-18/2000 YİM 53/99
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Taner Erginel,Nevvar Nolan,Gönül Erönen.

Davacı: Antis Taverna Ltd. Karaoğlanoğlu, Girne
- ile -
Daval-ı: Girne Belediyesi, Belediye Başkanı, Başkan
Yardımcısı, Belediye Meclis Üyeleri ve Girne
Kasabası Hemşehrileri,
A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Se-rhan Çınar
Davalı namına: Avukat Selçuk Gürkân
İlgili Şahıs namına: Avukat Sadi Çelebi.

----------------------

H Ü K Ü M

Taner Erginel: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Nevvar Nolan okuyacaktır.

Nevvar Nolan: Girne Belediyesi, Karaoğlanoğl-u'nda bulunan ve Antis Taverna olarak bilinen restoranın kullanım hakkına sahiptir. Girne Belediyesi Antis Taverna'nın kiralanması ile ilgili ihaleye çıkılmasına karar aldı ve teklif almak suretiyle kiralanacağını duyurdu. Sunulan teklifleri değerlendiren -Girne Belediyesi, Antis Taverna'nın Hilmi Rasımoğlu'na kiralanmasına karar verdi. Antis Taverna için teklif sunanlar arasında bulunan Davacı Şirket de Yüksek İdare Mahkemesinde açtığı işbu dava ile, Girne Belediyesinin 6.5.1999 tarihli Antis Taverna olarak- bilinen restoranın ihale sonucu Hilmi Rasımoğlu'na kiralanması kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve/veya herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir karar talep etmektedir.
Girne Belediye Meclisi, 25.3.1999 tarihinde, Antis Taverna olarak bilinen r-estoranın kiraya verilmesi ile ilgili, kira komisyonunun Enver Rasımoğlu ve Sami Yerli ile ayrı ayrı görüşmesine ve kira komisyonunun Belediye Meclisine öneride bulunmasına karar aldı. Sami Yerli, Davacı Şirketin direktörüdür. Kira komisyonunun yukarıda ad-ı geçen her iki kişi ile görüşmesinden sonra, 6.4.1999 tarihinde, Girne Belediye Meclisi Antis Taverna'nın kiraya verilmesi ile ilgili ihaleye çıkılmasına karar aldı. Antis Taverna'nın kiralanması için 6 teklif sunuldu. Girne Belediye Meclisi sunulan bu te-klifler arasında, işbu davada ilgili şahıs olan Hilmi Rasımoğlu ile Davacı Şirket direktörü Sami Yerli'nin teklifleri üzerinde durdu. Hilmi Rasımoğlu konu yer için ayda £400 kira teklif etti. Davacı Şirket ise konu yer için ayda £600, ikinci yıl için ayda -£700 ve üçüncü yıl için ayda £800 kira teklif etti. Girne Belediye Meclisi 6.5.1999 tarihinde ihaleyi görüştü ve gizli oylama yaparak, oy çokluğu ile, Antis Taverna'nın ilgili şahıs Hilmi Rasımoğlu'na kiralanmasına karar aldı.

Davacı Şirket, Girne Belediy-e Meclisinin 6.5.1999 tarihli Antis Taverna'nın ilgili şahıs Hilmi Rasımoğlu'na kiralanması kararının, gerekçesiz olduğu, keza kamu yararı değil de kişi yararı gözetilerek alındığı iddiası ile iptalini talep etmektedir.

Davalı Belediye ve ilgili şahıs dav-aya ayrı ayrı müdafaa dosyaladılar, ancak her ikisinin de müdafaası içerik olarak hemen hemen aynıdır. Davalı Belediye aşağıdaki konuları ön itiraz olarak ileri sürmüştür.

1- Davacı, Antis Taverna'yı haksız, kanunsuz ve mütecaviz olarak işgalinde bulundur-maktadır, Mahkemeye temiz ellerle gelmediği cihetle davası daha ileri gitmeden reddedilmelidir.
Davacı, Girne Belediyesinin Antis Taverna'nın kiraya verilmesi için çıktığı ihaleye katıldı. Kira komisyonu Davacı ile görüştü, Belediye Meclisi Davacının duru-munu ve teklifini değerlendirdi ve ihaleyi karara bağladı. Girne Belediyesi, Davacıya "sen bu taşınmaz malda işgalcisin, teklifini değerlendirmeye almıyoruz" demedi. Tüm bunlardan sonra Davalı Belediye avukatının yukarıdaki gibi bir ön itirazda bulunması a-nlaşılır değildir.

2- Davacının doğrudan doğruya etkilenmiş ve/veya etkilenmesi muhtemel veya herhangi bir meşru menfaatı yoktur.

Davacı Şirket, Antis Taverna'nın kiraya verilmesi ile ilgili ihaleye katılmış, teklif sunmuştur. Antis Taverna'yı kiralamak- için teklif sunarak ihaleye katılan herkesin ihalenin sonuçlanmasında meşru menfaatı vardır, ihale kararı böyle bir kişinin meşru menfaatını doğrudan doğruya etkiler.

3- Taraflar arasındaki işbu anlaşmazlık özel hukuk sahasındadır, bu nedenle taraflar ar-asındaki anlaşmazlığın, yargılama yeri Yüksek İdare Mahkemesi değil, Girne Kaza Mahkemesidir.

İhale komisyonlarınca alınan kararlar yönetsel nitelikte olup iptal davasına konu olabilirler.
Prof. Dr. Şeref Gözübüyük, Yönetsel Yargı, 12. bası, sayfa 162:
" - İptal davası, ancak bir yönetsel işleme karşı açılır. Yönetsel sözleşmeler iptal davasının konusu dışında kalır. Buna karşın yönetsel sözleşmeden ayrılabilen yönetsel işlemler de iptal davasına konu olabilirler. Örneğin, ihale komisyonlarınca alınan kara-rlar, ya da yapılan bir sözleşmenin yönetimce onaylanması, veya tescili konusunda alınan kararlar gibi. Bunlar sözleşmeden ayrılabilen yönetsel kararlardır, iptal davasına konu olabilirler. İhale sözleşmeleri yapılana kadar olan aşama yönetsel niteliktedir-. Bu aşamaya ilişkin yönetsel işlemler yönetsel yargıda dava konusu yapılabilir. İhale sözleşmesinin uygulanması aşamasına ilişkin uyuşmazlıklar ise kural olarak, adli yargıda giderilir".

Yukarıda ifade edilenler ışığında her üç ön itiraz da reddedilir.

-Antis Taverna için Davacı Şirket ayda £600, ilgili şahıs Hilmi Rasımoğlu ise ayda £400 kira teklif ettiler. Davacı Şirketin sunduğu teklif ilgili şahsın sunduğu tekliften oldukça daha yüksek olmasına rağmen, Girne Belediye Meclisi ilgili şahsın sunduğu tek-lifi kabul etti ve Antis Taverna'nın ilgili şahsa kiralanmasına karar aldı. Neden? Bu soruya karşı Davalı Belediye ve ilgili şahıs, gazetede yayınlanan Girne Belediyesinden kiralık işyeri duyurusunda ifade edildiği gibi, Belediye Meclisinin en yüksek, en d-üşük veya herhangi bir teklifi kabul etmek zorunda olmadığını ileri sürdüler. Belediye Meclisi sunulan en yüksek teklifi kabul etmek zorunda olmayabilir, Belediye Meclisine bir takdir yetkisi tanınmış olabilir. Yönetime belli konularda takdir yetkisinin ta-nınması, yönetimin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. Takdir yetkisini kullanırken, yönetimin bazı ilkelere uyması gerekir, örneğin, takdir yetkisi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanılmalıdır. Burada Girne Belediye Meclisi takdir ye-tkisini Girne sakinleri yararına kullanmakla yükümlüdür. Girne Belediyesi Girne halkına hizmet için vardır ve tüm kararlarını Girne sakinlerinin yararını gözeterek almak durumundadır.

Girne Belediye Meclisi, kullanım hakkına sahip olduğu, Antis Taverna ol-arak bilinen restoranın, 6.5.1999 tarihinde, ihale sonucu ilgili şahıs Hilmi Rasımoğlu'na kiralanmasına karar aldı. Bu kararda, kararın gerekçesi görülmemektedir, kararın bir gerekçe içermediği açıktır. Belediye Meclis tutanaklarına bakarak, bu tutanaklard-an konu kararın gerekçesi saptanabilirse, kararın içeriğinde görülmese dahi, kararın gerekçeli olduğu kabul edilir ve karar, gerekçeden yoksundur diyerek hükümsüz kılınmaz.

Davalı Belediye avukatı, davanın duruşması tamamlandıktan sonra Müdafaa Takririni -tadil etmek için Mahkemeye müracaat etti ve Mahkemenin izni ile Müdafaa Takririni tadil etti. Davalı Belediye, tadil edilmiş Müdafaa Takririnde, ihale karara bağlanırken dava konusu binanın ilgili şahıs Hilmi Rasımoğlu tarafından yapıldığının, Davacının da- konu binayı hazır bulduğunun dikkate alındığını ve Hilmi Rasımoğlu'nun teklifi daha düşük olmasına rağmen Davacıya tercih edildiğini ileri sürmüştür. Tadil edilmiş Müdafaa Takriri dosyalandıktan sonra Mahkemenin izni ile Davalı Belediye iki de tanık dinle-ttirmiştir.

Girne Belediyesi Antis Taverna'yı ilk kez bu ihale ile kiraya vermemiştir. Girne Belediyesinin yıllar önce konu yeri kiraya v