-D.8/85 YİM 449/83 Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti:Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, N. Ergin Salâhi,
Niyazi F. Korkut.
Anayasanın 118. Maddesi hakkı-nda.

Müstedi: 1. Kemal Kamkam, Ortaköy, Lefkoşa.
2. Kemal Nurioğulları, Ortaköy, Lefkoşa..

3. Mustafa Leymoncu, Orta.köy, Lefkoşa.

-ile-

Müstedaaleyh: İzin Makamı ve/veya Motorlu Araçlar İzin Makamı ve/-
veya İzin Makamı Dairesi vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa.

Arasında.

Müstediler namına: Aytekin Musa.
Müstedaaleyhler namına: Mehmet Ali Şefik.

Yasa Maddesi: 27/75 sayılı Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşy-a Taşıması (Denetim) Yasasının 14(2), ve 15(1)(c)(d) maddeleri.

İstemin Özeti: Müstedilerin, ilgili şahıslara otobüs işletme izni verilmesi hakkındaki kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY-: Müstediler, Müstedaaleyhin ilgili şahıslara Taşkınköy-Göçmenköy-Lefkoşa ve geri seferi için, Taşkınköy-Göçmenköy-THY önü Lefkoşa ve geri seferi ve Öğretmenevleri - Devlet Hastahanesi-Mehmet Akif Cad-Lefkoşa ve geri seferi için yol kullanımı izni vermesi -üzerine işbu başvuruyu dosyaladılar.

Müstediler başvurularında 15-20 yıldan beri yolcu ve yük taşımacılığı yaptıklarını ve bu hatlarla ilgili olarak halen vasıtalarını çalışır vaziyette tutacak kadar yolcu sayısı bulunmadığını ileri sürdüler.

- Müstedaaleyh tarafından şahadet veren İzin Makamı Başkanı izin verilen yerlerde meydana gelen yeni yerleşim yerleri nedeni ile nüfus artışı olduğunu bu nedenle ilgili şahıslara izin vermekle işlerde bir azalma olmadığını belirtti. Müstediler ile ilgil-i Şahısların güzergahlarının bazı yerlerde çatıştığını bazı yerlerde ise birlikte devam ettiğini belirtmiştir.

SONUÇ: Ön itiraz olarak öne sürülen meşru menfaat yönünden mesele incelendiğinde, Müstediler ile ilgili şahısların güzergahları bazı yerlerde ça-tışmakta bazı yerlerde ise birlikte devam etmekte olduğundan ön itirazın ileri gitmemesi gerekir.

İzin Makamı Başkanı Ünal Bektaşi 1974'den önce bu bölgelerde 10 olan otobüs sayısının bugün nüfus artışı da olmasına rağmen 13 olduğunu bu nedenl-e işlerde azalmanın söz konusu olmayacağını ileri sürdü. İzin Makamı Başkanının bu şahadetine inanmak uygundur.

Sonuç olarak başvuru oyçokluğu ile reddolunur.

HÜKÜM

Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Bu başvuruda müstedile-r ilgili şahıslara otobüs ışletme izni verilmesi hakkındaki bir kararın hükümsüz ve etkisiz odluğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini istemektedirler. Müstedilerin meşru menfaatı bulunmadı ı yolunda itiraznamede ve başvurunun duruşm-asında ileri sürülen ö ı itiraz ise sadece güzergahların aynı olmadığı iddiasına dayandırılmıştır. Bu durumda ve meselenin tüm ahval ve şerati ışığında bu hususun ileri sürülen ön itiraz çerçevesinde karara bağlanmasını doğru ve uygun görmekte olduğumu bel-irtmek isterim. Buna tabi olarak Sayın Yargıç Niyazi F. Korkut'un biraz sonra okuyacağı hükümde belirtilen görüşler ve varılan sonuçla hemfikirim.

N: Ergirı Salâhi: Müstediler l5-20 seneden beri Ortaköy-Göçmenköy-Kumsal -Köş üçiftlik-Lefkoşa ve geri sefer-lerini yapan otobüs sahıbi kamu taşımacılığı ile iştigal eden kişilerdir. Müstedi 1'in 3 otobüsü
Müstedi 2'nin 2 ve müstedi 3'ün de 2 otobüsü mevcuttur. Bu şahıslar sene be sene izinlerini yenileyerek bu bölgede kamu taşımacılığı yapmaktatdır. Müstedi 1, G-öçmenköy yakınında Türk-Sen evleri veya diğer adı ile Taşkınköy diye bilinen ve yeni inşa edilmekte olan sosyal konutların mevcudiyetini de nazarı itibara alarak bölgeye verdiği hizmetine ilâveten bu bölgeye hizmet edebilmek için 12.12.1979 tarihinde kendi-sine ek bir otobüs ruhsatı verilmesi için müracaat etmiş ancak 21.7.1981 tarihinde müstedaaleyh tarafından verilen bir yanıtta bölgede yeterli sayıda kamu aracı bulunduğu gerekçesi ile müracaatı reddedilmiştir Bilâhare müstedaaleyh, alakadar şahıs durumund-a olan Derviş Dizliklioğlu'nun 8.6.1983 tarihli bir müracaatı üzerine bu şahsa TAR 179 plâkalı aracı için TaşkınköGöçmenköy-Türk Hava Yolları CSnü-Lefkoşa ve geri hatı için 1983 yılında izin vermiştir. Yine müstedaaleyh alâkadar şahıs durumunda olan Adnan -Yaşar Alpin'e 10.11.1983 tarihli müracaatını değerlendirerek bu şahsa da TAB 502 numaralı otobüsü için Taşkınlöy- Göçmenköy-Lefkoşa ve geri seferi yapmak üzere izin vermiştir. Alâkadar şahıs olan Mehmet Hasan Doğangün'ün 6.12.1983 tariihli müracaatını değe-rlendiren müstedialeyh

TN 029 plâkalı aracına Ortaköy yakınında yeni yapılan öğretmen evleri - Devlet Hastahanesi Mehmet Akif Caddesi - Lefkoşa ve geri seferi için yol kullanma izni vermiştir.

Müstediler bölgede yeterli otobüs bulunduğunu, alâkadar şah-ıs, lara izin verirken kâfi araştırma yapılmadığını, talep ettikleri halde gerekçe verdiğini, mevcut araçlara bile tüm bölge kaale alındığında yeterli derecede yolcu bulunmadığını ileri sürerek müstedaaleyh, Motorlu Araçlar İzin Makamının, alâkadar şahısla-ra verdiği izinlerle ilgili kararının hükümsüz ve etksiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi isteminde bulunmuşlardır. Müstedaaleyh ise dosyaladığı itiraznamede müstedilerin iddialarını reddetmiş ve ilâveten bir ön itirazda bulu-narak iptali istenen yönetsel kararın müstedilerin meşru menfaatlerini doğrudan doğruya veya tamamıyle etkilemediğini çünkü ilgili şahıslara verilen izinlerdeki güzergahların farklı olduğu ileri sürülmüştür. İlâveten başvuru konusu karar alınırken 1974'den- sonra Devlet Hastahanesinin hizmete açılmış olduğunu, Taşkınköy'ün inşa edilip yerleşime açılıp bölgenin büyüdüğünü, Öğretmen Evlerinin yakın geçmişte yerleşime açıldığını ve bu bölgede polis sosyal konutlarının yapılmakta olduğunu ve bu hususlar dikkate -alındığında bölgedeki mevcut izinli araçların ihtiyaca kâfi gelmediğini ileri sürmüştür.
Başvurunun duruşmasında ibrazı öngörülen Emareler ibraz edildikten sonra sırası ile müstedi 1, 2 ve 3 şahadet vermişlerdir. Müstedaaleyh ise Motorlu Araçlar İzin Makam-ı Başkanı Ünal Bektaşi'yi şahit olarak çağırmıştır.
Müstedi 1'in verdiği şahadete göz atıldığında özetle bölgede halen, çalışır vaziyette, alâkadar şahıslar. dışında, 8-9 araç bulunmakta ve kendileri uzun senelerden beri bu işi yapmakta olduklarından halka- daha verimli bir hizmet verebilmek için kendi aralarında bir dayanışma veya işbirliği içerisine girerek sabah iş saatlerinde daha fazla, iş saatleri dışında daha az ve iş dönüşlerinde de yine daha çok otobüsü hizmete koyarak genellikle 1/2 saat fasılalarl-a, belirlenen güzergahlar üzerinde yeterli otobüs çalıştırmaktadırlar. 1974 Barış Harekâtını müteakip senelerde Göçmenköy'de esasen göçmen olan nüfusun büyük bir kısmı başka yerlere göç etmiş ve bu bölgede tüm bölge kaale alındığında nüfus artışı olmadığı -bir yana nisbeten nüfus azalması olmuştur. Bunun nedeni sorulduğunda müstedi l, 1974'den önce Göçmenköy'de her evde birden fazla aile sıkışık vaziyette oturduğunu, ev sayısı azalmamasına rağmen oturan kişi sayısının azaldığını izah etmiştir. Bunun yanında -bu şahit bölgede sosyal konutlar yapılmakta olduğunu, 1979 yılı itibarı ile şimdi Taşkınköy diğer adı i1e Türk-Sen evleri diye bilinen yerin inşaat halınde olduğunu ve bunu da dikkate alarak bu yere de otobüs koymak amacı ile ek bir otobüs için müracaat et-tiğinü ancak 1981 yılında kendisine bölgede yeterli kamu aracı bulunduğu gerekçesi ile ret cevabı verildiğini ifade etmektedir. Yine bu şahit öğretmen evlerinin Ortaköy'ün hemen yanında bulunduğunu, bu bölgeye de kendi otobüsleri ile hizmet vermeye hazır o-lduklarını, Devlet Hastahanesine ise alâkadar şahıslar dışında halen izinli bir otobüs işletildiğini ve bu hususların İzin Makamınca dikkate alınmadığını ileri sürmüştür. Yine bu şahit daha önce kendilerine verilen izinlerde krokilerle güzergahların belirl-enmediğini, kroki ile güzergah belirlenmesinin 1984 yılında yapıldığını, alâkadar şahısların esas ana bölge olan Ortaköy ve Göçmenköy'den Lefkoşa'ya giderken takip edilen güzergâhlardan yolcu aldıklarını ve bölgenin tümü dikkate alındığında kendilerinin et-kilendiğini, işlerinin azaldığını iddia etmiştir.

Şahadet veren müstedi 2 ve 3 de genel anlamı ile aynı meyanda şahadet vererek müstedi 1'i teyit etmişlerdir.

Müdafaa tarafından çağrılan İzin Makamı Başkanı Ünal Bektaşi ise şahadetinde Ort-aköy-Göçmenköy ve civarında nüfus artışı olduğunu, özellikle alâkadar şahıs Yaşar Cemal namı diğerle Adnan Yaşar Alpin'e Taşkınköy'ün yerleşime açıldığı dikkate alınarak izin verildiğine, yine alâkadar şahıs Mehmet Doğangün'ün ise ruhsatının öğretmen evler-i ve Devlet Hastahanesine yeterli servis verilebilmesi için izin verildiğini ileri sürmüş ancak yine şaha.detinde bu şahısların ve diğer alâkadar şahsın çalışmakta olduğu güzergahlar i1e bazı kısımlarda müstedilerin güzergahları ile çakıştığını kabul etmiş-tir. Bu şahit ta başlangıçtan beri belirlenen güzergahlara göre izinlerin tanzim edildiğini, müstedilerce iddia edildiği gibi 1984 yılında tanzim edilmediğini ileri sürmüştür. Bu şahide 1982-1983 ve daha önceki senelerde verilen izinlerde güzergahtan bahse-dilmediği ve ancak alâkadar şahıslara izin verildikten sonra bu gibi krokilerin tanzim edildiğinin görüldüğü, sorulduğunda, krokilerin yanlışlıkla yazılı izinlere eklenmediği yönünde bir izahat vermiştir. Yine bu şahide şayet nüfus artmışsa ne kadar arttığ-ı sorulduğunda genel bir nüfus artışı olduğu kanısında olduğunu ancak detaylı bilgi veremeyeceğini, alâkadar şahıslara izin verirken Polis, Kaymakamlık veya Belediye gibi makamlardan rapor alınıp alınmadığı sorulduğunda alınmadığını, polisten alınan Emare -I raporun ise 22 Şubat 1974 tarihli olduğunu da.ha sonraki senelerde rapor alınma yönüne gidilmediğini kabul etmiştir.

Verilen şahadeti tezekkür etmeden önce az sonra kararını okuyacak olan Sayın Yargıç Niyazi F. Korkut'un kararını okuma fırsatını bul-dum ve ön itiraz hususunda serdettiği görüşler ve vardığı netice ile hemfikir olduğum cihetle bu konuya daha fazla değinmeyi uygun görmüyorum.

Verilen şahadeti tezekkür ettiğimde müstedi 1'in şahadetinin gayet olumlu, detaylı olduğu ve Şahadetinin doğ-ru ve inanılır olduğu kanaatindeyim. Müdafaa şahidi llnal Bektaşi'nin şahadetine gelince, kanaatimce krokilerin eskiden mevcut olduğu hususundaki şahadeti, ibraz edilen Emareler ışığında ve müstedi 1'in şahadetini de göz önünde tutulduğunda, doğruyu aksett-irmemektedir. Bölgenin nüfusunun arttığı hususunda söyledikleri ise sıhhatli verilere dayanmayıp kendisinin genel kanaatine dayanmaktadır. Ayrıca bu şahit alâkadar şahıslara izin verilmesi tezekkür edilirken bölgenin yolcu kapasitesi ve mevcut araçların ve-rimli çalışıp çalışmadığı yönünde sıhha.tli bir araştırma yapılmadığı merkezindedir. Örneğin konu ile ilgili polis raporu alınmamı