-D.20/2014 YİM: 90/2014

Yüksek İdare Mahkemesinde.
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.

Yargıç Mehmet Türker Huzurunda.

Davacı: Deniz Kayabaşı, Abdullah Arla Sokak No.19, Çağlayan,
Lefkoşa

- ile

Davalı: Lefkoşa Türk Belediyesi ve/veya Belediye Başkanı
ve/veya Meclisi ve/veya Hemşehrileri vasıtasıyla,
Lefkoşa

A r a s ı n d a.

(7.5.2014 tarihli Ara Emri İstidası)

D-avacı tarafından: Avukat Şefik Aşçıoğulları
Davalı tarafından: Avukat Gizem Bahri

-----------------

K A R A R

Davacı, Davalı aleyhine dosyaladığı bu dava ile aşağıdaki
talepler-de bulunmuştur:

"A. Davacı aleyhine davalılarca takriben 30/04/2014
tarihli olup 128/76/A-58 sayılı yazı ile davacı
aleyhine başlatılan disiplin işleminin ve/veya
bu meyanda başlatılan soruşturmanın ve/veya
kararın- ve/veya bu yönündeki işlem ve/veya
eylemlerin yapılmaması gereken ağır bir ihmal
olduğuna dair karar ve/veya emir verilmesi,

B. İşbu dava masrafları."
Davacı dava ile birlikte dosyaladığı bu istida ile,

"A) Davacı/Müst-edi aleyhine davalı/m/aleyhlerce
takriben 30/04/2014 tarihli olup 128/76/A-58
sayılı yazı ile davacı/müstedi aleyhine
başlatılan disiplin işleminin ve/veya bu meyanda
başlatılan soruşturmayı ve/veya kararı ve/veya
- eylemleri men eden bir emir,
B) Mahkemenin uygun göreceği başka bir çare
C) İşbu istida masrafları."

verilmesini talep etmektedir.

İstidanın duruşmasında taraflar tanık celbetmeyerek, Mahkemeye hitap etmekle yetinmişlerdir.
-
Yüksek İdare Mahkemesine yapılan ara emri başvurularında
karar verilirken, Yüksek İdare Mahkemesi, birçok kararında 9/76 sayılı Mahkemeler Yasası'ndaki kriterleri dikkate alarak karar vermiştir.

1997 Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü'nün 11. madde-si Yüksek İdare Mahkemesinin geçici emir (ara emri) verme yetkisini düzenlemiştir. Tüzüğün 11(1) maddesi aynen şöyledir:

"11 (1) Mahkeme, Anayasanın 152'nci Maddesi gereğince
yapılan işlemlerde Mahkeme veya bir Yargıç,
işlemin herhangi b-ir safhasında, kendiliğinden
veya herhangi bir tarafın istemi üzerine, davanın
adilane bir şekilde kararlaştırılması icap
ettirirse, davayı esasında sonuçlandırmayan
geçici bir emir verebilir."

-Tüzüğün bu düzenlemesine göre geçici emir verilirken iki kriter dikkate alınmaktadır:

Davanın adilane bir şekilde karara bağlanmasını
gerektirecek bir durum olması,
Geçici olarak verilen emrin davanın esasını
sonuçlandırır şekilde olmaması.

Yukarı-da alıntısı yapılan maddede yer alan "adilâne" sözcüğüne verilecek anlam, YİM.265/80 (D.25/80), YİM.106/81
(D.25/81, YİM.122/81 (D.29/81), YİM.105/82 (D.26/82) sayılı kararlarda ve birçok idari davada karara bağlanmıştır.

Yüksek İdare Mahkemesinin bu- kararlarında vurgulandığı gibi, bir davanın "adilâne" bir şekilde kararlaştırılmasına yarayacak unsurlar arasında, İdare Hukuku ilkeleri ile uyumlu olacak şekilde talep edilen ara emrinin verilebilmesi için, 3 esas unsurun yerine getirilmesi gerekir. Bu -unsurlar şunlardır:

Karara bağlanması gereken konunun ciddi olması,
Davacının iddiasında haklı olduğuna dair belirtilerin bulunması, ve
Geçici ara emri verilmezse ileride telâfisi mümkün olmayacak bir zararın doğacağı veya eski duruma dönüşün çok zorlaşac-ağı hususlarında, mahkemenin ilk bakışta tatmin edilmesi gerekir. Belirtilen unsurlardan herhangi birisi hakkında mahkemenin tatmin edilmemesi halinde, talep edilen ara emri verilmez.

İdari davalarda talep edilen ara emirleri, bir İdari kararın- uygulanmasını önlemeye yönelik olup, yürütmenin durdurulması neticesini doğuran ve dava ile iptali istenen İdari karar veya işlemin geçici olarak uygulanmasını önleyen, diğer bir ifade ile İdari karar veya işlemi geçici olarak askıya alan emirlerdir.

- Ara emri talebi ile bir İdari kararın uygulanmasının durdurulması talebini yapabilmek ve/veya iptali istenen kararla ilgili yürütmenin durdurulmasını talep edebilmek için, İdarenin, kesin, icrai nitelikli, etkin bir kararının olması gerekmektedir. Ara e-mri verilebilmesi için gerekli olan kriterlerden biri olan, Davacının ciddi bir davasının bulunduğu sonucuna varabilmek için, dava ile iptali talep edilen kararın veya işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu bir karar olması gerekir. Ara emri talebi incelenip-, ara emri talebi ile ilgili bir karar verilirken, davayı esastan sonuçlandırıcı bir karar verilmemesi gerektiği ilkesini dikkate alarak, yürütülmesinin durdurulması talep edilen dava konusu kararın niteliği ile ilgili bir bulgu yapmaktan kaçınarak,