-D.52/87 YİM 67/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celâl Karabacak Huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında

Müstedi: Atılımcı Halk Par-tisi, Lefkoşa
- ile -
Müstedaaleyhler: 1. Ekonomi ve Maliye Bakanı vasıtasıyle,
KKTC, Lefkoşa
2. Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle,
KKTC, Lefkoşa
- A r a s ı n d a

Müstedi namına: Ergin Ulunay
Müstedaaleyhler namına: Kıdemli Savcı Yaşar Boran

Yasa Maddesi: Değiştirilmiş şekli ile 10/1975 sayılı Siyasal Partiler Yasası.

İstemin Özeti: Müstedaaleyhin Müstediye gönderdiği ve kendisi-ne devlet bütçesinden mali yardım yapılmasını reddeden kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir soonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Önceleri Demokratik Halk Partisi, bilahare Atılımcı Halk Partisine dönüşen partiye devlet bü-tçesinden yapılan yardım, 1985 seçimlerinde milletvekili çıkarmadığı için kesildi. Müstedi aradan epey bir zaman geçtikten sonra Müstedaaleyhe başvurarak ödenmeyen paranın ödenmesi talebinde bulundu. Müstedaaleyh Müstedinin bu talebini reddetti. Başvuru bu- karardan yapılmıştır

SONUÇ: Müstedaaleyh tarafından yapılan 1. ön itirazda başvuru konusu yazının yürütsel veya yönetsel mahiyette bir karar olmadığı hususundaki iddianın, Müstedaaleyh No.1 bu konuda verdiği bu red kararının yürütsel faaliyetleri arasına- giren idari bir karat olması kanısında olduğumdan reddine,
2. ön itirazda ileri sürülen meşru menfaatle ilgili iddianın ise eskiden alınan bir kararın tekrarı mahiyetinde olan başvuru konusu kararı olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilemediğine do-layısı ile başvurunun bu yönden de ileri gidemeyeceğine,
3. ön itirazda ileri sürülen başvurunun zaman aşımı ile ilgili iddianın da zaman aşımına uğradığı ve reddedilmesi gerektiğine,
Sonuç olarak Müstedaaleyhlerin 1. ön itirazlarının reddin-e 2 ve 3. ön itirazlarının ise kabul edilerek başvurunun esasına gidilmeden bu safhada başvurunun reddolunmasına, Müstedinin Anayasaya havale isteminin reddine karar verilir.

Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
1- Prof Dr. Hamza Eroğlu, İdare Hukuku, -5. baskı, sayfa 422.
2. Doç Dr. Ragıp Sarıca, İdari Kaza, 1949 baskısı, Cilt 1, sayfa 26-27.
____________________

H Ü K Ü M

İşbu başvuru ile Müstedi, Müstedaaleyh No.1'in gönderdiği ve kendisine Devlet bütçesinden mali yardım verilmesini reddeden 1.4.-1986 gün ve E.M.B. 34/81 sayılı yazıda ifadesini bulan kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına dair bir karar talep etmektedir.

Duruşmaya başlanıp ilgili belgeler Mahkemeye emare 1-2 olarak ibraz edildikten sonra, Müste-di Avukatı 27/1981 sayılı Yasa ile tadil edilen 10/75 sayılı Siyasal Partiler Yasasının 45. maddesinin (1)(2)(3) ve (6). fıkralarının bu başvurunun karara bağlanmasında etken olduğunu, mezkûr maddenin ise K.K.T.C. Anayasası'nın 1, 7, 8, 70 ve 71. maddeleri-ne aykırı bulunduğunu iddia ederek konunun Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak havale edilmesini istemiştir.

Ancak, Müstedaaleyhler tarafından Mahkemede bulunan Kd. Savcı, başvuruda 3 ön itirazı olduğunu, bu ön itirazların kabul edilmesi halinde b-aşvurunun ileri gidemiyeceğini, Yüksek İdare Mahkemesine başvurma hakkından yoksun bulunan bir kişinin ise Anayasa Mahkemesine havale isteminde bulunamıyacağını iddia ederek ön itirazların değerlendirilmesinden sonra havale konusunun tezekkür edilmesini is-temiştir.

Sonuçta, Mahkeme ön itirazlarla havale konusunu birlikte dinlemeği uygun görmüştür.

Müstedaaleyhlerin itiraznamede ileri sürdükleri ön itirazlar özetle şöyledir:

1. Başvuru konusu yazı ve/veya karar yasal durumu izah eden, olumlu veya olumsu-z veya olumsuz hiçbir karar ve/veya irade içermeyen nitelikte bir yazı olup Anayasa'nın 152. maddesi anlamında ve kapsamında yürütsel veya yönetsel mahiyette bir karar değildir.

2. Müstedinin Anayasa'nın 152. maddesi anlamında ve kapsamında sahip olduğu m-eşru bir menfaati olmadığı gibi, böyle bir menfaati olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenmiş değildir.

3. Başvuru konusu yazı bir karar olarak addedilse bile, bu yeni ve ikinci bir karar niteliğinde olmayıp Temmuz 1985 tarihinde alınmış olan karar ve/-veya yapılmış olan işlemin bir tekrarıdır. Bu gibi başvurular ilk karar ve/veya işlemden itibaren 75 gün içinde yapılmalıdır ki, bu başvuruda Temmuz 1985 tarihinden itibaren 75 günlük süre çoktan geçmiştir.

Bu maksat için taraflar başka şahadet sunmayıp -Mahkemeye hitap etmekle yetinmişlerdir. Müstedaaleyhler hitabeleri esnasında itiraznamede belirtilen iddialarını tekrarlarken, Müstedi Avukatı, Müstedaaleyhlerin iddialarını tamamen reddetmekte, mezkûr yazının bir idari karar olduğunu, yapılan yardımın Tem-muz 1985 tarihinde kesilmesinin bir karar olmayıp idarenin bir fiili olduğunu, esas idari karardan itibaren 75 günlük sürenin geçmediğini, Müstedinin Anayasa'dan kaynaklanan meşru bir menfaatı bulunduğunu, bunun da bu karar ile olumsuz yönde etkilendiğini -savunmuştur.

Lâyihalar ve ibraz edilen emarelere göre, olgular özetle şöyledir:

Müstedi, önceleri Demokratik Halk Partisi ismi altında faaliyet gösteren, bilâhare, 23.3.1986 tarihinde, ismini Atılımcı Halk Partisine dönüştüren bir siyasal partidir.

M-üstediye 1975 Siyasal Partiler Yasası uyarınca Devlet bütçesinden yapılmakta olan yardım, Haziran 1985 Milletvekili Genel Seçiminde KKTC Meclisine milletvekili çıkaramadığı gerekçesiyle, temmuz 1985 tarihinden itibaren ilgililerce kesilmiştir.

Buna karş-ı herhangi bir işlem yapmıyan Müstedi, aradan epey uzun bir zaman geçtikten sonra, 19 Şubat 1986 tarihinde, Müstedaaleyh No.1'e emare 1 yazıyı yazmış ve kendisine devlet yardımının yapılmasını, Temmuz 1985 tarihinden beri ödenmeyen paranın da verilmesini t-alep etmiştir.

Müstedaaleyh No.1, 1 Nisan 1986 gün ve E.M.B. 34/81 sayılı emare 2 yazısıyla Müstediye bir yanıt vermiştir. Bu yazı aynen şöyledir:

"Sayı E.M.B. 34/81 Lefkoşa, 1.4.1986

Demokratik Halk Pa-rtisi Başkanlığı,
Lefkoşa.

İlgi: 19.2.1986 tarihli yazınız.

Konu: Devlet Yardımı yapılması hakkında.

İlgi yazınıza atfen yapılan değerlendirme neticesinde konu ile ilgili 10/1975 sayılı Siyasal Partiler Yasasını tadil eden 27/1981 sayılı Siyasal Partile-r (Değişiklik) Yasasının 2. maddesi aynen şöyledir.

- "Esas Yasa, 45. madde kaldırılmak ve yerine aşağıdaki 45. madde konmak suretiyle değiştirilir: Siyasal Partilere Devlet Bütçesinden aşağıdaki şekilde yardım sağlanır.

1) K.K.T. Cumhuriyetinin en s-on Milletvekili genel seçimine katılan ve geçerli oyların en az yüzde beşini alan ve Mecliste temsil edilen siyasal partilere her yıl ödenmek üzere mali yıl Bütçesinden genel Bütçe Öz Gelirleri (Tahmini Mahalli Gelirler) toplamının Binde üçü oranında ödene-k konur.

2) Bu ödenek (1) Fıkra Kapsamına giren Siyasal Partilere, aldıkları oy oranı esas alınarak her yıl öden