-D.9/2014 YİM: 63/2014

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında

Mahkeme Heyeti: Talât D. Refiker, Ahmet Kalkan, Mehmet Türker.

Davacı: T & T Havalimanı İşletmeciliği İnşaat Sanayi ve
- Ticaret Şirketi Ltd., Çitköy Sokak, No 4, Yenişehir,
Lefkoşa.
ile

Davalı: 1. KKTC Gelir ve Vergi Dairesi vasıtası ile
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
2. KKTC Maliye Bakanlığı vasıtası ile KKTC
- Başsavcılığı, Lefkoşa.

A r a s ı n d a.

Davacı-Müstedi hazır değil, tarafından: Avukat Kıvanç M. Riza adına ve şahsen Avukat Gülsüm Yücel ve Avukat Serhan Çinar hazır

-----------------

K A R A R

Talât D. Refiker: Bu istidada, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Mehmet Türker okuyacaktır.

Mehmet Türker: Davacı, dosyaladığı dava ile, aşağıdaki gibi taleplerde bulunmuştur:

"A- Davalılar ta-rafından davacıya 17/10/2012 tarih
ve KZ2335-2012 sayılı ihale uyarınca ödemiş
olduğu 100,000,000 Euro peşin devir bedeline
ilişkin 16,000,000 Euro KDV yükümlülüğü ve
2,400,000 Euro gecikme zammı olduğunu bildire-n
ve davacıya 12/2/2014 tarihinde tebliğ edilen
12/2/2014 tarihli KDV ve gecikme zammı Ödeme
emrinin hatalı ve/veya hükümsüz ve/veya etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına
dair bir hüküm ve-/veya karar, ve/veya,

B- Davacının davalının yukarıda 'A' paragrafında
belirtilen Ödeme emrine ilişkin 25/2/2014
tarihinde yapmış olduğu itirazın ret edildiğine
ilişkin davalılar tarafından davacıya 3/3/2014
- tarihinde tebliğ edilen 26/2/2014 tarih ve
GVD.0.00.167/14-342 sayılı yazılarına ilişkin
kararlarının hatalı ve/veya hükümsüz ve/veya
etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğuramayacağına dair bir hüküm ve/veya- karar,

C- Başka uygun ve adil çare. "

Davacı, dava ile birlikte dosyaladığı istida ile ise,

"A- Davalılar tarafından davacıya 17/10/2012 tarih
ve KZ2335-2012 sayılı ihale uyarınca ödemiş
olduğu 100,000,000 Euro p-eşin devir bedeline
ilişkin 16,000,000 Euro KDV yükümlülüğü ve
2,400,000 Euro gecikme zammı olduğunu bildiren
ve davacıya 12/2/2014 tarihinde tebliğ edilen
12/2/2014 tarihli KDV ve gecikme zammı Ödeme
emrin-in icrasının işbu davanın sonuçlanmasına
değin durdurulması hususunda bir emir,

B- Davalılar tarafından davacı aleyhine başlatılan
haciz işlemlerinin ve Lefkoşa Kaza Mahkemesinde
1/2014 sayılı dava altında vermiş olduğ-u haciz
ve/veya garneshee emirlerinin icrasının
durdurulması hususunda bir emir.

C- Henüz kesinleşmemiş olan dava konusu Ödeme
emrine konu Katma Değer Vergisi ve gecikme
zamlarının, davalılar tarafından, dav-acının
davalıya vergi borcu varmış gibi addedilerek
'Vergi Borcu Yoktur' belgesi verilmesine engel
teşkil etmemesi hususunda bir emir."

verilmesini talep etmektedir.

Davacı-Müstedinin istidasındaki ara emri- talepleri, Muhasebecisi Behzat Mut tarafından yapılan yemin varakasındaki olgulara dayandırılmıştır. Davacı-Müstedi Avukatı, istidanın istinat ettiği gerçeklerin, yemin varakasında belirtildiği gibi olduğunu beyan edip, talep edilen tedbir kararının veri-lmesini talep etmiştir.

İdari davalarda ara emirleriyle ilgili mevzuat, 1997 Yüksek İdare Mahkemesi Tüzüğü'nün 11(1) maddesinde yer almaktadır. Sözü edilen 11(1) maddesi aynen şöyledir:

"11(1) Anayasanın 152. maddesi gereğince yapılan
- işlemlerde Mahkeme veya bir Yargıç, işlemin
herhangi bir safhasında, kendiliğinden veya
herhangi bir tarafın istemi üzerine, davanın
adilane bir şekilde kararlaştırılması icap
ettirirse, davayı esasında sonuçlandı-rmayan
geçici bir emir verebilir."

Yukarıda alıntısı yapılan maddede yer alan "adilâne" sözcüğüne verilecek anlam, YİM.265/80 (D.25/80), YİM.106/81
(D.25/81, YİM.122/81 (D.29/81), YİM.105/82 (D.26/82) sayılı kararlarda ve birçok idari davad-a karara bağlanmıştır.

Yüksek İdare Mahkemesinin, bu kararlarında vurgulandığı gibi, bir davanın "adilâne" bir şekilde kararlaştırılmasına yarayacak unsurlar arasında, İdare Hukuku ilkeleri ile uyumlu olacak şekilde talep edilen ara emrinin verilebil-mesi için, 3 esas unsurun yerine getirilmesi gerekir. Bu unsurlar şunlardır:

Karara bağlanması