümler içeren 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun ve 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanuna ilişkin değişiklikler bakımından geçerli olmayıp, seçim sistemine veya faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler getiren diğer özel kanunlardaki hükümler bakımından da geçerlidir. Aksi takdirde, geneli itibariyle seçim kanunu niteliğinde olmayan herhangi bir özel kanuna, seçim sistemi veya faaliyetlerine ilişkin düzenleme içeren hükümler ilavesi suretiyle açıklanan emredici anayasal düzenlemenin aşılması söz konusu olacaktır. Dolayısıyla, 3/3/2011 tarihinde yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un, siyasi partilerin veya adayların seçim döneminde yapabilecekleri siyasi reklamlara ilişkin düzenlemeyi içeren 31 inci maddesi, Anayasa’nın 67/son fıkrasında yer verilen emredici kuralın kapsamındaki bir yasal düzenlemedir.
Ancak 6112 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılan 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun’da siyasi partilerin televizyonlarda siyasi reklam yayınlamalarını engelleyen bir hüküm bulunmaması, başka bir deyişle fiili bir serbestlik bulunması ve bu serbestliğin geçmiş yıllarda Yüksek Seçim Kurulu’nun kaynağını Anayasa’dan alan genel nitelikteki düzenleme yetkisine dayanarak aldığı kararlarla kısıtlanması/düzenlenmesi karşısında, 3/3/2011 tarihine kadar yürürlükte bulunan önceki yasal düzenlemenin siyasi partilerin televizyonlardaki siyasi reklamlarına seçim öncesi ve seçim dönemi ayrımı getirmeden tam bir serbestlik sağladığı sonucuna varılmalıdır. Oysa, 6112 sayılı Kanun’un 31 inci maddesiyle getirilen düzenleme, siyasi partilerin ancak seçim dönemlerinde siyasi reklam verebilmelerine ilişkin bulunduğundan, kısıtlayıcı ve öncekinden farklı bir düzenleme olup, seçimlerden önceki bir yıllık süre içinde uygulanması olanağı bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, 4/3/2012 tarihine kadar gerçekleştirilecek olan seçimlerde, siyasi partiler ile adayların televizyonlarda yapacakları siyasi reklamlara ilişkin düzenlemenin anılan kanun maddesi yerine, önceden olduğu gibi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 67. ve 79. maddelerinde tanınan gözetim ve denetim yetkisi ile seçimlere ilişkin olarak öngörülen temel prensipler uyarınca gerçekleştirilmesi gerektiğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy