-D.27/87 Birleştirilmiş
YİM 73/85 ve 95/85
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek- Mahkemede
Yargıç N. Ergin Salahi Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında

YİM 73/85

Müstedi: Aydın Mustafa Öksüz, Karaoğlanoğlu
- ile -
Müstedaal-eyh: KKTC İskan Bakanlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Av. Mustafa Güryel.
Müstedaleyh naına: Başsavcılık.
İlgili şahıs namına: Av Oktay Fer-idun ve Ortakları.

YİM 95/85

Müstedi: Aydın Mustafa Öksüz, Karaoğlanoğlu
- ile -
Müstedaaleyh: 1. KKTC İskan Bakanlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.
- 2. KKTC Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Av. Mustafa Güryel c/o Rifat Çomu-noğlu.
Müstedaaleyh namına: Başsavcılık.
İlgili şahıs namına: Av. Oktay Feridun ve Ortakları.

Yasa Maddesi: 41/77 sayılı İskan, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal yasasının 69(1), 80, 82 ve 71(A) maddeleri.
İstemin Özeti: Müstedinin, başvuru konusu arsaların -kendisine verilmesini red- deden Müstedaaleyh kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Birleştirilerek dinlenen başvuruda Müstedi, güney göçmeni olarak 1974 Barış Harekatını müteakip Girne--Karaoğlanoğlu'na yerleşmiştir. Başvuru konusu parseller Müstedinin tahsisinde bulunan ve içinde ikamet etmekte olduğu evin batı kısmına hudutturlar ancak aynı yola cepheleri yoktur. Başvuru konusu parseller eşdeğere kaynak olmak üzere alakadar şahıslara D-evlet Emlak ve Malzeme Dairesi tarafından icar edilmiştir. Müstedi yaptığı müracaatına ret cevabı almasını ve başvuru konusu arsaların eşde- ğer alacaklısı olabilecek kişilere icar edimesi isteminin yetki aşımı, yetkiyi kötüye kullanma neticsi alındığına b-inaen kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi iste- minde bulundu.

SONUÇ: Eşdeğere kaynak olarak yapılan icar işlemleri bu gibi taşınmaz malların mülkiyetinin eşdeğerde hak sahibi kişilere verilmesinin b-aşlangıç işlemi olduğu cihetle idari bir karar mahiyetini taşımaktadır. Devletin rezerv olarak elinde bulundurduğu kaynakların birden fazla kişi tarafından eşdeğerde kaynak olarak icar edilmesinin talep edilmesi halinde tüm müracaat edenlerin dikkate alına-rak mümkün mertebe Öncelikler Tüzüğünün ana ilkelerinin uygulaması ve bir karara varılması uygun olacaktır. Ve yine Müstedinin meşru menfaatinin olup olmadığı hususuna gelince, Müstedinin başvuru konusu taşınmaz mallara müracaat ettiği ve keza bunların Müs-tedinin evine hudut olduğu hususları dikkate alındığında Müstedinin meşru menfaatinin olmadığını söylemek olası değildir.
Müstedaaleyh Müstedinin yapmış olduğu müracaatı oldukça adil değerlendirerek talep ettiği arsalardan en uygun olan 2 arsayı Mü-stediye eşdeğere kaynak olmak üzere kiralamak, diğer iki arsayı da Güneyde mal bırakan iki eşdeğer alacaklısına vermekl idarenin kafi araştırma yapmadığı veya takdir yetkisini yanlış kullandığı söylenemez.
Netice olarak yukarıdaki nedenler ile birl-eştirilmiş başvurular reddolu- nur.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
1- Necati, On Administrative Law, s.172.

H Ü K Ü M

Müstedi, bu başvuru ile Karaoğlanoğlunda Pafta/Harita No. XII.E.1-E2 de Parsel No. 179/2/1/7 ve 179/2/1/8 üzerindeki arsala-rın kendisine verilmesini reddeden veya verilmesinin mümkün olmadığını içeren İskan Bakanlığının İİR.0.52.000 sayı ve 9.4.1985 tarihli yazının içerdiği kararın yetki aşımı veya yetkiyi kötüye kullanma neticesi alındığı nedenine bağlı olarak bu kararın hükü-msüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

95/85 sayılı başvuru aynı Pafta ve Parselde görülen 179/2/1/8 sayılı arsa- nın güney mal alacaklısı bulunan ve alakadar şahıs durumunda bulunan Altan İ-. Muslu'ya Eşdeğerde icar edilip verilmesine ve ayni pafta ve Haritada görülen 179/2/1/7 Parsel numaralı arasının Eşdeğerde hak sahibi olan güney mal alacak- lısı durumunda bulunan Vasfi Tuğun'a Eşdeğerde kaynak olarak Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi taraf-ından icar edilmesine karşı dosyalanmıştır.

Başvurudaki olgular üzerinde taraflar arasında ihtilaf yoktur. Birleştiri- lerek ele alınan 73/85 ve 95/85 sayılı başvurularda müstedi kendisi şahadet vere- rek güney mal varlığı, kuzeyde tasarrufunda bulunan e-v ve çevre arazi, Eşde- ğere konu yerlerin kendisine verilmesi için yapmış olduğu müracaat ile aldığı yanıt hususunda izahat vermiştir. Şahit 2 olarak çağrılan 3. Saptama, Değerlen- dirme ve Tazmin Komisyonu Başkanı Hüseyin Ahmet ise icar usulü ile yapılan- işlemler ve özellikle bu meseledeki olgular üzerinde şahadet vermiştir. Esas iti- barı ile başvuru, tarafların yapmış olduğu hukuki argümanlara dayanmaktadır. Çağırılan şahitlerin şahadetlerini değerlendirdiğimde bunların mahkemeye doğ- ruyu aktardıkları -kanaatindeyim.

Bu başvurudaki olgular şu şekilde özetlenebilir: Müstedi aslen Piskobu yeni ismi ile Yalova göçmeni olup 1974 Barış Harekatını müteakip Yalova'daki emlakini terk ederek ailesi ile birlikte kuzeye göçmüş ve 1975 yılı içerisinde Girne-Karaoğ-lanoğlu bölgesinde Emare 13 olarak sunulan planda görülen 247/1/3 numaralı Parsel içerisindeki eve iskan ettirilmiştir. 9