-
D.26/87 Birleştirilmiş
YİM 81/86 ve YİM 133/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mah-kemede
Yargıç N. Ergin Salahi Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi hakkında

YİM 81/86
Müstedi: Ekrem Ersöz, Alayköy
- ile -
Müstedaaleyh: İskan Bakanlığ-ı, İskan ve Rehabilitasyon Dairesi Müdürlüğü
vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Vehit Nekibzade
Müstedaaleyh namına: Ali Fev-zi Yeşilada
İlgili şahıs namına: Hakkı Alpagut.

YİM 133/86

Müstedi: Ekrem Ersöz, Alaköy
- ile -
Müstedaaleyh: 1. KKTC İskan Bakanlığı vasıtasıyle KKTC-, Lefkoşa
2. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa
3. KKTC Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
4. Tapu ve Kadastro Dai-resi vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Vehit Nekibzade
Müstedaaleyh namına: Ali Fevzi Yeşilada
İlgili şahıs namına: Hakkı Alpagut

Yasa M-addesi: 41/77 sayılı İskan, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 27/82 sayılı Yasa ile tadile edilen 38(2) maddesi ile 69(1), 70, 70(1), 70(2), 70(3), 71(A) ve 72. maddeleri.

İstemin Özeti: YİM 81/86 nolu başvuruya konu olan ve Müstedinin tasarru- fund-a bulunan bahçelerden bir kısmının geri alındığını bildiren Hukuk İşleri Amirinin yazdığı yazıdaki karar ve işlemler ile YİM 133/86 sayılı başvuruda alakadar şahsa kesin tasarruf belgesi verilmesine dair olan karar ve işlemlerin yoklukla malul derecede sa-kat olduğuna karar verilmesi istemi.

OLAY: Güney göçmeni olan Müstedi ve eşi, Güneyde eşdeğer mal sahibidirler. Müstediye, Alayköyde ev, Güzelyurt'ta bahçe tahsis edilmiştir. Hukuk İşleri Amiri Müstediye yazdığı bir yazı ile elinde bulunan bahçelerden bi-r parselin kendisine bırakıldığını geriye kalanın da adından iptal edildiğini bildirdi ve konu bahçeleri tahliye etmesini istedi. Müstedi bahse konu bahçeleri tahliye etmedi. Müstedaaleyh de bu duruma göz yumdu. Müstedaaleyh bilahare bahçeleri, eşdeğer ala-caklısı olan ve güney puanları kesinleşen alakadar şahsın "T" cetveline işlemiş ve ona kesin tasarruf belgesi verme yönüne gitmiştir.
Birleştirilerek dinlenen her iki başvuruda Müstedi 81/86 sayılı başvu- ruda 75 gün geçirilmiş olmasına rağmen bu işl-emlerin yoklukla malul olduğunu, YİM 13/86 sayılı başvurudaki 75 günlük hak düşürücü sürenin geçirilmediğini alınan karar veya yapılan işlemlerin sakat olduğunu ve keza yoklukla malul olduğunu ileri sürdü.

SONUÇ: Müstedinin güney mal varlığının tespit edi-lmesi "T" cetvelinin hazır- lanması ve duruma göre puanları yetmediği takdirde yasanın 70(3) madde- sinin uygulanması gerekirdi. "T" cetveli çıkmadan ve şayet puanları yet- miyorsa tercih hakkını kullanmasına fırsat vermeden belirli tarımsal kay- nakların -geri alınması yasaya aykırıdır. YİM 81/86'da yapılan değerlendir- me ve serdedilen görüşler bu başvuru için de geçerlidir. Burada da aşvuru konusu malların ne tahsisine ne de icar yolu ile tasarrufuna sahip bulunan alakadar şahsın "T" cetveline işlemek sur-eti ile kesin tasarruf belgesi verilmesi yasaya aykırıdır.
Neticede başvuru konusu taşınmaz malların Müstediden geri alınması karar veya işleminin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
____________________
-

H Ü K Ü M

Müstedi ve hanımı güney göçmeni statüsünde ve eşdeğerde hak sahibi kişilerdir. Müstedi Alayköy'de ikamet ettirilmiş ve kendisine 1976 yılında Güzelyurt'ta pafta/Harita XIX.31.W.1.Bl.M'deki parsel 195, 186, 187, 189/1 ve 189/2'de görülen naren-ciye bahçeleri tahsis edilmişti. 9.9.1985 tarihli bir yazı ile müstedaaleyhe bağlı Hukuk İşleri Amirliği müstediye Emare IV yazıyı göndere- rek bunlardan 189/2 no'lu parselin kendisine bırakıldığını geriye kalan diğer parsellerdeki narenciye bahçelerinin i-se en geç 23.9.1985 tarihine kadar tahliye- sini, tahliye edilmemesi halinde aleyhine yasal işlem başlatılacağını bildirmişlerdi. Bu yazının içerdiği karar veya işlemler karşısında müstedi 75 gün zarfında her- hangi bir başvuru dosyalamamış ancak müstedaal-eyhler de bu bahçelerin tahli- yesi için herhangi bir yasal işlem başlatmamişlar ve konu bahçelerin müstedinin tasarruf ve bakımında kalmasına göz yummuşlardır. Müstedinin ve hanımının emare II'de görülen eşdeğer müracaatları henüz değerlendirilmemiş ve re-smi olarak güney puanlarının ne kadar olduğu belli değildir. Ayrıca müstedi müca- hitlikte hak sahibi olduğunu iddia etmektedir. Durum bu şekilde devam ederken müstedaaleyhler, konu narenciye bahçelerini, bu bahçelerle tahsis veya tasarruf yönünden bir ilg-isi bulunmayan ancak güney göçmeni olup eşdeğer puanları kesinleştirilen ve eşdeğer alacaklısı durumunda bulunan alakadar şahsın "T" cetvellerine işlenmiş ve bilahare konu malların kesin tasarruf belgesini ona vermek yönüne gitmişlerdir. Birleştirilerek el-e alınan YİM 81/86 sayılı başvuru emare IV'de görülen karar veya işlemlere, YİM 133/86 ise konu malların alakadar şahsa kesin tasarruf belgesinin verilmesine dair karar ve işlemlere karşı dosyalanmıştır. Müstedi YİM 81/86 sayılı başvuruda 75 gün geçirilmiş- olmasına rağmen bu işlemlerin yoklukla malul olduğunu, YİM 133/86 sayılı başvurudaki 75 günlük hak düşürücü sürenin geçirilmediğini alınan karar veya yapılan işlemlerin sakat olduğunu keza bu işlemlerin yoklukla malul derecede sakat olduğunu ileri sürmüşt-ür.

Bu meselede olgular üzerinde ihtilaf yoktur ve taraflar şahit çağırma yönüne gitmemişler ve ortak olguları özetleyerek mahkemeye beyan etmişler ve esas itibarıyle hukuki argümanlar üzerinde durmuşlardır.

Müstedi avukatı özetle emare IV karar veya -işlemler aleyhine 35 gün zarfında bir başvuru dosyalamadıklarını ancak bu karar veya işlemin İskan Bakanlığı Hukuk İşleri Amirliği tarafından alınıp müstediye gönderildiğini, saniyen bu kararın İskan Dairesi veya İskan Bakanlığı tarafından alınmış ve Hukuk- İşleri Amirliği vasıtasıyle müstediye gönderilmiş olsa dahi bu gibi meselelerde özellikle 41/77 sayılı İskan, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası- nın 27/82 sayılı yasa ile tadil edılen 38(2) maddesinde yer alan ve 'ancak' ile başlayan kısmı dikkate alın-dığında ve bu paragrafla birlikte yasanın 69(1) ve 70. maddelerindeki işlemlerin Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu tarafından yürütülmesi gerektiği gözönünde bulunduğunda emare IV'ün içerdiği karar veya işlemin sakat olduğu