-D.18/84 YİM 72/83

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan

Yüksek Mahkeme Huzurunda

Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.

Anayasanın I18. Maddesi hakkında.

Müstedi: Amaç O. Öztürk, Atatürk Cad. No.5 Girne.
-
- ile -

Müstedaaleyh:Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı, Boğaz vasıtasıyle
KTFD, Lefkoşa
Arasında.

Müstedi namına: Güner Çakın ve Tevfik Mut.
Müstedaaleyh namına: Erden S. Algun.

Yasa Maddesi: 1977 Mücahitlik (Hizme-t Belgelendirme Tüzüğü ile 1979 Mücahitlik (Hizmet Belgelendirme) Tüzüğü.

İstemin Özeti: Müstedinin Barış Harekâtları esnasında ve esarette geçen sürenin mükellef askerlikten sayılması ile ilgili talebinin Müstedaaleyh tarafından reddine ilişkin kararın h-ükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Limasol'da doğan Müstedi liseyi de burda bitirdikten sonra yüksek tahsile gitti. Müstediye 1.10.1969-1.10.1970 tarihlerini kapsayan bir hizmet belgesi verildi.-
1974 olaylarında tatile gelen Müstedi esir düştü. Özgür bölgeye geçince, terhis belgesini zayi ettiği gerekçesi ile Müstediye kendi beyanı ile Müstedaaleyh tarafından tanzim edilen ve 1.10.1968'den 1.10.1970 tarihine kadar mücahitlik yaptığını gösteren te-rhis belgesi verildi. Bilahare bu belge yine Müstedaaleyh tarafından iptal edildi ve Müstedi askere çağrıldı. Başvuruda esas karara bağlanması istenen husus esarette geçirilen sürenin mükellef askerlikten sayılıp sayılmayacağıdır.

SONUÇ: Müstedinin esir k-ampında tutulduğu hususunda Güvenlik Kuvvetlerinde herhangi bir kayda rastlanmadı. Esarette geçen sürenin mücahitlikten sayılması için Askeri Mahkemeye de, müracaat etmedi. Müstedi müracaat etmemesinin nedenini elinde bir terhis belgesi tutmuş olmasına bağ-lamışsa da, hataen aldığı bu belge ona herhangi bir hak kazandırmaz. Kendi girişimi ile Güvenlik Kuvvetlerini hatalı bir terhis belgesi isdar etmeye sevkeden Müs- tedinin hatalı hareketinden menfaat elde etmesi elbetteki düşü- nülemez.
Başvuru reddolunur.
-
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- YİM 5/83 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
2-YİM 10/82 sayılı (D.1/83) Yusuf Akgün ile G.K.K. Kurmay Başkanı ve G.K. Komutanlığı arasındaki Yük'sek İdare Mahkemesi kararı.
3-YİM 75/83 sayılı (D.3/84) Sadi Hüs-eyin n/d Sadi Çelebi ile Bakanlar Kurulu ve Güvenlik Kuwetleri Komutanlığı arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.

HÜKÜM

Salih S. Dayıoğlu: İşbu başvuru ile müstedi müstedaaleyhin kendisine göndermiş olduğu 21.7.1983 tarih ve Asa1:4200-47-83/863 sayı-lı yazısında müstedinin 15.7.1974-28.10.1974 tarihleri arasında Limasol'da Barış Harekâtları esnasında ve esarette geçen sürenin mükellef askerlikten sayılmasını reddeden kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar v-erilmesi isteminde bulundu.

Olgular hususunda birçok konularda taraflar arasında ihtilâf yoktur. Şöyle ki:

Müstedi 1.8.1952 tarihinde Limasol'da doğdu. Limasol'da bulunan 19 Mayıs Lisesine devam eden müstedi liseyi 1970 senesinde bitirdi ve ona bir geçic-i hizmet belgesi verildikten sonra yüksek tahsile gitti. Verilen geçici hizmet belgesinde 1.10.1969-1.10.1970 tarihleri arasında mükellef mücahit olarak görev yaptığı belirtilmektedir.

1974 Barış Harekâtından önce tatil maksadı ile Kıbrıs'a gelen müstedi- 15.7.1974'te vuku bulan darbe nedeni ile yurt savunmasına çağırıldı ve o da bu çağırıya icabet etti. 20.7.1974 tarihinde esir düşen müstedi esaretten kurtulduğu 28.10.1974 tarihine kadar Limasol'da esir kampında kaldı ve 28.10.1974 tarihinde özgür bölgeye- getirildi. 4.7.1977 tarihli müstedaaleyhe yaptığı dilekçe ile müstedi 1.10.1968 tarihinden 1.10.1970 tarihine kadar Limasol'da mücahitlik yaptığını fakât kendisine verilen terhis belgesini kaybettiğini ve bu nedenle ona yeniden bir terhis belgesi verilmes-ini talep etti. Müstedaaleyh de bunun üzerine müstediye terhis belgesini zayi edenlere verilen "mücahitlik belgesi" verdi. Bu terhis belgesi müstedinin 1.10.1968'den 1.10.1970 tarihine kadar mücahitlik yaptığını göstermektedir.

Müstedi 1977 tarihine kadar- yüksek tahsile devam etmişse de neticede eczacılık bölümünün 4. sınıfına kadar okudu fakat- tahsilini
4. sınıfta yarıda bıraktı ve ondan sonra Girne'de ticaretle iştigal etmeye başladı.

1.982 senesine kadar müstedi müteaddit defalar ada haricine çıktı ve- öyle anlaşılıyor ki müstedi ada haricine çıkarken gerekli izni daha evvel sözü edilen ve iki yıl mücahitlik yaptığını gösterir mücahitlik belgesine dayanarak almıştır. Keza 1982 yılına kadar müstedinin çağırıya uygun olarak 2-3 defa tazeleme eğitimlerine -gittiği sabittir.

Müstedaaleyhin Emniyet Genel Müdürlüğüne yazmış olduğu 10 Aralık 1982 tarihli yazı ile müstedinin elinde mevcut ve 4.10.1983 tarihine kadar geçerli olan çıkış izin belgesinin iptal edildiğini ve onun Güvenlik Kuvvetleri Asal ve Seferberl-ik Şubesine müracaatının sağlanmasını talep etti. Bu duyuru müstediye 18.12.1982 tarihinde iletildi. 20.12.1982 tarihinde müstedi Asal ve Seferberlik Şubesine müracaat ettiği zaman iki yıl mücahitlik yaptığını gösterir terhis belgesinin iptal edildiğini ve- kendisine bir yıl mücahitlik yaptığı söylendikten sonra geriye kalsn süreyi tamamlaması için hemen Gülseren Eğitim Kampına gönderildi. Bunun üzerine müstedi 5/83 sayılı başvuruyu dosyaladı ve "1.10.1968-1.10.1970 tarihleri arasında Limasol Sanacağında müc-ahitlik yaptığını kanıtlar ve/veya tevsik eder ' mücahitlik belgesi' mevcut olduğu ve anılan belge tamamen ve/veya kısmen müstedaaleyh tarafından iptal edildiği cihetle müstediyi 20.12.82 tarihinde ve/veya takriben o tarihlerde askere sevkeden müstedaaleyh-in karar ve/veya işleminin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini" talep etti. O davada dosyalanan itiraznamede ise müstedinin 23.9.1981 tarihinde ,Asal Şubeye çağırıldığını askerlik hizmetinin eksik olduğunu -ve iki yıl askerlik yaptığına dair almış olduğu terhis belgesinin hatalı olduğunun kendisine bildirildiği iddia edilmiştir. Önümüzdeki şahadette ve özellikle müstedi tarafından YiM 5/83 sayılı başvuru altında başlatılan başvurusunu da geri çektikten sonra -müstedinin gereçekten mücahitlik hizmetnin 1.10.1969-1.10.1970 tarihine kadar olduğu saptanmıştır. Kendisine daha önce verilen ve daha sonra iptal edilen ve onun 1.10.1968-1.10.1970 tarihleri arasında mücahitlik yaptığını gösterir terhis belgesinin müstedi-nin talebi üzerine ve onun vermiş olduğu bilgilere dayanılarak fakat hataen verildiği saptanmıştır. Bu durumda müstedinin 20.10.1982 tarihinden hizmete alındığı tarihe kadar bir yıl mücahitlik yaptığı kesindir.

Müstedi görevde olduğu esnada, müstedaaleyhe- yazmış olduğu 12.5.1983 tarihli bir yazı ile 15.7.1974'de göreve çağırıldığını, 20.7.1974'te esir düştüğünü ve 28.10.1974 tarihinde ise esirlikten kurtulduğunu, 15.7.1974-28.10.1974 tarihleri arasında geçen sürenin mükellef askerlikten sayılmasını talep e-tti. Müstedaaleyhin müstediye göndermiş olduğu 21.7.1983 tarihli bir yazı ile kendisine sözü edilen süre esnasında mücahitlik görevi yaptığına dair mevcut kayıtlarda herhangi bir bilgiye rastlanmadığını bildirerek müstedinin istemini reddetti. Daha evvel d-eğinildiği gibi bu başvuru sözü edilen ret kararı aleyhine yapılmıştır. Müstedi şahadetinde izinleri ile ilgili olara