-D. 25/2012

Yüksek İdare Mahkemesinde YİM: 48/2010

Anayasanın 152. maddesi hakkında.

Mahkeme Heyeti : Necmettin Bostancı, Talat D.Refiker, Ahmet Kalkan

Davacı : Temay Ertuna, 3/A Mustafa Orhan Sokak, Canbulat
Mahallesi, Mağusa.

il-e

Davalı : 1. Hayvancılık Dairesi vasıtasıyla KKTC, Lefkoşa.
2. Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı vasıtasıyla
KKTC, Lefkoşa.

A r a s ı n d a.

Davacı namına: Avukat Ayşegül Baybars
Davalı namına: KKTC Başsavcısı adına -Savcı Meryem Beşoğlu.

-----------------

K A R A R

Necmettin Bostancı: Bu başvuruda, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Ahmet Kalkan okuyacaktır.

Ahmet Kalkan : Davacı, Japonya'dan ithal edilen ve 3.6.2008 tarihinde Gazi Mağusa Limanınd-an KKTC'ye girişi yapılan, Nissan 24 FT WA Model 290-19592 şase ve SD 33-900/99 motor No.lu teknesinin, Davalılar tarafından "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak kaydedilmediğini ve bu konuda yaptığı dilekçeye cevap verilmediğini iddia ederek, bu davayı dosyal-amıştır.

TALEP:

Davacının Yüksek İdare Mahkemesinden talebi özetle şöyledir:

Yukarıda tafsilatı verilen teknenin, "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak kaydedilmemesinin, yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna,

Davalılar tarafından sadece balıkçı teknel-erine verilen "Ön Müsaade Belgesi ve Onay Belgesinin Davacıya tevdi edilmesine ve adı geçen tekneye balıkçı teknesi muamelesi yapılmasına rağmen, teknenin "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak kaydedilmemesinin yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna,

Davacıya- ait teknenin, balıkçı teknesi olarak yapılması ihmal olunan tescil işleminin yapılması gerektiğine,

Davacının 28/10/2009 tarihli yazısını ve/veya konu teknenin "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak kaydını öngören talebini bekleterek, 22.2.2010 tarihinde Resm-i Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe giren tüzük altında başvuruyu değerlendirip, sözlü olarak ve/veya zımnen reddeden Davalıların karar ve işlemlerinin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve hiçbir sonuç doğuramayacağına,

Davacının, 28.10.2009 tarihli dilekçesine,- Anayasa'da öngörülen süre zarfında cevap verilmemesinin ihmal teşkil ettiğine ilişin,
Hüküm ve Emir verilmesini talep etmiştir.

TALEP TAKRİRİ :

Davacı davasında özetle, mesleki balıkçılık yapabilmek amacıyla Japonya'dan ithal ettiği ve 3.6.200-8 tarihinde Gazi Mağusa Limanına getirilen teknenin kaydı için müracaat ettiğini, Davalıların tekneyi inceledikten sonra 25.6.2008 tarihinde, sadece balıkçı teknelerine verilen "Ön Müsaade" belgesini tanzim ederek, ithaline izin verdiklerini, 15/8/2008 tar-ihinde, sadece mesleki balıkçı gemilerine verilen onay belgesinin tanzim edilmesiyle gümrük işlemlerini tamamladığını, Davalıların bu işlemleri yapmalarına rağmen, teknenin tescil işlemlerini keyfi olarak gerçekleştirmediklerini, 28/10/2009 tarihinde, Dava-lılara yazılı olarak müracaat ederek, teknenin tescilini talep ettiğini, Davalıların bu müracaata cevap vermeyerek, talebi sürüncemede bırakmak suretiyle, 22.2.2010 tarihinde, Resmi Gazete'de yayımlanan 1975 Balıkçı Gemileri (Tescil, Satış, Devir ve İpotek-) Yasası'nın 19. maddesi altında yapılan tüzüğün yürürlüğe girmesi üzerine, Davalı No.1'in, Müstediye, tescilin yapılmayacağını sözlü olarak söylediğini, Davalıların, Davacının yazılı müracaatına süresinde cevap vermeyerek, talebini sürüncemede bırakmasını-n keyfi, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davranışlar olduğunu ileri sürerek, talepleri doğrultusunda hüküm ve emir verilmesini talep etmiştir.

MÜDAFAA TAKRİRİ:

Davalılar KKTC Başsavcılığı vasıtasıyla dosyaladıkları müdafaa takrirlerinde özetle:

D-avacının iddialarını reddettikten sonra, konu teknenin standart ebat ve özelliklerinin yasal olarak ve uygulama gereği, ticari veya mesleki balıkçılıkta kullanılmasına uygun olmadığını, bu nedenle amatör balıkçılık izni verilerek ithaline olanak verilmesi -için, 15.8.2008 tarihli onay belgesini düzenlediklerini, Davacının bu durumu bildiğini, Davalıların konu tekneye, amatör balıkçılık için onay belgesi vermekle görevini yerine getirdiğini, ortada keyfi bir hareket, ihmal veya yasal dayanaktan yoksun işlem b-ulunmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

OLGULAR :

Davanın duruşmasında, Davacı bizzat şahadet vererek, 2 tanık dinletmiştir. Davalılar, sıra kendilerine geldiğinde, 3 tanık dinletmişlerdir.

Sunulan şahadet ve ibraz edilen -emareler ışığında, dava ile ilgili olgular özetle şöyledir:

Davacının Japonya'dan ithal ettiği Nissan 24 FT WA model 290-19592 şase No.lu ve SD-33-900/99 motor No.lu tekne, 3/6/2008 tarihinde Gazimağusa Limanına vasıl oldu.(Emare 1,2,3)

Davacı, 19.6.200-8 tarihinde, Tarım ve Hayvancılık Dairesi Müdürlüğüne bir yazı yazarak, gelir elde etmek amacıyla ithal ettiği teknesinin, gelir amaçlı balıkçı teknesi olarak gümrüklenmesi için gerekli iznin verilmesini talep etti.
(Emare 4)

Ekonomi ve Turizm Bakanlığı,- 25.6.2008 tarihinde, Emare 6 yazıyı düzenleyerek, ithalatı ve ihracat (Düzenleme ve Denetim) Tüzüğü'nün cetvel V "ön izne tabi mallar" başlıklı kısmının 'E' maddesi uyarınca, Davacıya ön izin verilmesinde sakınca görülmediğini, ithal edilen teknenin, 15 n-et tonajdan küçük olması halinde, Davacının, belli bir süre içerisinde, bölgedeki Başkılavuzluk ve Liman Başkanlığına müracaat ederek 1955 Fevkalade Ahval Yetkiler (Küçük Teknelerin Kontrolü Nizamnamesi) adı altında kayıt yaptırması gerektiği belirtildi.
-
25.6.2008 tarihinde, Tarım ve Orman Bakanlığı, Emare 4 Ön Müsaade Belgesini düzenleyerek, Davacıya verdi.

Ön izni alan Davacıya, 26.6.2008 tarihli Emare 7 ithalat izni ile, boyu 7.40m, genişliği 2.20m, yüksekliği 2.60m, şase Numarası 290-19592 olan Ni-ssan marka tekneye "balıkçı teknesi" olarak 30.6.2008 tarihinde ithal izni verildi.

Hayvancılık Dairesi ile Hukuk Dairesi arasındaki yazışmalardan sonra (Emare 8 ve 9), 15.8.2008 tarihinde, Tarım ve Orman Bakanlığı, Hayvancılık Dairesi, Emare 10 Onay Be-lgesini onayladı.

Emare 10 onay belgesinde, teknenin tanımı yapıldıktan sonra kullanım amacı veya yeri kısmına "kendi ihtiyaçları için amatör balıkçılık", ithalat Belge No. kısmına ise "Balıkçı" ibareleri yazıldıktan sonra, Davacı, bu belgeyi imzaladı v-e gerekli onay belgesini aldı.

Davacı, 19/8/2008 tarihinde, Gümrük Müdürlüğüne müracaat ederek, gümrük vergisinden muaf olarak ithal edilecek eşya talep beyanında, 44/1996 Gümrük Vergileri Tarife Yasası'nın, Ek III cetveldeki Tarife Başlık ve Yan Başlığ-ına uygun olarak 02-1B kapsamında Balıkçı Sandalı olarak tanımlanan Emare 11 formu imzaladı ve gerekli izni aldı.

Davacı, konu tekneyi ithal ettikten sonra, teknenin "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak tescil edilmemesi ve bu konuda sonuç alamaması üzerine-, 28/10/2009 tarihinde, Davalılara, Avukatı vasıtasıyla Emare 12 yazıyı göndererek, konu teknenin "balıkçı teknesi" olarak gümrüklemesine rağmen, tescil işlemlerinin yapılmasından imtina edildiği veya ihmalde bulunulduğuna dair iddialarını ileri sürerek, k-onu teknenin "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak kaydını talep etti.

Emare 12 müracaat yazısı, 5-6/11/2009 tarihlerinde Davalıların eline geçti.

Davacı, müracaatına cevap verilmemesi üzerine, Davalılara Avukatı vasıtasıyla 12.5.2010 tarihinde, ikinci ke-z Emare 13 yazıyı yazarak, 22.2.2010 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 1975 Balıkçı Gemileri (Tescil, Satış, Devir ve İpotek) Yasası'nın 19. maddesi altında çıkarılan tüzük altında işlem yapılacağının 8/3/2010 tarihinde sözlü olarak bildirildiğini, bunu- yapmaya haklarının olmadığını ileri sürerek, teknenin tescilini bir kez daha talep etti.

Davalıların her iki yazıya cevap vermemeleri ve tekneyi mesleki balıkçı teknesi olarak kaydetmemeleri üzerine, Davacı 20.5.2010 tarihinde bu davayı dosyaladı.

İN-CELEME:

Sunulan şahadet, ibraz edilen emareler, belirlenen olgular ve mevcut hukuki durum ışığında meseleyi tetkik ve tezekkür ettik.

Davacı, talep takririnde, beş ayrı talepte bulunmuştur.

Bu meselede öncelikle, Davacının ithal ettiği teknenin, "M-esleki Balıkçı" teknesi olarak tescilini talep eden, 28.10.2009 tarihli Emare 12 yazısına cevap verilmemesinin, ihmal teşkil edip etmediğini incelemeyi uygun gördük.

YİM 178/95 sayılı kararda da ifade edildiği gibi, Yürütsel ve Yönetsel yetki kullanan m-akamların, Anayasa'nın 76(1) maddesi gereğince, müracaat edenin dilekçesini süratle incelemesi ve yürürlükteki yasa ve mevzuata göre karara bağlayıp gerekçeli kararını en geç 30 (otuz) gün içerisinde dilekçeyi yapana bildirmesi gerekir. Yürütsel ve Yönetse-l yetki kullanan makamların yapılan dilekçeyi süresinde inceleyip yanıtlamamaları, yapılmaması gereken bir ihmaldir ve böyle bir ihmal saptandığı takdirde, yapılması ihmal olunan işlemin yapılması gerektiğine karar verilebilir.

Davacının ithal ettiği te-kneyi, "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak tescil edebilmesi için, Davalılara müracaat etmesi yasal zorunluluktur. Dolayısıyla Davacının, Davalılara tescil için dilekçe yapması, bu kapsamda Davacının yasal hakkıdır.

Davacı ithal ettiği teknesini, ister ith-al safhasında "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak tescil ettirmeyi amaçlasın, isterse amatör balıkçı teknesi olarak ithal etsin, herhangi bir zaman Davalılara müracaat edip teknesini "Mesleki Balıkçı" teknesi olarak kaydettirmeyi talep etme hakkı vardır. Böyl-e bir müracaat yapılması halinde, Davalılar müracaata cevap verme ve sonucu gerekçeleri ile birlikte Davacıya bildirmekle yükümlüdürler. Bunun yapılmaması yasal yükümlülüğün ihlâli niteliğinde olduğundan, idari bir ihmal olarak kabul edilmelidir.

Davacı-nın tekneyi ithal ettiği andan başlayarak, çeşitli süreçlerde tekneyi ithal etmekteki niyetini Davalılara bildirmesi ve Davalıların çeşitli makamlardaki yetkililerinin, Davacıya, mütalaa niteliğinde sözlü beyanlarda bulunmaları, idare hukuku kapsamında icr-ai nitelikli karar veya yanıt verme olarak nitelendirilemez.

Bu meselede Davacı, 28/10/2009 tarihinde Emare 12 dilekçe ile Davalılara müracaatta bulunarak, teknesinin balıkçı teknesi olarak tescili için gereğinin yapılmasını talep e