(6112 S. K. m. 8, 10) (298 S. K. m. 149/A) (Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmelik m. 5, 6, 7)
Karar No: 37
Karar Tarihi: 11.01.2014
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun 09/01/2014 günlü, 48483692.50.01.04/01-297 sayılı yazısında; PAMUKKALE logosuyla yayın yapan “DENİZLİ GÖRSEL İLETİŞİM UYDU TV RADYO YAY. HİZ. A.Ş.” adlı kuruluşun Yüksek Seçim Kurulunun 21/12/2013 tarih ve 592 sayılı kararının sonuç bölümünün 4. maddesindeki; “Siyasi reklam yayınlarının 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8. ve Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddelerinde yer alan yayın hizmeti ilkelerine uygun olmasına,” hükmüne aykırı yayın yaptığı belirtilerek, bu kuruluş hakkında 298 sayılı Kanun’un 149/A maddesi ve Yüksek Seçim Kurulunun 21/12/2013 tarihli, 2013/592 sayılı kararı çerçevesinde karar verilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
DENİZLİ GÖRSEL İLETİŞİM UYDU TV RADYO YAY. HİZ. A.Ş.’ne ait PAMUKKALE TV’nin 2 Ocak 2014 tarihinde saat 10.22.02’de yapmış olduğu “Horozun Vakti” adlı programının ardından herhangi bir sesli ya da görüntülü uyarana yer vermeden, mevzuatta zorunlu kılınan reklam giriş kapağına yer vermeksizin, Denizli Büyükşehir Belediyesinin yapmakta olduğu projelere ait reklam ve tanıtım yayını içeren görüntüleri ekrana getirdiği, söz konusu yayının ardından herhangi bir sesli ya da görüntülü uyarana yer vermeden “Geziyoruz” adlı programın ekrana getirilerek yayın akışına devam ettiği, söz konusu tanıtım filminde Belediye Başkanı Osman ZOLAN’ın siyasi kimliği zikredilmese de tanıtım filmi hali hazırda bir siyasi partiden belediye başkan adaylığı açıklanmış olan Osman ZOLAN’ın belediye başkanı olarak yaptığı ve ileride yapmayı planladığı projeleri ön plana çıkardığı, ayrıca, söz konusu yayının siyasi reklam kuşağından bağımsız olarak başında ve sonunda herhangi bir sesli ya da görüntülü uyarana yer vermeden reklam kapağı ve logosu kullanmaksızın yayınlandığı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 8/1/2014 tarih ve 2 sayılı kararı ile eki Başkanlık sunumu ve uzman raporundan anlaşılmaktadır.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 149/A maddesinde; “Bu Kanunun 55/A maddesine ve Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen esaslara aykırı olarak yayın yapılması halinde, ülke genelinde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarını Yüksek Seçim Kurulu, yerel yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarını ise yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurulu uyarır veya aynı yayın kuşağında açık bir şekilde özür dilemesini ister. Bu talebe uyulmaması veya aykırılığın tekrarı halinde, Yüksek Seçim Kurulu veya yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurulunca, ihlâle konu programın yayını bir ilâ oniki kez arasında durdurulur. Aykırılığın tekrarı hâlinde, ülke genelinde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlarının Yüksek Seçim Kurulunca beş günden onbeş güne kadar durdurulmasına, yerel yayın yapan özel radyo ve televizyonların yayınlarının ise yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurulunca üç günden yedi güne kadar durdurulmasına karar verilir.
Bu kararlar ilgili en yüksek mülkî amirlerce derhâl yerine getirilir.
Birinci fıkra hükmüne göre hakkında yayın durdurulması kararı verilen özel radyo ve televizyon kuruluşlarının sorumluları, onmilyar liradan seksenbeşmilyar liraya kadar, yerel yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının sorumluları, üçyüzellimilyon liradan dörtmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla, yetkili mahkemesince cezalandırılır. Tekerrürü halinde bu cezalar üç misli olarak uygulanır. Bu fıkraya göre verilecek cezalarda Türk Ceza Kanunu’nun 119 uncu maddesi uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür.
27/12/2013 tarihli, 28864 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurulumuzun 21/12/2013 tarihli ve 2013/592 sayılı kararında;
“6112 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (ş) fıkrasında; Radyo ve televizyon reklamı, taşınmazlar, hak ve yükümlülükler dâhil olmak üzere mal veya hizmetlerin teminini teşvik etmek, bir amaç veya düşünceyi yaymak veya başka etkileri oluşturmak amacıyla ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı gerçek ve tüzel kişi tarafından, bir ücret veya benzeri bir karşılıkla yapılan her türlü duyuru veya öz tanıtım yayını olarak tanımlanmıştır. Bu tanımdan yola çıkılarak siyasi reklamın amacı da siyasi partilerin program ve projelerini, adayların ise yapmayı düşündükleri siyasi faaliyetlerini ve kendilerini halka anlatmasıdır.
Siyasi reklamın halka ulaştırma aracı olan medya hizmet sağlayıcıları bu görevlerini yerine getirirken demokratik toplum düzeninin özünü teşkil eden, seçimin özgür, serbest ve eşit koşullarda adil bir biçimde yapılabilmesi için, siyasi partiler ve adaylar arasında fırsat eşitliğini sağlayacak biçimde hizmet sunmaları gerekir. Reklam yayınlarından yararlandırılmada tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine ve ücret eşitliğine uyulması zorunludur.
Diğer yandan, siyasi reklam yayını yapan medya hizmet sağlayıcılarının, siyasi reklam yayınlarını yaparlarken 6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinde ve Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddelerinde öngörülen yayın hizmet ilkelerine ve yukarıda açıklanan ölçü ve prensiplere göre hareket etmesi esastır.
Aynı Kanun’un;
“Siyasi reklam” başlıklı 31. maddesinde;
“Medya hizmet sağlayıcılar, Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilân edilen seçim döneminde, yayın yasaklarının başlayacağı saate kadar siyasî parti ve aday reklamları yayınlayabilir.
Siyasî reklamlar, bu Kanunda yer alan hükümlere ve Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen usul ve esaslara uygun olmak zorundadır.”
“Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklam ve tele-alışveriş” başlıklı 10. maddesinde de;
“Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklamlar ile tele-alışveriş, sesli ve/veya görüntülü bir uyarıyla açıkça fark edilebilecek ve program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir.
“...”
Reklam ve tele-alışveriş yayınları, programların arasına veya programın bütünlüğü, değeri ve hak sahiplerinin hakları zedelenmeyecek biçimde bir program içine yerleştirilebilir. Bağımsız bölümlerden oluşan programlarda veya devre araları içeren spor programları ve benzer yapıdaki olay ve gösteri programlarında, reklam ve tele-alışveriş yayınları bölüm veya devre aralarına yerleştirilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
Kurulumuzun 21/12/2013 tarihli ve 2013/592 sayılı kararı ile radyo ve televizyon kuruluşlarının siyasi reklamlara ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş olup, PAMUKKALE TV logolu yayın kuruluşunun anılan kararın “SONUÇ” başlıklı bölümünün 4. maddesinde belirtilen “Siyasi reklam yayınlarının 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8. ve Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddelerinde yer alan yayın hizmeti ilkelerine uygun olmasına” ve 6. maddesinde belirtilen “Medya hizmet sağlayıcılarının, yayınlayacakları siyasi reklamların 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 10. maddesi hükmünde yer alan esaslara tabi olduğuna ve reklamlardan ayrı olarak siyasi reklam kuşağı düzenleyemeyeceklerine” ilişkin hükme aykırı yayın yaptığı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kararı, değerlendirme raporu ve diğer belgelerden anlaşılmaktadır.
Bu durumda, PAMUKKALE Logosu ile yayın yapan DENİZLİ GÖRSEL İLETİŞİM UYDU TV RADYO YAY. HİZ. A.Ş unvanlı yayın kuruluşunun, 6112 sayılı Kanun’un 8., Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddeleri ve Kurulumuzun 2013/592 sayılı ilke kararının “SONUÇ” bölümünün 4. ve 6. maddelerinde yer alan yayın hizmeti ilkelerine uygun olması hükmüne aykırı yayın yaptığı belirlendiğinden, adı geçen kuruluşun 298 sayılı Kanun’un 149/A maddesine göre uyarılmasına karar verilmelidir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1- PAMUKKALE TV logosu ile yayın yapan DENİZLİ GÖRSEL İLETİŞİM UYDU TV RADYO YAY. HİZ. A.Ş unvanlı yayın kuruluşunun, 6112 sayılı Kanun’un 8., Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddeleri ve Kurulumuzun 2013/592 sayılı ilke kararının “SONUÇ” bölümünün 4. ve 6. maddelerinde yer alan yayın hizmeti ilkelerine uygun olması hükmüne aykırı yayın yaptığı belirlendiğinden, adı geçen kuruluşun 298 sayılı Kanun’un 149/A maddesine göre uyarılmasına, aynı tür yayınların devamı halinde yasada yer alan müteakip cezaların uygulanacağına,
2- Uyarı kararının ilgili kuruluşa tebliğini müteakip ilk ana haber bülteninin yayımı başında DENİZLİ GÖRSEL İLETİŞİM UYDU TV RADYO YAY. HİZ. A.Ş.’ne ait PAMUKKALE TV logosu ile yayın yapan televizyon kuruluşunun, “Siyasi reklam yayınlarının 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8. ve Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddelerinde yer alan yayın hizmeti ilkelerine uygun olmasına,” hükmüne aykırı yayın yapmak suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8., Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkelere ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5., 6. ve 7. maddeleri ve Yüksek Seçim Kurulunun 2013/592 sayılı ilke kararının “SONUÇ” bölümünün 4. ve 6. maddelerini ihlal etmesi nedeniyle, Yüksek Seçim Kurulunun 11/1/2014 tarih ve 37 sayılı kararı ile uyarılmıştır.” ibaresinin aynen yayınlanmasına,
3- Karar örneğinin, Ahisinan Cad. G.Aslan İş Merkezi No:21 D:3/B Denizli adresinde mukim PAMUKKALE logosuyla yayın yapan DENİZLİ GÖRSEL İLETİŞİM UYDU TV RADYO YAY. HİZ. A.Ş.’ne tebliği için İçişleri Bakanlığı ve Denizli Valiliğine, gereği için Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,
11/1/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy