-D.28/82 YİM 95/82

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan.

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.

Anayasanın 118. Maddesi hakkında.

Müstedi: 1-. Kubilay Said Cemaylar, İngiltere.
2. Kadri Balıkçı, Anjanet Restaurant, Mağusa.

ile -

Müstedaaleyh: 1. KTFD Ekonomi ve Maliye Bakanlığı Lefkoşa.
2. KTFD Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KTFD.

A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Gülsün- Özveri.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.

Yasa Maddesi: Fasıl 315 Gümrük İdare Yasasının 187. maddesi.

İstemin Özeti: Gümrük ve Rusumat Dairesinin göndermiş olduğu ihbar ile Bakanlar Kurulunun söz konusu kararının Müstedilere uygulanmamasına ve ara-ba ile ilgili yapılan işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Londra'da ikamet eden Müstedi, Kıbrıs'a gelirken geçici ithal izni ile araba getirdi. Arızalanan arabayı tamir için Müstedi 2-'ye bıraktı ve kendisi İngiltereye gitti. Orada hapse mahkûm olduğu için geri gelemediğinden 2. Müstedi arabayı muhafazaya aldı. Gümrük Müdürlüğü geçici ithal süresi dolduğundan arabanın yurt dışına çıkarılmasını aksi halde el konularak satılacağını bildir-di. Arabaya Bakanlar Kurulu kararı ile el konuldu. Başvuru bu karardan yapıldı.

SONUÇ: Müstedaaleyh ön itirazda bulunarak 75 günlük sürenin geçtiğini iddia etti. Arabanın kendilerine iadesini talep eden Müstediler, yasada Müdürün işlem yapması için gereke-n 3 aylık sürenin geçmesini beklemeleri gerekirdi. Bu süre dolmadan Müstedilerin başvuru dosyalaması beklenemezdi.
Neticede araba ile ilgili alınan Bakanlar Kurulu kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
-

HÜKÜM

Salih S. Dayıoğlu: Bu başvuruda Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: Müstediler kardeş olup 1. müstedi İngiltere'de 2. müstedi ise Kıbrıs'ta ikamet etmektedir. 17.8.1981 tarihinde adaya gelen 1. müstedi beraberinde g-etirdiği Audi Salon (lOOGL) marka ve BWG 776T plâkalı araba için 17.9.1981 tarihine kadar geçici ithal izni aldı. 1. müstedi kısa bir süre sonra arızalanan konu arabayı tamir edilmek üzere Mağusa'da Debreli garajına götürdü, ancak değişmesi gereken bazı pa-rçalar bulunamadığı için arabayı garajda bıraktı ve 2. müstediye ilgilenmesini söyleyerek 15.10.1981'de İngiltere'ye döndü. 1. müstedi Ekim ayı sonunda İngiltere'de bir suçtan hapse mahkûm olduğu için arabanın tamiri ile ilgilenemedi. 2. müstedi ise maddi -imkânsızlık nedeni ile arabanın tamirini yapamadığı için onu l. müstedinin Boğaztepe'deki evinin garajına götürüp kapattı. Arabanın tekrar ada dışına çıkmadığını saptayan Mağusa Gümrük memurları Mart 1982'de arabayı alıp Mağusa Gümrüğüne, götürdüler. 17.5.-1982 tarihinde Mağusa Gümrük ve Rüsumat dairesi Müdürü Fasıl 315 Gümrük İdare Yasası Madde 187 altında 2. müstediye yazılı bir ihbar göndererek konu arabaya el konulduğunu, ihbar tarihinden itibaren 15 gün zarfında arabanın gümrüklenmesi veya ihraç edilmes-i gerektiğini, aksi takdirde arabaya el konularak Devlete gelir olarak intikal edileceğini bildirdi. Müdür, ayrıca söz konusu ihbarın altına bir şerh düşerek aracın iadesinin mahkeme kararı ile mümkün olacağı için Mahkemeye başvurulması gerektiğini de duyu-rdu. İhbarın alınmasından sonra 25.5.1982 tarihinde 1. müstedi nam ve hesabına müstedilerin enişteleri Altay İstillozlu Mağusa Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürlüğüne bir yazı vererek 1. müstedinin İngiltere'den Kıbrıs'a gelemeyeceği nedeni ile 2. müstedi il-e kendisinin konu araba ile ilgilenip gerekli işlemleri yapacaklarını, bu konudaki vekâletnamenin en geç 2 aya kadar geleceğini bildirdi ve İngiltere'ye gönderilecek olan konu arabaya gerekli tamiratın yapılabilmesi için kendilerine izin verilmesini istedi-.

3.9.1982 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 25.8.1982 tarih ve Ç-(K-1)454-82 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile konu arabaya Devletçe el konularak satılacağı ve/veya başkalarına devredileceği ve/veya Resmi Hizmet aracı olarak kullanılacağı ve/veya yede-k parça olarak satılacağı duyuruldu. Bunun üzerine müstediler işbu başvuruyu dosyalayarak Mağusa Gümrük ve Rüsümat Dairesinin göndermiş olduğu 17.5.82 tarihli ihbar ile Bakanlar Kurulunun söz konusu kararının müstedilere uygulanmamasına ve konu araba ile i-lgili olarak yapılan işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve/veya herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini istediler.
Müstedaaleyhler dosyaladıkları itiraznamede başvurunun 75 gün zarfında dosyalanmadığını ileri sürerek reddedilmesini isted-iler. Müstedaaleyhler her halûkarda yapılan işlemlerin yasal dayanağı bulun
olduğunu da iddia ettiler ve başvurunun mesnetsiz ve yersiz olduğunu belirterek reddini talep ettiler.

Başvurunun duruşmasına başlamazdan önce müstedaaleyhler başvurunun 75 gün za-rfında dosyalanmadığına ilişkin ön itirazlarını yinelediler ancak Mahkeme, kararını başvurunun sonunda vermeyi uygun görerek başvurunun esasını dinleme yoluna gitti.

Başvuru konusu arabaya ilişkin işlemler Fasıl 315 Gümrük İdare Yasasının 187. maddesi alt-ında yapılmıştır. Bu madde aynen şöyledir:
"187. When any vessel, m