-D.22/95 YİM 90/95

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede.
Yargıç Seyit A. bensen Huzurunda.

Müstedi: Tuncer Arifoğlu, 5, Tabak Derviş Sokağı, Lefkoşa.
ile
M-üstedaaleyh: Kooperatif Şirketler Mukayyidi vasıtasıyle Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Avukat Kıvanç M. Riza.
Müstedaaleyh namına: Başs-avcı Yardımcısı Muavini Mehmet A. Şefik.
İlgili Şahıs namına: Avukat Aydın Kalfaoğlu.

H Ü K Ü M

-Müstedi, bu başvuru ile disiplin suçu işlediği ve/veya başka iş ve hizmet yasağına uymadığı nedeniyle Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası Genel Müdürlüğü görevinden ihracı ile ilgili 16.2.1995 tarihli Disiplin Kurulu kararını onaylayan Kooperatif Şirket-ler Mukayyidi ve/veya Müstedaaleyhin 17.2.1995 tarihli onay kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir Mahkeme kararı isteminde bulundu.

Bu başvuruda ihtilâf konusu olmayan olgular özetle şöyledir: Müstedi Fası-l 114 Kooperatif Şirketler Yasası tahtında kayıtlı bir Kooperatif Şirketi olan Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası Ltd. Genel Müdürlüğü mevkiine 7.4.1986 tarihinde zamanın Banka İdare Memurları tarafından atandı. Müstedi, 31.10.1994 tarihinde Ulusal Birl-ik Partisi Genel Sekreterliği görevini üstlendiği nedeniyle Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası Ltd. Personel Tüzüğünün 41.ve 43. maddeleri ile 18. sırdaki cetvelde belirtilen kurallara aykırı hareket ettiğinden aleyhine 6.2.1995 tarihinde bir disiplin i-thamnamesi düzenlendi. Disiplin duruşması 10.2.1995 tarihinde yapıldı. Disiplin Kurulu huzurunda yapılan duruşmada Müstedi müdafaasının hazırda bulunan avukatı vasıtasıyle yapılmasını talep etti. Fakat Disiplin Kurulu bu talebi reddetti ve Müstediye savunm-asını şahsen yapabileceği, gerekirse danışmanı olarak avukatına danışabileceğini söyledi. Müstedinin talebinin reddedilmesi üzerine duruşmaya geçildi. Disiplin duruşmasında Müstedi savunmasını şahsen yapmıştır. Disiplin Kurulu yapılmış olan disiplin duruşm-asından sonra 16.2.1995 tarihinde Müstedinin itham edildiği suçlardan suçlu olduğuna kanaat getirmiş ve Müstedinin 16.2.1995 tarihinden geçerli olmak üzere Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası Ltd. Genel Müdürlüğü görevinden ihraç edilmesine oyçokluğu ile- karar vermiştir. Disiplin Kurulu 16.2.1995 tarihli kararını Müstedinin de hazırda olduğu bir celsede açıklamadığı gibi Müstediyi itham ettiği suçlardan suçlu bulduktan sonra Müstediye ceza vermezden önce Müstediye cezası ile ilgili herhangi bir söz hakkı -tanımamış ve Disiplin Kurulu kararı Kooperatif Şirketler Mukayyidi onayına 16.2.1995 tarihinde iletilmiş, Kooperatif Şirketler Mukayyidi de kararı 17.2.1995 tarihinde onaylamıştır. Bu karardan kendisini mağdur hisseden Müstedi huzurumdaki bu başvuruyu dosy-alamıştır.

Bu başvuruya Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası Ltd. İlgili Şahıs olarak katılmıştır.

Müstedi, başvurusunu özetle aşağıdaki gerekçelere istinat ettirdi:

1. Müstediyi Kıbrıs Türk Kooperatif Merkez Bankası Genel Müdür-lüğünden ihraç eden 1-6.2.1995 tarihli Disiplin Kurulu kararını alan Disiplin Kurulunu, sendika temsilcisi yanında temsil eden ve/veya oluşturan İdare Meclisi'nin tayini yasal değildir.

2. Müstedaaleyh başvuru konusu kararı alırken gerekli araştırmayı ve/veya incelemeleri yap-mıştır. Nitekim Müstedaaleyh gerekli araştırmaları ve/veya incelemeleri yapmış olsaydı Müstediye atfedilen suçun ve/veya suçların sabit olmadığını anlayaaktı.

Ulusal Birlik Partisi'nde Genel Sekreterlik görevini ifa etmek Personel Tüzüğünde öngörülen "iş- ve/veya meslek" değildir ve/veya Ulusal Birlik Partisi'nin Genel Sekreterlik görevi ilgili Personel Tüzüğü kurallarının öngördüğü anlamda bir iş ve/veya meslek değildir. Müstedaaleyh bu hususları tezekkür etmeden ve/veya incelemeden Müstediyi görevinden i-hraç eden 16.2.1995 tarihli Disiplin Kurulu kararını onaylamakla yetkilerini kötüye kullanmıştır.

3. Müstedaaleyh, başvuru konusu kararı alırken ve/veya almazdan önce, Disiplin Kurulu huzurunda yapılan ve/veya Disiplin Kurulu'nda ibraz edilip onlar hakkı-nda Müstediye fikri sorulmayan ve/veya Müstediye onlarla ilgili müdafaa hakkı ve/veya söz hakkı tanınmayan bazı gazete küpürlerini de dikkate almakla doğal adalet ilkelerini ihlâl etmiştir.

4. Disiplin Kurulu huzurundaki duruşmada Müstediye avukatı vası-tasıyle temsil edilme hakkı verilmemiştir. Dolayısıyle doğal adalet ilkeleri ihlâl edilmiştir.

5. Disiplin Kurulu 16.2.1995 tarihli kararını Müstedinin de hazır olduğu bir celsede açıklamamıştır ve/veya Müstediyi itham ettiği suçlardan suçlu bulduktan so-nra ona ceza vermezden önce Müstediye cezası ile ilgili herhnagi bir söz hakkı tanımamıştır.

Müstedaaleyh ise başvuru konusu kararın geçerli olduğunu iddia etti. İlgili Şahıs da Müstedaaleyhin iddialarına katıldı.

Başvurunun duruşmasında sadece Müstedi- şahadet vermiştir. Müste-daaleyh ve İlgili Şahıs ise herhangi bir şahadet sunmamıştır. Taraflar duruşma sırasında 19 adet belgeyi Emare 1-19 olarak Mahkemeye sunmuşlar ve Mahkemeye hitap etmişlerdir.

İbraz edilen emareler ve Müstedinin şahadeti ışığında- önümdeki başvuruyu sonuçlandırmak gerekmektedir.

Disiplin Kurulu'nun tayini ile ilgili Müstedinin 1. iddiasını ele alalım. Fasıl 114 Kooperatif Şirketler Yasası'nın 40. maddesi aynen şöyledir:

"40(1) Mukayyit bir kayıtlı Şirket Komitesinin görevlerini -tam olarak yerine getirmediği kanaatına varırsa, itirazlarını, eğer varsa, belirtmeleri için Komiteye fırsat vedkten sonra vereceği yazılı bir emirle Komiteyi dağıtıp söz konusu şirketin işlerini iki yılı aşmayacak belirli bir süre için yönetmek üzere uygu-n göreceği bir kişiyi veya kişileri atayabilir. Mukayyit takdir hakkını kullanarak böyle bir emirde belirtilen süreyi zaman zaman uzatabilir. Ancak söz konusu emir toplam olarak dört yıldan daha uzun bir süre için yürürlükte kalamaz.
..........-.................
...........................
40(6) Böylece atanan kişi veya kişiler atandığı veya atandıkları süre sona erdiğinde yürürlükteki tüzük kuralları uyarınca yeni bir Komitenin oluşturulması için tertibat alır."

Yasanın 40. maddes-i kuralları uyarınca bir Kooperatif ancak 4 yıllık bir süre için bu şekilde yönetilebilir. Aynı Yasanın 57. maddesi kuralları gereğince Fasıl 114'ün herhangi bir maddesindeki kuralların çıkarılacak bir Emirname ile değiştirilmesi ve Emirnamede belirtilen d-eğişikliklere tabi oalrak bu yasanın uygulanabileceği hükme bağlanmıştır. Fasıl 114'ün 57. maddesi altında çıkarılan 26.2.1988 tarihli Resmi Gazetenin Ek III'ünde yayımlanan 101 sayılı Emirname ile 40. maddenin 1. fıkrasında öngörülen 2 ve 4 yıllık süreler- 4 ve 8 yıl olarak değiştirilmiştir. Yine 3.2.1994 tarihli Resmi Gazetenin Ek III'ünde yayımlanan 70 sayılı Emirname ile 40. maddenin 1. fıkrasında öngörülen 2 ve 4 yıllık süreler 6 ve 12 yıl olarak değiştirilmiştir. Emirname kuralları nazarı itibare alınd-ığında İdare memurlarının ilk atandıkları tarih olan 7 Mart 1984 tarihinden itibaren azami 12 yıllık bir süre için görev yapabilecekleri anlaşılmaktadır. Bu 12 yıllık süre henüz dolmamıştır. Emare 18 yazıya göre Kıbrıs Türk Kooperatif Merkz Bankası Ltd. İd-are Meclisi'nin 40. maddeye istinaden Kooperatif Şirketler Mukayyidi tarafından 6.2.1984 tarihinde görevden alınmasından sonra İdare Memurları tarafından yönetilmektedir. Kooperatif Şirketler Mukayyidi 40. madde kuralları altındaki yetkisini kullanıp tayi-n etmiş olduğu eski İdare memurları yerine Ayfer Erkmen, Kamil Aktolgalı, Mehmet Asım Özer ve Mustafa İlker Nihatı'ı 4.2.1994 tarihinden itibaren 1 yıl süre iler İdare Memuru olarak atamıştır. Bilâhare 3.2.1995 tarihinde adı geçen İdare Memurlarının görev -süresi 1 yıl daha uzatılmıştır. Müstedi, Müstedaaleyhin eski İdare Memurlarını görevden almaya ve onların yerine yeni İdare Memurları atamaya Yasanın 40. madde hükümleri tahtında yetkisi olmadığını ileri sürümüştür.

Fasıl 1 Tefsir Yasası'nın 19. maddesin-e göre herhangi bir yasa bir kişi veya kamu makamına herhangi bir mevkiye veya yere atama yetkisi verdiğinde bu yetkiyi o atamayı sona erdirmeyi de kapsar şekilde anlaşılmalıdır. Tefsir Yasası'nıdaki bu genel kural ilgili mevzuatta atamayı sona erdirme kon-usunda herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı hallerde uygulanabilir. Fasıl 114 Koopera