-D.12/09 Birleştirilmiş
Yüksek İdare Mahkemesinde YİM 71/07 - 77/07
Anayasanın 152.Maddesi Hakkında
Yargıç Talât D.Refiker Huzurunda.
YİM:71/07
Davacı:Ahmet Demirağ n/d Ahmet Egemen Demirağ, 56, Atatürk Caddesi, Gönyeli-Lefko-şa
-ile-
Davalı:1-Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi, Lefkoşa
2-Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi Yönetim
Kurulu, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

YİM: 77/07
Davacı:Ahmet Demirağ n/d Ahmet Egemen Demirağ, 56, Atatürk Caddesi, Gönyeli-Lef-koşa
-ile-
Davalı:1-Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi, Lefkoşa.
2-Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi Yönetim
Kurulu, Lefkoşa
A r a s ı n d a.
Davacı namına:Avukat Süleyman Dolmacı ve Av.Hasan Esendağlı
Davalılar namına: Avukat Ergin Ulunay
İlgili- Şahıs namına:Avukat Tevfik Mut

-----------------

A R A K A R A R

Davacı, Davalılar aleyhine ikâme ettiği 71/07 no'lu davada Kıbrıs Bilim Vakfı Mütevelliliğinden azledilmesine ilişkin olan ve Davalı (2) tarafından alınan 12.3.2007 tarihli ve k/44/2007- sayılı kararın, 77/07 no'lu davada ise kendi yerine Beyazıt Dağlı isimli kişinin Kıbrıs Bilim Vakfı Mütevelli Heyeti Üyeliğine atanmasını öngören kararın etkisiz ve hükümsüz olduğunu ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair karar verilmesi isteminde bu-lunmuştur.

Davalılar ise her iki dava altında ayrı ayrı dosyaladıkları Müdafaa Takrirlerinde "Ön İtiraz" başlığı altında yetkili Mahkemenin Yargıtay olması bağlamında Yüksek İdare Mahkemesinin bu davaya bakma yetkisinin bulunmadığı iddiası ile davanın red-dedilmesi talep edilmekte ve bu yöndeki iddialarına halel gelmeksizin hukuki esaslar başlığı altında ise dava konusu kararların Anayasa'ya, yasalara, ilgili mevzuata ve Anayasa'nın 152.'nci maddesi tahtında gelişmiş idare hukuku ilkelerine uygun olduğu bel-irtilmektedir.

İlgili Şahıs olarak davaya dahil edilen Kıbrıs Bilim Vakfı ise, Davalılar tarafından dosyalanan Müdafaa Takririnde belirtilen hususların tekrarından ibaret olan bir Müdafaa Takriri dosyalamıştır.

Her iki davanın konsolide edilmesi suretiyl-e ele alınmasına karar verilmesinden sonra davaların dinlenmesine başlandığında, Davalıların öncelikle yukarıda yer alan ön itirazlarının ele alınması talebinde bulunması ve İlgili Şahıs ile Davacının da bu talebe katılmaları üzerine dinlenen ön itirazda, -tarafların Mahkemeye yaptıkları hitapları sırasında dile getirdikleri hukuki argümanları şu şekilde özetlemem mümkündür:

Davalılar ve İlgili Şahıs, görevinden uzaklaştırılan bir Mütevellinin veya bir Mütevellinin tayininden veya azlinden mağdur olan herha-ngi bir kişinin Fasıl 337 Evkâf ve Vakıflar
Yasasının 30(5) maddesi tahtında Mahkemeye istinaf etme hakkı olduğunu, ayni yasanın "yorum" kenar başlığını taşıyan 2.'nci maddesinde "Mahkemenin" Yüksek Mahkeme olarak tanımlandığını, yasanın İngilizce metnind-e "istinaf" kelimesinin karşılığının "appel" olduğunu, KKTC Anayasa'sının 151(1) maddesine göre Yargıtay'ın en yüksek İstinaf Mahkemesi olduğunu ve herhangi bir Mahkeme kararının istinafına ait davalara bakmak ve karara bağlamak yetkisi yanında bu Anayas-anın veya herhangi bir yasanın gösterdiği hallerde İlk Mahkeme olarak ve istinafen davalara bakma yetkisine sahip olduğunu ve bu bağlamda Fasıl 337 Evkâf ve Vakıflar Yasasının 30(5) maddesinin KKTC Anayasa'sının 151(1) maddesi ile örtüştüğünü ve yetkili -Mahkemenin Yargıtay olarak oturum yapan Yüksek Mahkeme olduğunu ve belirtilenler ışığında Yüksek İdare Mahkemesinin bu davaya bakma yetkisinin bulunmaması nedeniyle ön itirazın kabul edilerek davanın red ve iptal edilmesi isteminde bulunmuşlardır.

Davacı- ise Dağıtım 6/06, YİM34/00 sayılı kararda da vurgulandığı gibi Vakıflar Örgütünün kamu tüzel kişiliğine haiz olduğunu, işlemlerinin bir kısmının özel hukuka, diğer bir kısmının ise kamu hukukuna girdiğini, Mütevelliler üzerindeki salahiyetlerini kullanm-aları sırasında ürettikleri kararların idari mahiyette olması bağlamında yargı yerinin de Yüksek İdare Mahkemesi olduğunu iddia etmekte ve buna bağlı olarak ön itirazın reddedilmesini talep etmektedir.

Fasıl 337 Evkâf ve Vakıflar Yasasının "Mütevellilerin- Tayini ve Görevden Uzaklaştırılmaları" kenar başlığını taşıyan 30.'ncu maddesinin (4) ve (5).'nci paragrafları aynen şöyledir:
"Madde 30, (4)Vakfı idare etmeye muktedir veya
uygun olmadığı görülen bir Mütevelli, *Yönetim Kurulunun kararıyla, herhangi b-ir Tüzüğe bağlı kalınması koşuluyla, görevinden uzaklaştırılabilir:
Ancak herhangi bir kişinin
mütevellilikten uzaklaştırılması, ayni kişinin başka bir mütevellilik mevkiini işgal etmesi halinde o mütevellilikten de otomatik olarak uzaklaştırılmasını -gerektirir.
(5) Yukarıdaki (4).fıkra uyarınca
görevinden uzaklaştırılan bir mütevelli, veya bu madde uyarınca bir Mütevellinin tayininden veya azlinden mağdur olan herhangi bir kişi Mahkemeye istinaf edebilirler."

Yukarıda 5.'nci paragrafta bahsi geçen M-ahkemenin Yüksek Mahkeme olduğu ayni yasanın "Yorum" ile alakalı 2.'nci maddesinde görülmektedir. Bu husus hakkında taraflar arasında ihtilâf bulunmamakla beraber ayni paragrafta yer alan "istinaf" kelimesine taraflar farklı anlamlar yüklemektedir.

Davacı- Avukatı mezkûr yasa maddesinde bahsi geçen paragrafları yasanın orijinal İngilizce metni üzerinden yorumlamak suretiyle 30.'ncu maddenin 5.'nci fıkrasında yeralan "istinaf" kelimesinin İngilizce karşılığının "appel" olduğunu ve bunun gerek istinaf ve gere-kse başvuru anlamında kullanıldığını, Davalı ve İlgili Şahıs ise bahsi geçen kelime anlamlarının yasanın Türkçe çevirisinde belirtildiği şekilde algılanması gerektiğini iddia etmektedirler.

Fasıl 337 Evkâf ve Vakıflar Yasasının 30.'ncu maddesinin (4) ve -(5).'nci fıkralarının orijinal İngilizce metinleri ise aynen şöyledir:
"Madde 30(1)..........................................
(2)..........................................
(3)..........................................
(4) A Mutevelli who is fo-und to be incapable or unfıt to administer the vakf may be removed, subject to any Regulations,by decision of the High Council:
Provided that removal from any ona
mutevelliship automatically entails the removal of the same person from any other muteve-lliship which he may be holding.
(5) A Mutevelli who has been removed from
his office in accordance with subsection (4), or any person aggrieved by the appointment of dismissal of a Mutevelli under this section, may appeal to the Court."

Yukarıda y-er alan 5.'nci fıkrada bahsi geçen "appel" kelimesinin hukuk dilinde temyiz etme, istinaf etme anlamına geldiği sair hallerde ise müracaat veya başvuru, rica etmek ve daha yüksek bir makama istida etme anlamlarında kullanıldığı görülmektedir. (Bak.İngilizc-e-Türkçe Redhouse sözlüğü.)
Kelime anlamları itibarıyle "appel"'in "istinaf" anlamına geldiği ve kânun koyucunun da "appel" kelimesini "istinaf" anlamında kullandığı, ayni yasanın "müracaat" veya "başvuru" kelimelerinin yeraldığı maddelerinde ise "appel" -kelimesi yerine "apply" kullanıldığı görülmektedir. [Gör:Madde 24, 49(1) (g.), 55(1)].

Yukarıda belirtilen hususlardan istihraç ettiğim sonucu ise şu şekilde özetlemem mümkündür:
Fasıl 337 Evkâf ve Vakıflar Yasasının 30(4) maddesi uyarınca görevind-en uzaklaştırılan veya Mütevelli tayininden veya azlinden mağdur olan bir kişinin ayni yasanın 30(5) maddesi tahtında Yüksek Mahkemeye istinaf etme hakkı bulunmaktadır.

İstinafın ise Yüksek Mahkemenin hangi görev alanı içerisinde ele alınacağı KKTC Anaya-sa'sının 151.'nci maddesinde belirtilmek-
tedir.

KKTC Anayasa'sının 4'ncü bölümünde bahsi geçen Yüksek Mahkemenin Yargıtay olarak görev ve yetkileri başlığı altında yer alan 151.'nci madde aynen şöyledir:
"Yargıtayın yetkileri
Madde 151.(1)Yargıta-y, Devlette en yüksek
istinaf mahkemesidir, bu Anayasa ve onun gereğince yapılan yasa ve Mahkeme Tüzüğü kurallarına bağlı olarak, herhangi bir mahkeme kararının istinafına ait davalara bakmak ve karara bağlamak yetkisine sahiptir.
(2)Bu maddenin (3)-.fıkrası kuralları
saklı kalmak koşuluyla, Yargıtay, bu Anayasanın veya herhangi bir yasanın gösterdiği hallerde ilk mahkeme o