-D.16/94 YİM 43/94

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Mustafa Özkök huzurunda.
Anayasanın 152. maddesi hakkında.

Müstedi: Tuncer Arifoğlu, 5, Tabak D-erviş Sokağı, Lefkoşa.
ile
Müstedaaleyh: 1. Kooperatif Şirketler Mukayyidi, Lefkoşa.
2. Kooperatif Şirketler Mukayyidi vas. KKTC., Lefkoşa.
A r a s ı n d- a.

Müstedi namına: Av. Kıvanç M. Riza.
Müstedaaelyhler namına: Başsavcı Yrd. Muavini Mehmet Ali şefik.
İlgili şahıslar namına: Av. Aydın Kalfaoğlu ve Av. Süleyman Dolmacı.

A R A K A R A R

Yukarıda sayı ve ünvanı belirtilen başvuruda Müstedi, Kıbrıs- Türk Kooperatif Merkez Bankası Ltd.'e 4.2.1994 tarihinden itibaren İdare Memuru (İdare Heyeti Üyesi) olarak tyin edilenlerin atama kararlarının iptalini talep etmektedir.

23.11.1994 tarihinde meselenin duruşmasına geçileceği safhada Müste-daaleyh tarafı-ndan itirazlarında iptidai itiraz olarak ileri sürdükleri Müsetdinin bu başvuruyu dosyalamakta meşru menfaatı olmadığı yönündeki iptidai itirazlarının öncelikle dinlenmesini talep etmişler, İlgili şahıs ve Müstedi de ön itirazın öncelikle dinlenmesinde hem-fikir olmuşlar ve Mahkeme de öncelikle ön itirazın dinlenip karar bağlanmasına karar vermiştir. Bu kararı müteakiben Müstedaaleyh taraf ile Müstedi Mahkemeye hitapta bulunmuşlardır.

Müstedaaleyh bu meselede Emare 2 oalrak ibraz edilen kararın direkt Müst-ediyi ilgilendirmediği diğer bir deyişle Müstedi hakkında alınmış bir karar olamdığı ve dolayısıyle Emare 2 kararın Müstedinin Anayasamızın 152. maddesinde öngördüğü şekilde direkt meşru bir menfaatinin ihlâl edilmediğini belirterek bu hususta Şeref Gözübü-yük'ün Yönetsel Yargı, 4. Baskısının 41. sayfasından ve yine Sıddık Sami Onar'ın idare Hukukunun Umumi Esasları, 1966 baskı, 3. Cilt ve s.1782'den pasajlar okuyarak keza Zaim Necatigil'in 1986 Baskı, kitabının 35. sayfasından pasasjlar okumuş ve yine YİM/İ-stinaf 5/90'a atıfta bulunarak bu eserlerde de izah edildiği şekilde Yüksek idare Mahkemesine başvuruda bulunulabilmesi için Müsetdinin meşru menfaatının direkt olarak ihlâl edilmiş olması gerektiği ve bu hususun da Yüksek İdare Mahkemesi içtihat karraları-nda benimsendiğini belirterek bu meselede Müstedinin meşru menfaatının etkilenmediği cihetle başvurusunun daha ileri götürülmeden redini talep etmiştir. İlgili şahıs müstedaaleyhin bu beyanına katılmıştır. Müstedi avukatı ise yapmış olduğu beyanında Müsted-inin Emare 2 kararda yapılan Yönetim Kurulu üyeliğine atanan kişilerin atandığı Kurumun Genel Müdür olarak ve atanan kişilerin kendi üstünde bir yönetici olduklarını dolayısıyle bu kararın Müstediyi etkilediğini beyan ederek sırası ile YİM 35/89, (D.26/91)- 49/77 ve 4/72'den pasajlar okumuş ve yine bağlayıcı olmaması kaydı ile Rum tarafından 1-2 karara atıfta bulunarak o kararlardaki görüşler çerçevesinde Müstedinin bu mesele ile ilgisi olduğunu ve dolaysııyle başvuruyu dosyalama hakkı olduğunu belirterek ip-tidai itirazın reddini talep etmiştir.

Yukarıdaki beyanlar ışığında konu incelendiği zaman Yüksek İdare Mahkemesinde başvuruyu düzenleyen Anayasamızın 152. maddesi aynen şöyledir:

"(1) Yüksek İdare Mahkemesi, yürütsel veya yönetsel bir yetki kullanan he-rhangi bir organ, makam veya kişinin bir kararının, işleminin veya ihmalinin, bu Anayasanın veya herhangi bir yasanın veya bunlara uygun olarak çıkarılan mevzuatın kurallarına aykırı olduğu veya bunların söz konusu organ veya makam veya kişiye verilen yetk-iyi aşmak veya kötüye kullanmak suretiyle yapıldığı şikâyeti ile kendisine yapılan başvuru hakkında, kesin karar vermek münhasır yargı yetkisin sahiptir.

(2) Böyle bir başvuru, sahip odluğu meşru bir menfaatı, bu gibi karar veya işlem veya ihmal yüzünden -olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenen kişi tarafından yapılabilir.

(3) Söz konusu başvuru, karar veya işlemin yayınlanması tarihinden veya yayınlanmadığı takdirde veya bir ihmal halinde, başvuran kişinin bunu öğerndiği tarihten başlayarak yetmiş be-ş gün içinde yapılır.

(4) Böyle bir başvuru üzerine Yüksek İdare Mahkemesi, kararında:

Söz konusu karar veya işlem veya ihmali, tamamen veya kısmen onaylayabilir, veya
Söz konusu karar veya işlemin, tamamen veya kısmen, hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve h-erhangi bir sonuç doğurma-yacağına karar verebilir, veya
Söz konusu ihmalin, tamamen veya kısmen yapılmaması gerektiğine ve yapılması ihmal olunan eylem veya işlemin yapılması gerektiğine karar verebilir.

(5) Bu maddenin (4). fıkrası gereğince verilen he-rhangi bir karar, Devlet içerisindeki bütün mahkemeleri ve bütün organları veya makamları bağlar. Karar, ilgili organ veya makam veya kişi tarafından uyg