-D.33/81 Y.İ.M. 78/81
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.

Müstedi: Hüseyin Çobanoğlu, Lefkoşa.
- ile --
Müstedaaleyh: K.T.F.D. Başkanı, Başbakanı ve/veya Ekonomi ve Maliye
Bakanı vasıtasıyle, Lefkoşa.

A R A S I N D A.

Müstedi namına: Kıvanç M. Riza.
Müstedaaleyh namına: Akın Sait.

Yasa Ma-ddesi: 53/1977 sayılı Yasanın 3(3) maddesi ile Anayasanın 93,
131 ve 114. maddeleri.

İstemin Özeti: 53/1977 sayılı Yasanın 3. maddesinin 3. fıkrası gere-
ğince Müstedinin Hazine ve Muhasebe Dairesi Müdürü mevkiinden
alınması ile ilgil-i üçlü kararnamenin etkisiz olduğuna ve herhangi
bir sonuç doğurmayacağına dair mahkeme kararı.

OLAY: Zamanın Amme Hizmeti Komisyonu tarafından Hazine ve Muhasebe
Dairesi Müdürü mevkiine atanan Müstedi, 53/1977 sayılı Yasanın
3(3) m-addesi uyarınca imzalanan üçlü kararname i1e görevinden
alındı. A.M.l9/80 de Amme Hizmeti Komisyonu tarafından atanmış
olanların, 53/1977 sayılı yasa ile görevden alınamayacakları
tebellür ettikten sonra, Müstedi eski mevkii-ne iade edilmesini
talep etti. Müstedaaleyh bu talebine verdiği cevapta 26.11.1979
tarihli kararnameye eklenecek herhangi bir hususun bulunmadığını
kendisine bildirdi.

Müstedaaleyh, Müstedinin başvuruda ileri sürdüğü iddiala-rına
karşılık 75 günlük sürenin geçtiğini bu nedenle başvurusunun ileri
gidemeyeceğini ileri sürerek itiraz etti. Müstedi süre ile ilgili
Müstedaaleyh tarafından ileri sürülenleri kabul etmekle birlikte
yeni faktörler ileri sürüldüğü-nü iddia ederek 75 günün buna göre
hesaplanmasını talep etti.

SONUÇ: Anayasanın 118. maddesi altında herhangi bir ihmalden bahsedi-
lebilmesi için yasanın gerektirdiği bir işlemi yapmayı idarenin
ihmal etmiş olması gerekir. Halbuki M-üstedaaleyhin konu kararna-
meyi iptal etmeyip Müstediyi konu edilen müdür mevkiine iade etme-
mekle böyle bir ihmalde bulunduğu söylenemez. Müstedinin ileri
sürdüğü ikinci husus ise Müstedaaleyhin üçlü kararnameyi çıkarmağa
yetkili- olmamaları nedeni ile yoklukla malûl olduğu, dolayısı ile
75 günlük süre ile sınırlı olmadığıdır. Üçlü kararname 53/1977
sayılı yasanın 3(3) ve 8. maddelerine dayanmaktadır. Anayasaya
aykırılığı, Yasa iptal edilmedikçe veya Anayasa-ya aykırı bulunma-
dıkça ileri sürülemez. Bu 53/1977 sayılı Yasanın 3(3) ve 8. madde-
leri iptal edilmediği gibi Anayasaya aykırı olduğuna dair karar da
verilmiş değildir. Bu böyle iken üçlü kararnamenin yoklukla malûl
olduğu ve 75 gün -ile sınırlı olmadığı iddiası geçerli sayılmaz.

Başvuru oy çokluğu ile reddolunur.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
Oğuz Özdeş ile Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı arasındaki 47/79
(D.37/80) sayılı YİM kararı.
2- 220/80 sayılı YİM kararı.-
3- 19/80 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
1- Necati on Administrative Law, P.234.

H Ü K Ü M

Şakir Sıdkı İlkay: Müstedi, yaptığı başvuru ile, (a) kendisini Hazine ve Muhasebe Dairesi Müdürü mevk-iinden alan 26.11.1979 tarihli üçlü kararname'nin (b) Ekonomi ve Maliye Bakanınca alınan ve sözü edilen ü üçlü kararname'nin iptalini reddeden 2.2.1981 tarihli kararın ve (c) müstedaaleylerin sözü edilen üçlü kararname'yi iptal etmemekle gösterdikleri ihma-lin yapılmaması gerektiğine karar verilmesini istemektedir.

Müstedi 1.4.1975 tarihinde Hazine ve Muhasebe Dairesi Müdürü mevkiine zamanın Amme Hizmeti Komisyonu tarafından atandı ve bu mevkii 27.11.1979 tarihine kadar tuttu. 26.11.1979'da ise müsteda-aleyhler tarafından, 53/1977 sayılı Yasanın 3(3) maddesi uyarınca, imzalanan üçlü bir kararname ile 27.11.1979 tarihinden itibaren bu görevden alındı.

Müstedi kendisinin taraf olmadığı YİM 220/80 sayılı başvuruda yapılan A.M.l9/80 sayılı havale üzeri-ne Yüksek Mahkemenin Anayasa Mahkemesi olarak 23.1.1981'de verdiği karardan sonra müstedaaleyhlere 2.2.1981 tarihli bir yazı göndererek Anayasanın yürürlüğe girmesinden önce Amme Hizmeti Komisyonu tarafından atanmış olanların 53/1977 sayılı Yasa uyarınca g-örevlerinden alınamayacaklarının tebellür etmiş olduğunu ifade ederek 26.11.1979 tarihli kararnamenin iptal edilmesini ve kendisinin Hazine ve Muhasebe Dairesi Müdür mevkiine iade edilmesini talep etti. Müstedinin bu yazısına 16.2.1981 tarihli bir yazı ile- yanıt veren Ekonomi ve Maliye Bakanı 26.11.1979 tarihli kararnameye eklenecek herhangi bir hususun bulunmadığını kendisine bildirdi.

Başvuruda 53/1977 sayılı Yasanın, Anayasa yürürlüğe girmesinden önce Amme Hizmeti Komisyonu tarafından atanmış bulun-an amme memurlarının görevlerinden üçlü kararname ile alınmalarını öngördüğü nisbette, Anayasaya aykırı olduğu iddia edildi.

Başvuruya karşı müstedaaleyhler tarafından dosyalanan iti-raznamede ise, diğer şeyler meyanında, müstedinin Yasanın verdiği y-etki uyarınca görevinden alındığı, karar tarihinden itibaren 75 gün geçtiği cihetle başvurunun ileri gidemeyeceği, müstedinin 2.2.1981 tarihli yazısına verilen yanıtın yeni bir karar olmadığı ve müstedinin kendisine verilen yeni görevi kabul edip bir yıl b-eş ay süre ile ifa ettikten sonra görevinden alınmasını başvuru konusu yapamayacağı ileri sürüldü.

Başvuru, müstedaaleyhin müracaatı üzerine, ilkin 75 günlük sürenin geçirilmesi nedeni ile başvurunun ileri gidemeyeceği hususunda itiraznamede ileri sü-rülen ön itirazın dinlenmesi için tayin edildi.

Müstedi kendisini görevden alan karar tarihinden itibaren 75 gün geçtiğini kabul etmektedir. Ancak müstediye göre Emare II'de yeni faktörler öne sürüldüğü cihetle müstedaleyhin, bu faktörler ışığında üç-lü kararname'yi iptal etmemekle ve müstediyi söz konusu müdür mevkiine iade etmemekle ihmali mevcuttur ve 75 gün bu ihmal tarihinden itibaren sayılmalıdır.

Müstedi, ilâveten, kendisini görevden alan üçlü kararname ile Kamu Hizmeti Komisyonunun yetkil-erinin gaspedildiğini ve kararnamenin yoklukla malûl olduğunu ve bu nedenle başvurunun 75 günlük süre ile sınırlı olmadığını ileri sürdü. Yine müstediye göre üçlü kararnamenin üzerine dayandırıldığı 53/1977 sayılı Yasanın 3(3) ve 8. maddeleri Anayasanın 93- ve 131. maddelerine aykırıdır. Müstedi, bu hususta karar vermek üzere konunun Anayasa Mahkemesine havale edilmesini de istemiştir.

İlkin birinci hususu inceleyelim. Anayasanın 118. maddesi anlamında bir ihmalin söz konusu olabilmesi için yasanın ger-ektirdiği bir işlemi yapmağı İdarenin ihmal etmiş ol