-D.16/90 YİM 87/85

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında

Müstedi: Hasan Arifoğlu, -9 Vakıflar Çarşısı, Lefkoşa.
ile
Müstedaaleyh: 1. KKTC İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı vasıtasıyle KKTC
c/o KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
2. KKTC İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı, İnceleme ve
Dağıtım Komisyonu vasıtasıyle KKTC Başsavcıl-ığı, Lefkoşa.
A r a s ı n d a

Müstedi namına: Osman Örek
Müstedaaleyhler namına: Mehmet Ali Şefik
İlgili şahıs namına: Fuat Veziroğlu

Yasa Maddesi: 41/77 -sayılı İskân Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 26(3), 29, 38 ve 69(1) maddeleri ile 1978 İnceleme ve Dağıtım Komisyonu Tüzüğü.

İstemin Özeti: Müstedinin adına tahsisli yarım inşaatın tahsisini iptâl eden Müstedaaleyh karar ve/veya eyleminin tamamen -hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Hariç statüsünde kendisine yarım inşaat ev tahsis edilen Müstedi evi tamir edip ilgili şahsa satmıştır. Bir süre evde ikamet eden ilgili şahıs ve arkadaşları -daha sonra evi yurt dışına giderek boşaltmıştır. Yurt dışından gelen Müstedi de tahsisinin geçerliliğini İskân Dairesinden teyit ederek yeniden eve yerleşmiştir. İlgili şahıs evin tahliyesi için dava açmışsa da bilâhare geri çekmiştir.
Konutu ile ilgi-lenmesi için vekil bırakarak adadan ayrılan Müste-dinin evi tekrar ilgili şahıs tarafından işgal edilmiştir. Şikâyette bulunan Müstedinin vekiline İskân Bakanlığı verdiği yanıtta, Müstedinin adındaki tahsisi iptâl ettiğini bildirdi.
Yurt dışında sekiz a-y dört gün kaldıktan sonra Kıbrıs'a dönen Müstedi, işbu başvuruyu dosyaladı.

SONUÇ: Müstedi, Müstedaaleyhlerce alınan başvuru konusu kararın hatalı ve gayri meşru olarak alındığı hususunda mahkemeyi tatmin edememiştir. Başvuru reddolunur.

Atıfta Bulunul-an Yargısal İçtihatlar:
YİM 90/83 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

H Ü K Ü M

İşbu başvuru ile Müstedi Hasan Arifoğlu, adına tahsisli bul-u-nan Boğaz Yolu No.2 Gazi Mağusa'daki yarım inşaatın tahsisini iptal eden, 11.3.1985 gün ve 6/9 - 1361 sayılı olup avukatına 13.5.1985 tarihinde ulaştırılan yazıda ifadesini bulan, Müstedaaleyh No.2 İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun 28.1.1985 gün ve (4) 78/-77-5 sayılı önerisi ve Müstedaaleyh No.1 İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığının onayı ile alınan karar ve/veya eylem ve/veya ihmalin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesini Mahkemeden talep etmiştir.

Müs-tedi başvuruyu ispat için kendisi şahadet vermiş ayrıca Ali Kanlı, Ergin Alasya, Güner Göktuğ, Talay Ayhun, Alibey Ahmet, Altay Sayıl ve Mehmet Salih Sucuoğlu'nu tanık olarak dinletmiştir. Akçın Uçar, Fevzi Çakmak ver Önol Atalay ile Müstedaaleyhler namına- şahadet vermişlerdir. Başvuruya İlgili şahıs olarak katılan ve ayrı bir itirazname dosyalamayıp Müstedaaleyhlerin itiraznamelerini benimseyen Hasan H. Şehzade, bizzat şahadet vermiş, Oğuz Asil'i de tanık olarak çağırmıştır. Duruşma esnasında 27 adet belge-, emare 1-27 olarak, Mahkemeye sunulmuştur.

Huzurumdaki şahadeti bir bütün olarak tezekkür ettim. Ancak, her tanığın verdiği şahadeti ayrı ayrı burada tekrarlamayı gereksiz buluyorum. Şahadet veren tüm tanıkları şahadet verirlerken yakından müşahade altı-nda bulundurdurktan sonra, inandığım şahadete dayanarak olgular hususunda aşağıdaki bulguları yaparım:

Müstedi aslen Lârnaka Kazasına bağlı Anafodiya Köyünden olup, 1956 yılında Kıbrıs'tan ayrılarak İngiltere'ye yerleşmiştir. Bilâhare, Amerika Birleşik D-evletleri'ne giden ve Amerikan uyruğuna da geçen Müstedi, 1976 yılında yerleşmek amacıyla eşi ve 2 çocuğu ile birlikte Adaya gelmiştir.

Galatyalı olan İlgili şahıs da İngiltere'de ikâmet etmekte, zaman be zaman Kıbrıs'a gelip gitmekte olup emare 11 Mal D-eğer Belegsine göre, 20.12.1984 tarihinde satın almış olduğu 1.000.000 puanın sahibidir.

Mağusa Boğazı'nda, "Dokuz Evler" diye bilinen mevkide ve 2 Boğaz Yolu Sokağında bulunan yarım inşaat konut, terkedilmiş bir taşınmaz maldır. Bu taşınmaz malın puan -değeri hakkında huzurumda herhangi bir şahadet yoktur. Mezkûr yarım inşaat, İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun 2.2.1976 gün ve 210/76 sayılı kararı ile hariçten gelen bir şahıs olması nedeniyle Müstediye tahsis edilmişti (Gör.3.2.1976 tarihli emare 1 geçici -belge).

Tahsis edilen yarım inşaatın oturulabilir bir hale gelebilmesi için, 2684 KL'na ihtiyacı olduğu Plânlama ve İnşaat Dairesi yetkililerince ilgili zamanda yapılan keşif raporunda belirtilmiştir. Bu meblâğın 1000 KL'lık kısmının ise Plânlama ve İnşa-at Dairesi tarafından karşılandığı Gazi Mağusa İskân Şube Müdürü tanık Önol Atalay'ın belgelere dayanan şahadetinden anlaşılmaktadır. Bu durumda, Müstedinin konuta 1684 KL'lık tamirat masrafı yapması söz konusu idi. Müstedi, tamiratının 3-4 yıl devam etmes-i ve bu arada malzeme fiatlarının da artması yüzünden tamiratın 7000-8000 Sterline mal olduğunu söylemiştir. Başvurunun olgular kısmının 2. paragrafında konutu bir yıla yakın bir zamanda tamamlayarak oturulacak hale getirildiğini iddia eden Müstedi, Mahkem-edeki şahadetinde ise bunu 3-4 yılda tamamlandığından söz etmiştir. Halbuki, bitişik konutta ikâmet eden, emekli Kaymakam Muavini tanık Oğuz Asil şahadetinde, Müstedinin yarım inşaatı bir yılda tamamladığını vurgulamıştır. Belirtilenler ışığında, Müstedini-n konutu bir yılda tamamlayarak oturulabilir hale getirdiği sonucuna varır ve bu şekilde bulgu yaparım. Bu bir yıl içinde malzeme fiyatlarında bir miktar artış olması olası ise de, bu yükselmenin 2684 KL'lık bir tamiratta ve özellikle Müstediye kalan 1684 -KL'lık masraf üzerine yansıması ne ölçüde olmuştur? Şahadetinde konutu tamamlamak için, 7000-8000 Sterlin harcadığını söyleyen Müstedi, başvuruda bu tamiratın kendisine 5000 KL'na mal olduğunu iddia etmiş 1025/84 sayılı emare 22 davada ise, bu miktarı 10.0-00 Sterline çıkarmıştır. Bu çelişkiler bir yana, Müstedi şahadetini teyit etmek için malzemeyi satın aldığı şahıslar ile tamiratı yapan ustaları da tanık olarak celbetmemiştir. Bu durumda, Müstedi, yarım inşaatı tamamlamak için fazladan harcadığını iddia e-ttiği meblağı Mahkemeyi tatmin edecek bir şekilde ortaya koymamıştır.

Gazi Mağusa İskân Şube Müdürü Önol Atalay, 7.6.1978 tarihinde Müstediye emare 24 yazıyı göndererek tahsisli konutu boş olarak tuttuğunu bil- dirmiş ve Şubeye gelerek konu hakkında izah-at vermesini istemiştir. Müstedi bilâhare Şubeye giderek Önol Atalay'ı görmüştür.

Müstedinin babası İbrahim Arifoğlu, 22.12.1978 tarihinde emare 23 taahhütname ile, diğer şeyler meyanında, Müstedinin kendisine göstermiş olduğu hudutsuz şefkat ve muhabbet- ve yapmış olduğu tüm hizmetlerine karşılık Anafodiya Köyünde bulunan 8121 koçan numaralı hane ile 6001 koçan numaralı tarla ve 6239 koçan numaralı bağ ve tarlayı ona hibe etmeği kabul ve taahhüt ettiğini, politik durum nedeniyle bunları Müstediye tescil e-ttirmediğini, politik engellerin kalkması ve imkân doğması üzerine bu mallardaki mülkiyet hakkını en geç 1 ay zarfında aynen ifa etmeği kabul ve taahhüt ettiği bildirmiştir. Bunun üzerine Müstedi, 27.12.1978 tarihinde bu mallar için emare 20 İTEM 13 formla-rını doldurarak M.1651 ve M.2652 tahdında eşdeğer müracaatında bulunmuştur.

Konut daha sonra İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun 27.4.1979 gün ve 15/79 sayılı yeni bir kararı ile Müstediye tahsis edilmiş ve durum Gazi Mağusa İskân Şube Müdürü Önol Atalay ta-rafından 11.6.1979 tarihli emare 18 yazı ile ona bildirilmiştir. Emare 18 incelendiğinde, yazının bir kenarında kalemle yazılmış "Hariç Eşdeğer" kelimelerinin bulunduğu da görülmektedir.

Müstedi, bu konut ve müştemilâtını 5000 Sterlin mukabilinde İlgili -Şahsa sattığını 29.2.1980 tarihli emare 10 belge ile ilgililere duyururken daha sonra, 1.4.1980 tarihinde bir de taahhütname imzalamıştır. Mahkemeye emare 3 olarak ibraz edilen bu taahhütname aynen şöyledir:

" TAAHHÜTNAME

Ben aşağıda imza sahibi Hasan A-rifoğlu Hasan Halil Şe-hzadeden 1.4.1980 tarihinde 5350- Sterlin borç para aldım. Eğer bu borcumu vadesi olan 30.5.1980 tarihinde ödeyemeyecek olursam Hasan Halil Şehzadeye veya vekillerine 30.5.1980 tarihinden hemen sonra 2 Boğaz sahil evlerindeki ve Magosa Kazasındaki döşenmiş evimi birtamam eşya- ları ile bi-rlikte devredeceğime dair taahhüt ve imza ederim.

Lefkoşa: 1/4/1980
Taahhüdü Yapan
- (İmza)
Hasan Arifoğlu

Şahitler:
(İmza)
.......
(İmza)
........ "

Müstedi emare 3'de belir-tilen meblağı ne 30.5.1980 tarihinde, ne de daha sonra İlgili Şahsa ödemiştir.

Mezkûr konut 1980 yılında bir müddet İlgili Şahıs tarafından, 1981 yılında da takriben 3-3.5 yıl İlgili Şahıs namına kardeşi kızı Ayşe ile eşi Osman Özkoç tarafından kullanıld-ığı hususu Gazi Mağusa İskân Şube Müdürlüğünce de saptanmış ve hatta Müstediye 21.3.1984 tarihli bir de ikaz yazısı gönderilmiştir. Ancak, Müstedi Ada haricinde olduğundan, ilgili yazı geri gelmiştir.

Muhaceret Dairesi yetkilisi tanık Altay Sayıl'ın beli-rttiklerinden anlaşıldığına göre, Müstedi 1980 yılından itibaren sık sık Ada dışına çıkmıştır. Hatta, bir defasında 12.11.1980 tarihinden 21.8.1984 tarihine kadar 3 yıl 9 ay 9 gün gibi uzun bir süre Kıbrıs dışında kaldıktan sonra gelmiştir. Müstedi 21.8.19-84 tarihinde Kıbrıs'a döndüğünde konuta gitmiştir. Bu esanda Ayşe Özkoç ve eşi başka eve taşındığından, İlgili Şahıs da Ada dışında bulunduğundan konut boş vaziyette idi. Bu durumdan yararlanan Müstedi, konuta girerek evde kalmağa başlamış, hatta emare 21 -makbuzlara göre, 24.8.1984 tarihinde evin elektrik ve 11.9.1984 tarihinde de su parasını ödemiştir. Bu arada İskân ve Rehabilitasyon Dairesine de uğrayan Müstedi, 27.8.1984 tarihinde İnceleme ve dağıtım Şube Amiri Ergin Alasya'dan tahsisinin geçerli olduğu-na dair emare 1 belge üzerine mühürlü ve imzalı bir de yazı almıştır.

Müstedinin tekrar konuta girdiğini Londra'da iken öğrenen İlgili Şahıs, 12.9.1984 tarihinde avukatı vasıtasıyle Gazi Mağusa Kaza Mahkemesi nezdinde 1025/84 sayılı emare 22 davayı dosya-lamış ve Müstediden emare 3 taahhütna- medeki 5350 Sterlin alacağını, yasal faiz ve dava masraflarını talep etmiştir. Bu dava daha sonra 18.1.1985 tarihinde İlgili Şahıs tarafından geri çekilmişse de, tahsisli konutuna tecavüz edildiği iddiasıyle Müstedi t-arafından 8.9.1987 tarihinde dosyalanmış bulunan mukabil talep halen askıda bulunmaktadır.

Müstedi, konutu Avukat Güner Göktuğ'a emanet ederek konutun bakım ve onarımını yapması, haksız işgalcilere mani olup her türlü şikâyette bulunması, dava açması ve -konutu eşdeğer mal olarak alması için emare 12 olarak ibraz edilen 14.9.1984 tarihli vekaletnameyi de vermiştir. Birkaç gün sonra, 19.9.1984 tarihinde Kıbrıs'tan tekrar ayrılmıştır.

Mezkûr konutla ilgilenmesi için balıkcı Remzi Yamık'a ricada bulunan tan-ık Güner Göktuğ, bazı hafta sonlarını da bu konuta gelerek geçirmişse de, İlgili Şahsın kardeşi Salih Şehzade bu arada konuta girip yerleşmiştir. Konuta yerleşildiğini öğrenen Güner Göktuğ, Aralık 1984 ayı içinde durumu Gazi Mağusa Polis Müdürüne sözlü ola-rak bildirerek şikâyette bulunmuştur. Ayni tanık, şikâyetini 28.1.1985 tarihli emare 6 yazı ile yinelemiş, hatta yazının bir suretinin dağıtımını da İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığına yapmıştır.

İnceleme ve Dağıtım Komisyonu 28.1.1985 tarihinde toplanmı-ş ve diğer şeyler meyanında, başvuru konusu konutun tahsisinin iptal edilip edilmiyeceği durumu da görüşmüştür. Bu esanda Komisyon huzurunda konutun yarım inşaat olarak tahsis edildiği, İlgili Şahsın konutu kullandığı, Müstedinin Ada dışında bulunduğu ve M-üstedinin eşdeğere müracaatı olduğuna ilişkin bilgiler ile rapor ve emare 3 senet bulunmaktaydı. Bununla beraber, toplantı tarihi ile ayni tarihi taşıyan Müstedi vekili Güner Göktuğ'un emare 6 şikâyet yazısı Bakanlıktan henüz Komisyona aktarılmış değildi.
-
Gerekli inceleme, araştırma sonucu durumun değerlendirmesini yapan Komisyon, (4) 78/77-5 sayılı emare 5 kararla, 27.4.1979 gün ve 15/79 sayılı tahsisi alan Müstedinin söz konusu konutu amaca uygun olarak çok uzun zamandan beri hiç kullanmaması ve/veya ba-şkalarının tamamen işgaline sebebiyet vermesi gerekçesiyle tahsisinin iptalini önermiştir. İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun bu önerisi aynı gün İskân ve Rehabilitasyon Bakanınca da onaylanmıştır. Hemen ilâve etmeliyim ki, İnceleme ve Dağıtım Komisyonu Müst-edinin mezkûr konuta yaptığı masrafları ve bunların Müstediye iadesi hususunu bu toplantıda görüşmüş değildir.

İskân Bakanlığı, İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Hukuk İşleri Amiri, aradan bir müddet geçtikten sonra, Müstedi vekiline bir yazı göndermiştir.- mahkemeye emare 7 olarak sunulan bu yazı aynen şöyledir:

-"KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİİSKAN BAKANLIĞIİSKAN VE REHABİLİTASYON DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ
-
Sayı: 6/9 - 1361
Konu: Konut tahsisi iptali hk. Lefkoşa: 11 Mart,85

Sayın A. Güner Göktuğ
Müftü Raci Sok.
Ontaş İş Hanı Kat I B 8
Lefkoşa

İlgi: Magosa Emniyet Müdürlüğüne muhatap 28.1.85
tarihli yazınız hk.

İlgi yaz-ınızda müvekkiliniz Hasan Arifoğlu'nun rızası hilafına konutunun işgal edildiğini iddia etmektesiniz.

Ancak Magosa Boğaz sahil evleri No.2 adresindeki sözkonusu konutta ilişkin tahsis müvekkiliniz Hasan Arifoğlu'nun adından şahsın sözkonusu konutu amacın-a uygun olarak çok uzun zamandan beri hiç kullanmaması ve/veya başkalarının tamamen işgaline sebebiyet vermesi gerekçelerine atfen İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun 28.1.85 tarih ve (4) 78/77-5 sayılı iptal önerisi ve ayni tarihli Bakanlık onayı ile iptal e-dilmiştir. Bu nedenle müvekkilinizin konu ev üzerinde herhangi bir yetkisi kalmamıştır.

Bilgi edinmenizi saygı ile rica ederim.

Alibey Ahmet
- Hukuk İşleri Amiri

Dağıtım: 1. İskân Bakanlığı -
(İİR.7.10.123/440 sayı ve 1.2.85 tarihli yazınız)
2. İnceleme Değerlendirme Şube Amirliği
3. Magosa İskân Şube Md. -
4. Emniyet Md. - Magosa"

Gazi Mağusa P-olis Müdürlüğü de bilahare Güner Göktuğ'a şikâyeti ile ilgili olarak 21.3.1985 ta