(298 S. K. m. 15, 18)
Karar No: 168
KARAR
İzmir İl Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 04/04/2016 tarihli, 98 sayılı yazıda; İzmir İlinde Bölge Adliye Mahkemelerinin kurulduğu ve bu mahkemelere atanan hâkimlere atanmaları hususunda tebliğlerin başladığı, Bölge Adliye Mahkemelerine atanan hâkimlerin oluşturulan il ve ilçe seçim kurullarındaki görevlerine devam edip edemeyeceği, devam etmeyecek ise il ve ilçe seçim kurullarındaki görevlerinin son bulma tarihlerinin bildirilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un;
15. maddesinde; "İl seçim kurulu, iki yılda bir ocak ayının son haftasında, il merkezinde görev yapan en kıdemli hâkimin başkanlığında merkez ilçe seçim kurulu başkanlarından sonra gelen en kıdemli iki üyeden oluşur. Kurulun, hâkimlerden iki de yedek üyesi vardır. Bu suretle kurulan il seçim kurulu iki yıl süre ile görev yapar. Hâkimlerin kıdemi, 24.2.1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 15 inci maddesine göre belirlenir. Ancak, bu kıdemin belirlenmesinde, kınama veya daha ağır disiplin cezası almış olanlar diğerlerinden kıdemsiz sayılırlar.
İl seçim kurulu başkanlığı ile asıl ve yedek üyeliklerini ve ilçe seçim kurulu başkanlığını yapacak olan hâkimlerden biri, herhangi bir sebeple bu görevi yapamaz ve o yerde bu görevi yapabilecek başka bir hâkim de bulunmazsa, o yerin bağlı olduğu ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan ve görevinden ayrılmasında sakınca görülmeyen bir hâkime, merciince bu yetki verilir.
Eksiklerin, ağır ceza çevresi içerisindeki hâkimlerden tamamlanmasına imkân bulunmayan hâllerde, bu ağır ceza merkezine en yakın ağır ceza mahkemelerinin yargı çevresi içerisindeki hâkimlerden biri, yukarıdaki usule göre yetki verilerek gönderilir.
Bu suretle kendisine yetki verilen hâkimin gelip görevine başlamasına kadar seçim kurulu başkanlığını, kurulun kendi arasından gizli oyla seçeceği bir üye yapar."
18. maddesinin birinci fıkrasında; "İlçe seçim kurulu, iki yılda bir ocak ayının son haftasında, bir başkan ile altı asıl ve altı yedek üyeden kurulur ve iki yıl süre ile görev yapar. İlçedeki en kıdemli hâkim kurulun başkanıdır. Bu kurul asıl üyeleriyle toplanır. Bir asıl üyenin katılmadığı toplantıya, öncelikle o üyenin yedeği çağırılır."
hükümlerine yer verilmiştir.
İl-ilçe seçim kurullarının 25 Ocak 2016 tarihinden itibaren bir hafta içinde ve iki yıl süreyle yeniden oluşturulmasına ilişkin usul ve esaslar Yüksek Seçim Kurulunun 12/1/2016 tarihli ve 2016/24 sayılı kararı ile belirlenmiş ve tüm teşkilata gönderilmiştir.
Kurulumuzun 12/1/2016 tarihli ve 2016/24 sayılı kararının İl ve İlçe Seçim Kurullarında Görev Alacak Hâkimlerin Saptanmasına İlişkin Esaslar başlıklı IV. maddesinde;
"a) 298 sayılı Kanun'un 15 ve 18. maddelerinde yapılan düzenlemeyle; il ve ilçe seçim kurullarında görev alacak hâkimlerin belirlenmesinde "kıdem" esası getirilmiştir.
Hâkimler arasındaki kıdem, 2802 sayılı Kanun'un 15. maddesinde yazılı esaslara göre belirlenir. Ancak bu kıdemin belirlenmesinde, kınama veya daha ağır disiplin cezası almış olanlar diğerlerinden kıdemsiz sayılırlar.
b) 298 sayılı Kanun'un 15 ve 18. maddelerine göre; il ve ilçe seçim kurullarının sürekliliği ve iki yılda bir yenilenmesi esası getirilmiştir. Hâkimlerin 2016 yılı Ocak ayının son haftasındaki kıdem durumları esas alınmak suretiyle oluşturulan il ve ilçe seçim kurulları iki yıl süre ile görev yaparlar.
Bu nedenle il ve ilçe seçim kurulları oluşturulduktan sonra, terfi veya yer değiştirme kararnameleri sonucunda o yer hâkimleri arasında meydana gelebilecek kıdem değişiklikleri, seçim kurullarının yapısında iki yıl süre ile bir değişiklik yapılmasını gerektirmez.
Naklen atama, istifa veya emeklilik gibi nedenlerle il ve ilçe seçim kurullarında meydana gelen boşalmalarda ise, kurullarda görev almamış en kıdemli hâkim il ve ilçe seçim kurullarında boşalan görevi üstlenir..."
hükümlerine yer verilmiştir.
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Daire Başkanlığı tarafından 25/03/2016 tarihinde yayınlanan Bölge Adliye Mahkemeleri kararnamesine ilişkin duyuru ile; Bölge Adliye Mahkemeleri kararnamesine ilişkin çalışmaların 25 Mart 2016 tarihi itibarıyla sonuçlandırılarak karara bağlandığı, kararname takvimine uygun olarak, bölge adliye mahkemesi daire başkanlığına ataması yapılanların tebligatlarının 22 Nisan 2016 tarihine, bölge adliye mahkemesi üyeliğine ve Cumhuriyet savcılığına atananların tebligatlarının ise 15 Haziran 2016 tarihine kadar gönderileceği belirtilmiştir.
Kurulumuzca yapılan değerlendirme neticesinde;
298 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, İl seçim kurulunun, il merkezinde görev yapan en kıdemli hâkimin başkanlığında merkez ilçe seçim kurulu başkanlarından sonra gelen en kıdemli iki üyeden oluşacağı, aynı Kanun'un 18. maddesinde de, ilçe seçim kurulunun, ilçedeki en kıdemli hâkimin kurulun başkanı olacağına ilişkin düzenlemeler bulunmakta ve 298 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, ilçe merkezinde eksiklikler bulunduğunda seçim kurullarında görev yapacak hâkimlerin ağır ceza mahkemesi yargı çevresi içerisinde bulunan hâkimlerce seçim görevinin yerine getirileceği öngörülmüştür. Benzer düzenlemelere Kurulumuzun 12/1/2016 tarihli ve 2016/24 sayılı kararında da yer verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin yetki alanı sadece kurulduğu il ile sınırlı olmayıp birden fazla il yetki alanı içindedir. 298 sayılı Kanun'un 15. maddesindeki; ".il merkezinde görev yapan." şeklindeki düzenlemeden anlaşılacağı üzere, Bölge Adliye Mahkemelerinde görev yapan hâkimlerin il ve ilçe seçim kurullarında görev yapma olanağının bulunmadığına, Bölge Adliye Mahkemesine ataması yapılan il ve ilçe seçim kurullarında görevli hâkimlerin görevlerinin ilişikleri kesildiği tarih itibariyle sona ereceğine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Bölge Adliye Mahkemelerinin yetki alanı sadece kurulduğu il ile sınırlı olmayıp birden fazla il yetki alanını içine aldığından ve 298 sayılı Kanun'un 15. maddesindeki; ".il merkezinde görev yapan." şeklindeki düzenlemeden anlaşılacağı üzere, Bölge Adliye Mahkemelerinde görev yapan hâkimlerin il ve ilçe seçim kurullarında görev yapma olanağının bulunmadığına, Bölge Adliye Mahkemesine ataması yapılan il ve ilçe seçim kurullarında görevli hâkimlerin görevlerinin ilişikleri kesildiği tarih itibariyle sona ereceğine,
2- Karar örneğinin İzmir İl Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,
3- Karar örneğinin Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun www.ysk.gov.tr internet sitesinde yayımlanmasına, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta olarak gönderilmesine,
06/04/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy