-D.5/83 YiM 43/83

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan

Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Anayasanın 118. Maddesi hakkında.

Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.

Müstedi: Hilmi Mehmet, İtalya.

ile -

Müste-daaleyh: Ekonomi ve Maliye Bakanlığı (Hazine ve Muhasebe
Dairesi) vasıtasıyle KTFD.

A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Şafak Öneri.
Müstedaaleyh namına: Doğan Erozan.

Yasa Maddesi: Yurtdışı Burslar Tü-züğünün 15(1) ve 15(2) maddesi.

İstemin Özeti: Hazine ve Muhasebe Dairesi tarafından yapılan yanlış ödemenin, Müstedinin maaşından kesilmek sureti ile tahsil edilmesi yönündeki Müstedaaleyh kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğu-rmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Yabancı devlet burslusu olarak yurt dışına giden Müstediye Hazine ve Muhasebe Dairesi tarafından bir miktar ödeme yapıldı. Daha sonra yapılan temaslar neticesi yapılan işlemlerin Müstediye uygulanmayacağı kararına- varılarak maaşından kesilmesi yönüne gidildi. Başvuru Müstedaaleyhin bu kararından yapılmıştır.

SONUÇ: Burs Seçim Encümeninin yabancı devlet burslusu bir kişiye 1980 Kamu Görevlileri Yurtdışı Burslar Tüzüğünün 15(2) maddesine göre herhangi bir ödenek öde-me hususunda karar verme yetkisi yoktur. Burs seçim encümeninin gayri yasal olan ve herhangi bir yasal dayanağı bulunmayan kararının bu kısmı yasaya aykırıdır ve yoklukla malul doğmamış bir işlem durumundadır.
Bu durumda ödemeyi yaptıktan sonra yasal olmad-ığını fark edip işlemi durduran Hazine ve Muhasebe Dairesinin yapmış olduğu işlem hatalı değildir.
Müstedi başvurusunda muvaffak olmadığı cihetle başvuru konusu istemi reddedilir.

Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:

YİM 5/76 sayılı Fikri Direkoğlu ile- KTFD Çalışma, rehabilitasyon
ve Sosyal İşler Bakanlığı arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi
kararı.
YİM 201/80 sayılı (D.30/80) Ferhat Bakay ile Hazine ve Muhasebe Dairesi Müdürü arasındaki Yüksek İdare mahkemesi kararı.

- HÜKÜM
N. Ergin Salâhi: Müstedi başvurusunda müstedaaleyh tarafından alınan ve müstedıye Su, Jeoloji ve Maden Dairesinin 4.2.1982 tarih ve ŞHD 11 sayılı yazısı ile takriben 18.2.1982 tarihinde iletilen 29.1.1982 tarih ve HMD 1-04/68 sayılı Hazine ve Muhasebe Dairesi kararı veya bu karar doğrultusunda yapılan işlemin tamamen etkisiz ve hükümsüz olduğu ve herhangi bir sonuç doğuramayacağı hususunda emir verilmesi isteminde bulunmuştur.
Bu başvuruda olgular hususunda taraflar arası-nda ihtilâf yoktur. Olgular kısaca ş.u şekilde özetlenebilir. 1981-82 öğrenim yılı için İtalya hükümeti tarafından Kıbrıs Türk Federe Devleti'ne "Su Kaynaklarının Çalıştırılması ve Korunması" ile ilgili bir burs tahsis edilmişti. Yapılan ilân neticesi müst-edi de müracaat etmiş ve neticede Burs Seçim Komisyonu tarafından konu burs müstediye verilmiştir. Burs Seçim Komisyonu 21 Ağustos 1981 tarihli bir yazı ile durumu müstedinin bağlı bulunduğu Doğal Kaynaklar ve Kooperatifler Bakanlığına ve sair ilgili Bakan-lıklara bildirmiştir. Bu yazının ikinci paragrafında müstediye Bakanlar Kurulunun Ç-150-81 sayılı kararının 2(c) bendinin uygulanacağı da yer almakta idi. Müstedi acil olarak o günlerde ada haricine gideceğinden Maliye Bakanlığına bağlı Hazine ve Muhasebe -Dairesi konunun derinliğine inmeden Ç-150-81 sayılı kararın 2(c) bendi uyarınca işlem yaparak müstediye bir miktar para ödemiş ancak daha sonra yapılan temaslar neticesi bu işlemlerin yanlış yapıldığı ve müstediye uygulanamayacağı kararına vararak ödeme iş-lemlerini durdurmuş ve ödenen parayı da müstediden aylığından kesmek sureti ile tahsil etme yönüne gitmiştir. Müstedi Hazine Muhasebe Dairesinin almış olduğu bu karar veya işlemden yakınıp bu kararın iptal edilmesi isteminde bulunmaktadır.
Müstedi, başvuru-sunu 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının özellikle 77 ve 78 maddelerine ve 79. maddesi uyarınca çıkarılan 1980 Kamu Görevlileri Yurt Dışı Burs Tüzüğünün ilgili maddelerine ve özellikle Ç-150-81 sayılı Bakanlar Kurulunun 2(ç) maddesine istinat ettirmişti-r.

Müstedaaleyh itirazında özetle müstedi tarafından serdedilen olguları kabul etmekle beraber müstediye verilen 10 aylık bursun
yabancı bir devlet tarafından verilen burs olduğunu ve 1980 Kamu Görevlileri Yurt Dışı Burslar Tüzüğünün 15(2) maddesine dayan-dığını iddia etmiştir. Ç-150-81 sayılı Bakarılar Kurulunun 2(ç) bendinin yabancı devlet tarafından verilen burslara uygulanmadığını bu nedenle Burs Encümeni tarafından müstediye gönderilen 21.8.1981 tarihli olup Emare III olarak ibraz edilen Burs Encümeni -Başkanının yazısında yer alan Ç-150-81 sayılı kararın 2(ç) bendine göre işlem yapılması hususundaki paragrafın yanlışlıkla konduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca bu yazı neticesinde Hazine ve Muhasebe Dairesinin yanılgıya düşerek bu yönde işlem yaptığını ancak -daha sonra farkına varan Hazine ve Muhasebe Dairesinin Yasaya ters olarak yapılan bu işlemi geri alarak müstediye ödenen parayı geri talep ettiğini iddia etmiştir. Hazine ve Muhasebe Dairesi tarafından yapılan bu geri alma işleminin yasal olduğunu, sehven -veya Yasaya ters olarak yapılan işlemlerin daima geri alınabileceğini ileri sürmüştür.
Davanın duruşması esnasında müstedi başvurusunda ileri sürdüğü olguları destekleyici mahiyette şahadet vermiştir. Müstedaaleyh ise herhangi bir şahit çağırmamıştır. Tara-flar arasında olgular hususunda herhangi bir ihtilâf mevcut değildir. Müstedi avukatı Mahkemeye yaptığı beyanda müstediye verilen bursun mali külfeti İta