(298 S. K. m. 10, 15, 18, 19)
RGT: 25.11.2014
RG NO: 29186
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:
Karar No: 4208
Toroslar İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 13/8/2014 tarihli ve 352 sayılı yazıda; 30 Mart Mahalli İdareler Genel Seçimleri ve 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanı Seçimlerinde seçim öncesi ve seçim sırasındaki işlemlerde mevcut sandık sayısının fazlalığından dolayı sıkıntılar yaşandığı, 13/8/2014 tarihli SEÇSİS verilerine göre Mersin İli Toroslar İlçesi nüfusunun 277.658, seçmen sayısının ise 187.584 olduğu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanun'un 10. maddesinde; "Son nüfus sayımına göre nüfusu 200.000'i aşan ilçelerde, köy ve mahalle sınırları (seçim bölgeleri) esas alınarak ve mümkün olduğu nispette nüfus sayısında eşitlik gözetilerek; birden fazla ilçe seçim kurulu teşkil edilir." hükmünün yer aldığı, Mersin İli Toroslar İlçesinde iki adet ilçe seçim kurulu oluşturulması gerektiği hususunda görüş bildirilmesi istenilmiş ve konu hakkında Kurulumuzun 20/08/2014 tarihli ve 2014/3817 sayılı kararı ile oluşturulan komisyon bu konuda yaptığı çalışmalarını tamamlayarak konu hakkında düzenlediği raporu Kurulumuza sunmuş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Kurulumuza sunulan 10/11/2014 tarihli “Komisyon Raporu”nda;
"298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 10. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Son nüfus sayımına göre nüfusu 200.000’i aşan ilçelerde, köy ve mahalle sınırları (seçim bölgeleri) esas alınarak ve mümkün olduğu nispette nüfus sayısında eşitlik gözetilerek, birden fazla ilçe seçim kurulu teşkil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Kurulumuzun 20/08/2014 tarihli ve 2014/3817 sayılı kararı ile 298 sayılı Kanun'un 10. maddesi hükmünün tüm yurt genelinde değerlendirilmesine ve Türkiye geneli itibariyle en son il ve ilçe nüfus sayılarının Türkiye İstatistik Kurumundan temin edilerek komisyonunun çalışmalarına esas alınmasına karar verilmiştir.
Komisyonumuzca, teşkilat yapımızdaki mevcut duruma göre tüm il ve ilçelerin 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin nüfus sayıları ile 21/08/2014 tarihi itibariyle seçmen sayıları temin edilmiş, kesin nüfus sayım sonuçlarına göre, bazı ilçe nüfuslarının 200.000’i aştığı görülmüş, bu nedenle, 298 sayılı Kanun'un 10. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince ilçe seçim kurullarının sayılarında değişiklik yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu güne kadar tüm nüfus sayımı sonuçlarına göre, nüfus artış oranları göz önünde bulundurularak, Yüksek Seçim Kurulunca 298 sayılı Kanun'un 10. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, ilave ilçe seçim kurulları oluşturulmuş veya nüfus oranındaki azalmalara göre de aynı madde gereğince ilçe seçim kurullarının sayılarında eksiltme yapılmıştır.
Yukarıda belirtilen veriler kapsamında tüm ilçelerin durumları yeniden ele alınmış, 298 sayılı Kanunun 10. maddesinin üçüncü fıkrasındaki yasal hüküm çerçevesinde nüfus sayım sonuçlarına göre bazı ilçe seçim kurulu sayılarının arttırılması gerektiği görülmüştür.
Bu kapsamda, Yurt genelinde birlikteliğin sağlanması bakımından, ilçe seçim kurullarının sayısal durumunun belirlenmesi amacıyla yapılan çalışma sonuçlarına göre ilçe seçim kurulları bakımından;
- Varlığını koruyan,
- Artış gösteren,
- Eksilme gösteren,
İlçelerin listesi ile tüm ilçe seçim kurullarının sayısal durumunu gösteren istatistiki raporlar ekte sunulmuştur.
Bununla birlikte, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 15, 18 ve 19. maddeleri hükümleri uyarınca, il ve ilçe seçim kurullarının 2014 yılı Ocak ayının son haftası içinde iki yıl süre ile görev yapmak üzere yeniden oluşturulması, kuruluş esas ve ilkeleri Yüksek Seçim Kurulunun 16/01/2014 tarihli ve 2014/68 sayılı kararı ile ayrıntılı olarak düzenlenmiş ve tüm teşkilata Kurumu içi elektronik posta olarak gönderilmiştir.
Kurulumuzun 16/01/2014 tarihli ve 2014/68 sayılı kararı ile il ve ilçe seçim kurullarında görev alacak hakimler hakkında ilke ve esaslar belirlenerek detaylı olarak açıklanmış olup, bu kararda belirtilen ilkelere ve mevcut uygulamalara göre, il ve ilçe seçim kurulları oluştuktan sonra, seçim kurullarının yapısında bir değişiklik yapılmaması gerekmektedir.
Bu nedenle;
1- Komisyonumuzca teşkilat yapımızdaki mevcut duruma göre tüm il ve ilçelerin 2012 ve 2013 yılları nüfus sayıları ile 21/8/2014 tarihi itibariyle seçmen sayıları esas alınarak yapılan çalışmaya göre belirlenen ve ekte bulunan istatistiki raporların Yüksek Seçim Kuruluna sunularak durumun Kurulca değerlendirilerek karara bağlanması,
2- İl ve İlçe Seçim Kurulları 25 Ocak 2014 tarihinden itibaren iki yıl süre ile görev yapmaları esasına göre oluşturulmuş olduğundan,
a) Nüfuslarındaki artış nedeniyle yeni seçim kurulları oluşturulması gereken ilçelerde halen görevde bulunan ilçe seçim kurullarının görevlerini sürdüreceği ve bu kurulların yapılarında bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı,
b) Ancak; nüfus artışı nedeniyle yeni oluşturulacak seçim kurullarına başkanlık edecek hakimlerin, o yer adliyesinde görev yapan ve halen görevlerini sürdüren seçim kurullarında görev almamış olan hakimler arasından 16/01/2014 tarih ve 68 sayılı kararımızda belirtilen ilkeler göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenmesi,
3- Nüfus sayısındaki artışa göre (200.000’i aşanlar) kurulmasına karar verilen yeni ilçe seçim kurullarının coğrafi görev alanlarının, seçim çevreleri, nüfus durumları ile idari birimlerdeki bütünlük (hangi belde, mahalle veya köylerin hangi ilçe seçim kurulunun görev alanına gireceği) gözetilmek suretiyle, ilçe seçim kurulu başkanları ile il seçim kurulu başkanlıklarınca ortaklaşa belirlenmesi ve bu konuda düzenlenecek tutanakların ve alınacak kararların birer örneğinin Kurulumuz Başkanlığına gönderilmesinin istenilmesi,
4- İlçe seçim kurullarının iki yıl süreyle yeniden oluşturulmasına dair Kurulumuzun 16/01/2014 tarih ve 68 sayılı kararında belirtilen ilkeler doğrultusunda, nüfusunda meydana gelen artış nedeniyle kurulacak olan her ilçe seçim kurulu için ayrı ayrı olmak üzere ilçe seçim kurulu başkanının görevi devraldığına ilişkin oluşum tutanakları ile yine ilçe seçim kurullarında görev alacak siyasi parti ve memur üyelerin belirlenmesine ve yeminlerine ilişkin tutanakların düzenlenerek Kurulumuz Başkanlığına gönderilmesinin istenilmesi,
5- Nüfusunda meydana gelen artış nedeniyle kurulacak ilçe seçim kurullarının seçim ve sandık mühürleri hakkında gerekli kararların alınması konusunda Yüksek Seçim Kurulunca Başkanlık Makamına yetki verilmesi,
6- Kararın Resmî Gazete’de yayımlanması,
7- Karar örneğinin Adalet Bakanlığına, İçişleri Bakanlığına, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, siyasi partiler genel başkanlıklarına ve Kurulumuz Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğü ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına gönderilmesi,
8- Karar örneğinin Kurulumuzun resmi internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanması ve ayrıca il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak iletilmesi,
gerektiği,”
şeklinde görüş bildirilmiştir.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 10. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Son nüfus sayımına göre nüfusu 200.000’i aşan ilçelerde, köy ve mahalle sınırları (seçim bölgeleri) esas alınarak ve mümkün olduğu nispette nüfus sayısında eşitlik gözetilerek, birden fazla ilçe seçim kurulu teşkil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun;
10 uncu maddesinde; “… her ilçede bir ilçe seçim kurulu … bulunur.”,
18 inci maddesinde; “İlçe seçim kurulu, iki yılda bir Ocak ayının son haftasında, bir başkan ile altı asıl ve altı yedek üyeden kurulur ve iki yıl süre ile görev yapar. İlçedeki en kıdemli hakim kurulun başkanıdır…”,
28 inci maddesinde; “… her ilçede “Seçmen Kütükleri Bürosu” kurulmuştur.”,
30 uncu maddesinin son fıkrasında; “İlçe seçmen kütük büroları ve il seçim kurulları için öncelikle adliye ve hükümet konaklarında yeterli nitelikte yer ayırmakla Cumhuriyet Başsavcıları ile mülki amirler görevlidir.”,
hükümleri bulunmaktadır.
Yine, aynı Kanun’un 30 ve 181. maddelerinde de; seçmen kütük bürolarının, ilçe seçim kurulu başkanı olan hakim nezaretinde faaliyette bulunacağı belirtilmiştir.
Öte yandan, komisyon raporunda da belirtildiği üzere, nüfus sayılarına göre bazı ilçelerin nüfuslarının 200.000’i aştığı ve yukarıda sözü edilen madde hükmü gereğince birden fazla ilçe seçim kurulu oluşturulacak nüfusa ulaştığı tespit edilmiştir.
Bu nedenle, komisyonca yürütülen çalışma sonrası düzenlenen 10/11/2014 tarihli raporun Kurulumuzca uygun görüldüğüne ve komisyon raporunda belirtilen konuların karar haline dönüştürülmesine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
I- Teşkilat yapımızdaki mevcut duruma göre tüm il ve ilçelerin 2013 yılı nüfus sayıları ile 21/08/2014 tarihi itibariyle seçmen sayıları göz önüne alınarak;
1- Aksaray İli Merkez İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
2- Afyonkarahisar İli Merkez İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)'ye çıkartılmasına,
3- Bursa İli Nilüfer İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
4- Çorum İli Merkez İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
5- Diyarbakır İli Kayapınar İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
6- Eskişehir İli Tepebaşı İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
7- İstanbul İli;
a) Sarıyer İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye,
b) Başakşehir İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye,
c) Sultanbeyli İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye,
ç) Sancaktepe İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye,
çıkartılmasına,
8- Konya İli Karatay İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
9- Mersin İli Toroslar İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
10- Sakarya İli Adapazarı İlçesinde mevcut bir (1) ilçe seçim kurulu sayısının iki (2)’ye çıkartılmasına,
ve bu ilçelerde Kurulumuzun 16/01/2014 tarih ve 68 sayılı kararında açıklanan esas ve ilkeler doğrultusunda ilçe seçim kurullarının oluşturulmasına,
11- Diğer ilçe seçim kurullarının mevcut durumlarını koruduğuna ve nüfuslarının ilçe seçim kurulu sayılarının arttırılmasını veya azaltılmasını gerektirecek ölçütte görülmediğine,
II- İl ve İlçe Seçim Kurulları 25 Ocak 2014 tarihinden itibaren iki yıl süre ile görev yapmaları esasına göre oluşturulmuş olduğu dikkate alınarak;
a)- Nüfuslarındaki artış nedeniyle yeni seçim kurulları oluşturulması gereken ilçelerde halen görevde bulunan ilçe seçim kurulları görevlerini sürdüreceğinden kurulların yapılarında bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığına,
b)- Ancak; nüfus artışı nedeniyle yeni oluşturulacak seçim kurullarına başkanlık edecek hakimlerin, o yer adliyesinde görev yapan ve halen görevlerini sürdüren seçim kurullarında görev almamış olan hakimler arasından 16/01/2014 tarih ve 68 sayılı kararımızda belirtilen ilkeler göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenmesine,
III- Nüfus sayısındaki artışa göre (200.000’i aşanlar) kurulmasına karar verilen yeni ilçe seçim kurullarının coğrafi görev alanlarının, seçim çevreleri, nüfus durumları ile idari birimlerdeki bütünlük (hangi belde, mahalle veya köylerin hangi ilçe seçim kurulunun görev alanına gireceği) gözetilmek suretiyle, ilçe seçim kurulu başkanları ile il seçim kurulu başkanlıklarınca ortaklaşa belirlenmesi ve bu konuda düzenlenecek tutanakların ve alınacak kararların birer örneğinin Kurulumuz Başkanlığına gönderilmesine,
IV- İlçe seçim kurullarının iki yıl süreyle yeniden oluşturulmasına dair Kurulumuzun 16/1/2014 tarih ve 68 sayılı kararında belirtilen ilkeler doğrultusunda, nüfusunda meydana gelen artış nedeniyle kurulacak olan her ilçe seçim kurulu için ayrı ayrı olmak üzere ilçe seçim kurulu başkanının görevi devraldığına ilişkin oluşum tutanakları ile yine ilçe seçim kurullarında görev alacak siyasi parti ve memur üyelerin belirlenmesine ve yeminlerine ilişkin tutanakların düzenlenerek Kurulumuz Başkanlığına gönderilmesine,
V- Nüfusunda meydana gelen artış nedeniyle kurulacak ilçe seçim kurullarının seçim ve sandık mühürleri hakkında gerekli kararların alınması konusunda Yüksek Seçim Kurulunca Başkanlık Makamına yetki verilmesine,
VI- Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasına,
VII- Karar örneğinin Adalet Bakanlığına, İçişleri Bakanlığına, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, siyasi partiler genel başkanlıklarına ve Kurulumuz Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğü ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına gönderilmesine,
VIII- Karar örneğinin Kurulumuzun resmi internet sitesi www.ysk.gov.tr adresinde yayınlanması ve ayrıca ilgili il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına iç-mail olarak iletilmesine,
10/11/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy