-D.17/90 YİM 56/88

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Metin A. Hakkı huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında.

Müstedi: Ali Çaluda, AZ--11, Alsancak, Girne.
ile
Müstedaaleyh: İskân Bakanlığı ve İnceleme ve Dağıtım Komisyonu
vasıtasıyle KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Aytekin Mus-a
Müstedaaleyh namına: Yaşar Boran
İlgili şahıslar namına: Tahir Seroydaş

Yasa Maddesi: 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 72B maddesinin (4)(a) bendleri.

İstemin Özeti: Müstedi, takriben 1975 senesinden beri fiilen tasarrufun-da bulundurduğu başvuru konusu gayrimenkullerin ilgili şahıslara kesin tasarruf belgesi verilmesi, ve/veya kiralanması, hususunda Müstedaaleyh-lerin başlatmış oldukları ve Müstedinin bigisine gayri resmi olarak gelen işlem ve/veya eylemlerin hükümsüz ve et-kisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesini ve ayrıca Müstedaaleyhlerin başvuru konusu gayrimenkulleri Müstediye vermemesi ile ilgili ihmalin yapılmaması gerektiğine dair hüküm talebi.

OLAY: 1975'de Güneyden Kuzeye geçen Müsted-i ve eşine Alsancak'ta ev tahsis edildi. Müstedi ve eşi ayni zamanda eşdeğer mal alacaklısıdırlar. Müstedinin yasal olarak tasarrufunda bulundurduğu gayri menkullerin yanında işgalinde bulunan gayri menkuller de mevcuttur. Müstedinin bu başvuruya konu gayr-imenkulleri işgalinde bulunan gayrimenkullerdir.
SONUÇ: Müstedinin başvuru konusu arsayı fiili tasarrufunda bulundurması ona meşru menfaat sağlamaz. Yine ilgili şahıs ile Müstedi arasında ihtilâf konusu olan parselin Müstedinin yasal tasarrufunda bulunan p-arsel ile hemhudut olması Müstediye herhangi bir hak bahşetmez. Eşdeğer mal vermede öncelikler tüzüğünün amacı, kaynak olarak tespit ve ilân edilen bir taşınmaz mala birden fazla talip olması halinde, hangi hak sahibine verileceğini belirleyecek yöntemi sa-ğlamaktır.
Netice olarak başvuru reddolunur.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
YİM 4/77 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
YİM/İstinaf Birleştirilimş 13, 15, 16, 17, 18, 19/89- (D.2/90)
YİM/İstinaf 12/88 - (D.8/90)

H Ü K Ü M

Müstedi, 20.4.-1988 tarihinde Mahkemeye dosyaladığı yukarıda ünvan ve sayısı gösterilen başvurularda özetle, takriben 1975 senesinden b-eri fiilen tasarrufunda bulu-n-d-urduğu ve/veya tahsisinde bulundurduğu Alsancak'ta kâin Pafta/Harita XI.16.E.1 ve W.2 de parsel 87, parsel 88/2, Pafta/Harita XII.18.W.1'de parsel 47, Pafta/Harita XII.9.E.2 de parsel- 321, parsel- 279 ve 280, parsel 281 ve 282, parsel 283 ve 284, parsel 256/1, 256/2, 256/3 ve 257/2, aynı Pafta/Haritada parsel 277/1/10, parsel 277/1/14 parsel 277/1/15, Pafta/harita XII.9.W.2'de parsel 277/1/18, aynı Pafta/Haritada parsel -277/1/19 olan gayrı menkul mal-l-a-rın, 3. şahıslara ve/veya alâkadar şahıs olarak Zihniye İzzi Ekrem ile Hüsnüye Okray'a kesin tasarruf belgesi verilmesi hususunda ve/veya kiralanması hususunda ve/veya mezk-ûr gayrı menkullerden herh-a-n-gi birinin ilgili şahıslara kiralanması ve/veya kesin tasarruf belgesi verilmesi hususunda Müstedaaleyhlerin başlatmış bulundukları ve Müstedinin bilgis-ine gayrı resmi o-l-a-rak Nisan 1988 tarihinde gelen işlem ve/veya eylemlerin ve/veya bu hususlar ile ilgili alınmış bulunan karar ve/veya kararların tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair karar verilmesini talep etmiştir.

Müstedi yin-e başvurusunun 'C' paragrafı ile, yukarıda dökümü verilen gayrı menkullerin Müstediye verilmesi ve/veya Müstedinin adında tahsis olduğu hususunda Müstedaaleyhlerin yaptıkları ihmalin yapmamaları gerken bir ihmal olduğu, dolayısıyle mezkûr gayrı menkullerin- Müstediye tahsisli olduğunu öngören bir 'hüküm' talep etmiştir.

Müstedaaleyhler, 10 Ekim 1989 tarihinde mezkûr başvuruya bir itiraz- name dosyalamışlardır. İlgili şahıslar da duruşma esnasında Mahkemede avukat vasıtası ile temsil edilmişler, Müstedaaley-hlerin çizdiği müdafaayı benimsemişler ancak Müstedaaleyhlere ilâveten mezkûr başvuruya herhangi bir itirazname dosyalamamışlardır. Duruşmaya 26.2.1980 tarihinde başlanmış ve duruşma 12.3.1990 tarihinde hitam bulup karar için bilâ müddet ertelenmiştir. Dur-uşma esnasında dosyada mevcut 8 adet emare taraflarca Mahkemeye ibraz edilmiştir. Sırf tabloyu tamamlamak için şunu belirtmekte yarar vardır ki 20.4.1988 tarihinde bu başvuruda Müstedinin dosyalamış olduğu bir ara emri istidası Mahkemece dinlenmiş ve 13.6.-1988 tarihinde verilen bir karar ile Mahkeme, Girne Kazasında, Alsancak'ta Pafta/harita XII/9.E.2'de parsel 277/1/10 arsanın statükoyu korumak amacı ile başvuru sonuna kadar işlem görmemesi doğrultu-sunda bir de ara emri vermiştir.

Duruşma esanasında Müs-tedi bizzat Mahkemede şahadet vermiş ve ilâveten kendi tanıdığı olarak Girne Tarımsal Rehabilitasyon Şube Müdürü Ali Halit Toygan'ı da şahit olarak dinletmiştir. Müstedaaleyhler de İskân Bakanlığı Hukuk İşleri Amiri Alibey Ahmet'i tanık olarak dinletmişler-dir. İlgili şahıslar şahadet vermemiş, ancak tüm duruşmayı avukatları vasıtasıyle takip etmiş ve şahadet veren kişileri uygun gördükleri oranda sorgulamışlardır.

Dava nihayetinde taraflar Mahkemeye hitabelerini yaparken Müstedinin avukatı, başvrudaki tal-eplerinin bir çoğundan verilen şahadet muvacehesinde feragat etmiş ve başvurudaki talebini sadece Pafta/harita XII.9.E.2'de parsel 277/1/10 ile sınırlamıştır.

Önümde ibraz olunan şahadet ve emareleri inceledikten sonra başvurunun olguları ile ilgili olar-ak şu bulguları yaparım:-

Müstedi, yaşlı bir kişi olup aslen Kukla-Baf göçmenidir. Evlidir ve en büyüğü 40 yaşını aşkın, en küçüğü ise 23 yaşında 7 çocuk babasıdır. Ailesi ile birlikte Ağustos 1975'de Kuzeye gelmiş ve Alsancak'ta, pafta/harita XII/9.E.2 -parsel 281 ve 282 üzerinde bulunan bir eve iskân edilmiştir. Parsel 281 ve 282 takriben 2 dönüm bir evlek alandan ibarettir. Doğru olarak kabul ettiğim Müstedinin şahadetine göre, mezkûr eve iskân edildiğinde ev oturulacak durumda değildi ve Müstedi kendis-i masraf ederek evi oturulacak hale getirmiştir. Müstedinin çocukları da ayrı ayrı iskân edilmiş durumdadır. Müstedi ve karısı Güneyde Kukla ve Aleyhtora'da gayrı menkul mal bırakmış olup bunlar arasında Baf-Limasol yoluna yakın, deniz üzerinde 15 dönümlük- bir arazi de bulunmaktadır. Müstedi Eşdeğer Mal Yasası kapsamında bir Güney göçmenidir ve gayrı menkul mal almağa hak sahibidir. Müstedaaleyhlerin ibraz ettiği şahadete göre, Müstedinin Güney'de bıraktığı malların puan değeri 4,236,306'dır. İlâveten karıs-ının Güney'de bıraktığı mallara karşılık 548,209 puanı çıkmıştır. İkisinin birlikte 4,784,515 puanları vardır. Gerek Müstedi gerekse karısı Güney mal varlıklarına biçilen puan değerine itiraz etmiş durum- dadırlar. Mezkûr itirazları henüz neticelenmemiştir-. Müstedinin halen KKTC'de yasal olarak tasarrufunda bulundurduğu gayrı menkul malları olduğu gibi işgal yolu ile de tasarrufunda bulundurduğu gayrı menkuller mevcuttur. Bu başvuruda esas ihtilaf konusu olan Alsancak'ta 277/1/10 parsel arsa 2. kategoriye g-irmektedir. Emare 1 plânda Müstedinin tasarrufunda bulunan taşınmaz malların bir kısmı görülmektedir. Bunlar Mavi, Kurşuni ve Kırmızı olmak üzere üç renge boyanmıştır. Maviler yasal olarak tahsis yolu ile tasarrufunda olan gayrı menkulleri, Kurşuni olanlar- işgalci sıfatı ile, Kırmızı olan ise yine işgalci sıfatı