-D.6/85YİM 45/83
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum
YapanYüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay.

Anayasanın 118. Maddesi hakkında.

Müstedi: İsfendiyar Rifat Açıksöz, 13 Mithat Paşa Sok. Güzelyur-t.

- ile -

Müstedaaleyh: Eğitim, Gençlik,Kültür ve Spor Bakanlığı (Eski Eserler ve Müzeler Mü-dürlüğü) vas. KTFD, Lefkoşa.

Arasında.

Müstedi namına: Menteş Aziz.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.

Yasa Maddesi: 35/75 sayılı Eski Eserler Yasasının 20. maddesi. İstemin
Özeti: Eski eser ticareti izninin yenilenmeyeceği kararının
hükümsüz ve -etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Yasal olarak eski eser ticareti yapan Müstedi, izin süresi dolmadan izninin yenilenmesi için Müstedaaleyhe başvurdu. Müstedaaleyh Müstediye gönderdiği yazıda, izni Bakanl-ıkça onaylanıncaya kadar izinli sayıldığını bildirdi. Müstedi de elindeki eski eserlerin bir kısmını sattı bir kısmını da Müstedaaleyhe teslim etti. Bilahare Müstedaaleyh Müstediye gönderdiği yazıda eski eser ticareti izninin artık yanilenmeyeceğini bildir-di. Başvuru bu karardan yapılmıştır.

SONUÇ: Ruhsatnameyi yenileyip yenilememe Müstedaaleyhin takdirine bırakılmış bir husustur. İdare Hukukunda idarenin belli konularda takdirini kullanabileceğine kuşku yoktur. Ancak takdir yetkisi, keyfi hareket yetkisi -değildir. Henüz bir müracaat yapılma.dan bu gibi müracaatta ileri sürülecek olgu ve görüşlerin incelenmesine fırsat verilmeden ve hiçbir gerekçe gösterilmeden peşin karar almak ön yargı ile hareket etmek olur ki böyle bir hareket de keyfi ve dolayısıyle İd-ari Hukukun kabul edemeyeceği bir hareket olur.

Sonuç olarak ba.şvuru kabul edilir ve Müstedaaleyhin Müstedinin ruhsatnamesinin yenilenmeyeceği ile ilgili kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir snnuç doğurmayacağına karar verilir.

HÜKÜM-

Salih S.Dayıoğlu: Bu başvuruda taraflar arasında olgular hususunda cıddı sayılabilecek herhangi bir ihtilaf yoktur. Olgular şu şekilde özetlenebilir:

Müstedi 1969'dan beri yasal olarak eski eser ticareti yapan bir kişidir: 35/75 sayılı Eski Eserler Yasa-sı yürülüğe girdikten sonra müstedi her yıl sözü edilen yasa uyarınca alması gerekli eski eser ticareti yapanlara ait belgeyi aldı. Son olarak kendisine 7.5.1981 tarihinden 8.5.1982 tarihine kadar geçerli olan böyle bir belge verildi.

Müstediye verilen ve- süresi bir yıl olan belge hitam bulmazdan önce sözü edilen belgenin yenilenmesi konusunda Eğitim, Gençlik, Kültür ve Spor Bakanlığına bağlı Eski Eserler Dairesi (bundan sonra sadece daire olarak anılacaktır) Müdürü ile müstedi arasında bir görüşme oldu an-cak bu görüşme bir semere vermedi. Temaslar daha sonra da devam etmiş olacak ki 9.6.1982 tarihinde Daire Müdürü tarafından müstediye gönderilen bir yazı ile müstedinin eski eser ticareti izninin Bakanlıkça imzalanıncaya kadar ve kendisine bu konuda olumsuz- bir cevap verilmediği sürece onun yani müstedinin izinli sayıldığı bildirildi. Müstedinin müstedaaleyhe yazmış olduğu 25.8.1982 tarihli yazı ile 8.5.l982 tarihinde hitam bulan eski eser satış izninin hala yenilenmediğini hatırlattı ve ticarethanesinde bul-undurduğu eserleri müzeye "satmak ve gerekli tazminatı" ödedikten sonra bu işten vazgeçmek istediğini bildirdi ve gerekenin yapılmasını rica etti. 9:9.1982 tarihinde Eski Eserler Dairesine mensup görevliler müstedinin ticarethanesindeki eski eserleri tesbi-t ettiler ve bunların 639 adet olduğunu kaydettiler. Bunlar için tesbit olunan bedel müstediye 10-15 gün sonra bildirildiyse de müstedi bu fiatı tatminkâr bulmadı. Müstedi 9.9.1982-20.5.1983 tarihleri arasında fatura mukabilinde ve görünüşte yasalara uygun- bir şekilde Dairece daha önce kaydedilen eserlerden 11 tanesini sattı. 20.5.1983 tarihinde ise müstedi elinde bulunan eserleri müstedaaleyhe teslim etti. 14 Mart 1983 tarihinde Eğitim, Gençlik, Kültür ve Spor Bakanlığı Müsteşarı Daire Müdürlüıüne göndermi-ş olduğu bir genelge ile sair şeyler yanında Bakanlık tarafından geçmişte verilen ve süresi dolacak tüm eski eser ticareti ruhsatlarının yenilenmemesi görüşünü izhar etti ve bundan sonra bu doğrultuda gerekenin yapılmasını talep etti. Daire Müdürü de müste-diye 21 Mart 1983 tarihinde göndermiş olduğu bir yazı ile Müsteşarın sözü edilen yazısına ve kendilerinin müstediye gönderdikleri 9