-D.7/2005 YİM 41/01

Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanı-n 152. Maddesi Hakkında.

Mahkeme Heyeti:Nevvar Nolan, Seyit A.Bensen, Necmettin Bostancı.

Davacı: Mehmet Kasapoğlu, Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı -
Lefkoşa

- ile -

Davalı: Kamu Hizmeti Komisyonu ve/veya Kamu Hizmeti Komisyonu -
vasıtasıyle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Lefkoşa
A r a s ı n d a.

Davacı tarafından Avukat Fuat Veziroğlu
Davalılar tarafından Kıdemli Savcı Süleyman Candar.

---------------

H Ü K Ü M
-
Nevvar Nolan:Milli Eğitim ve Kültür Bakanı, Başbakanlığa gönderdiği 5.2.2001 tarihli yazısı ile bakanlığının müsteşar mevkiinin doldurulabilmesi için bakanlığına vekaleten müsteşar atama yetkisi verilmesini ister. Başbakanlıktan Milli Eğitim ve Kü-ltür Bakanlığına yazılan 6.2.2001 tarihli yazıda münhal bulunan müsteşar mevkiine vekaleten müsteşar atanmasının Başbakanlıkça uygun görüldüğü bildirilir. Başbakanlığın 6.2.2001 tarihli yazısı üzerine Milli Eğitim ve Kültür Bakanı, Kamu Hizmeti Komisyonu B-aşkanlığına 7.2.2001 tarihli aşağıdaki yazıyı gönderir.
" Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanlığı,
Lefkoşa.

İlgi: KKTC Başbakanlığının 6.2.2001 tarihli yazısı.

İlgi yazıya atfen: Bakanlığımız Müsteşar mevkiine Bakanlık Müdürü Mehmet Kasapoğlu'nun, veka-leten müsteşar olarak atanması Bakanlığımızca uygun görülmüştür.
Bilgi edinilmesini ve gereğini saygı ile rica ederim.
.............
Bakan"

Kamu Hizmeti Komisyonu 23.2.2001 tarihli toplantısında, Milli Eğitim -ve Kültür Bakanlığının, bakanlık kadrosunda münhal bulunan müsteşar mevkiine bakanlık müdürü Mehmet Kasapoğlu'nun vekaleten atanması istem ve tavsiyesini tezekkür eder. Kamu Hizmeti Komisyonu, Mehmet Kasapoğlu'nun bir öğretmeni yumruk vurmak süretiyle darb-etmekten Mağusa Kaza Mahkemesinde yargılanıp mahkûm olduğunu, bir lisedeki inşaat nedeni ile haksız ödeme yapılmasına rağmen müteahhidi ibra eylemekten Sayıştay tarafından sorumlu tutulduğunu dikkate alarak, Mehmet Kasapoğlu'nun müsteşar mevkiinde vekalete-n görevlendirilmesini uygun görmez ve atamayı reddeder. Kamu Hizmeti Komisyonu bu kararını 26.2.2001 tarihli yazısı ile Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığına bildirir.

Davacı Yüksek İdare Mahkemesinde dosyaladığı işbu dava ile, kendisini Milli Eğitim ve Kül-tür Bakanlığı müsteşarlığına vekaleten görevlendirmeyi reddeden ve/veya müsteşar mevkiinde vekaleten görevlendirilmesini uygun görmeyen Kamu Hizmeti Komisyonu kararının, hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir mahkeme k-ararı talep etmektedir.

Kamu görevinde, bir göreve vekalet koşulları ve vekaleten atanma 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 80. maddesinde düzenlenmiştir. Kamu Görevlileri Yasasının 80. maddesi aynen aşağıda verildiği gibidir:
"80. (1) Bu Yasaya bağ-lı kurumlarda, müsteşar, genel
sekreter, müdür, müdür muavini, şübe müdürü ve şübe amiri kadrolarına veya üniversite veya yüksek öğrenim gerektiren mesleki ve teknik hizmet sınıfları ile üniversite veya yüksek öğrenim gerektiren Genel Hizmet Sınıfları-nın I. Derecelerindeki kadrolara vekalet görevlerinin üç aydan fazla sürmesi halinde vekâlet aylığı verilmek suretiyle (2) ve (3). fıkralardaki durum ve koşullarla bir başka kamu görevlisi vekil olarak atanabilir.
(2) Kadronun açık olması veya vekâlet edil-ecek kamu
görevlisinin yasal izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle görevinden geçici olarak ayrılmış olması ve vekâlet edecek kamu görevlisinin vekalet edilecek kamu görevlisinden üst derecede olmaması koş-uldur.
(3) Vekâleten görevlendirme, atanacak kamu
görevlisinin bağlı bulunduğu kurumun yazılı istemi ve tavsiyesi üzerine Kamu Hizmeti Komisyonunca yapılır. Vekil olarak atanacak Kamu Görevlisi, ayni kurumdan veya başka bir kurumdan olabilir. Vekil olara-k atanacak kamu görevlisinin ayni sınıftan olması gerekir. Ancak Yöneticilik Hizmetleri Sınıfına vekil olarak atanacak kamu görevlisinde Yöneticilik Hizmetleri Sınıfından olma koşulu aranmaz."

Davacı avukatına göre, Milli Eğitim ve Kültür Bakanı, bakanlı-k müdürü olan Davacının bakanlığın müsteşar mevkiine vekaleten atanması isteminde bulundu, Kamu Görevlileri Yasasının 80. maddesinde Davacının müsteşar mevkine vekaleten atanabilmesi ile bağdaşmayan bir kural da yoktur, bu durumda konu 80. madde altında Ka-mu Hizmeti Komisyonu Davacıyı Milli Eğitim ve kültür Bakanlığı müsteşarlığına vekaleten atamak zorunda idi, Kamu Hizmeti Komisyonunun Davacının vekaleten atanması konusunda bir takdir yetkisi yoktu. Savcılık ise Kamu Görevlileri Yasasının 80. maddesi altın-da Davacının, Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı kadrosunda münhal bulunan müsteşar mevkiine vekaleten atanabilirliğini, yani atanabilme niteliklerini taşıdığını, kabul etmekle beraber, Kamu Hizmeti Komisyonunun bakanın istem ve tavsiyesini kabul etmek zorun-da olmadığını, istenen ve tavsiye edilen atamayı yapıp yapmamakta takdir yetkisi olduğunu ve bu takdir yetkisini kullanarak Davacıyı vekaleten müsteşar mevkiine atamayı uygun görmediğini ileri sürmüştür. Savcılığa göre Kamu Görevlileri Yasasının 80. maddes-inin (3). fıkrası, Kamu Hizmeti Komisyonuna ilgili kurumun tavsiye ettiği kişiyi vekaleten atama zorunluluğu getirmemektedir.

Anayasanın 121. maddesinin (2). fıkrasında kamu görevlilerinin, diğer hususlar yanında, atanmalarının, onaylanmalarının, terfil-erinin ve nakillerinin tarafsız ve bağımsız bir organ tarafından yapılacağı ifade edilmektedir. Burada konu edilen tarafsız ve bağımsız organ Kamu Hizmeti Komisyonudur. Anayasanın 121. maddesinin (5). fıkrasında ise üst kademe yöneticisi kamu görevlilerini-n ilgili bakan, Başbakan ve Cumhurbaşkanının imzalarını taşıyan üçlü kararname ile atanacakları ifadesi yer almaktadır.

OLIMPIOS v. THE REPUBLIC (1974) 3 CLR 17 ve TSIROPOULLOU v. THE REBUPLIC (1983) 3 CLR 313 davalarında Kamu Görevlileri Yasasının 80. m-addesinin (3). fıkrasına benzer bir maddeyi tezekkür eden tek yargıçtan oluşan Güney Kıbrıs Yüksek Mahkemesi, vekaleten atanması tavsiye edilen kişinin atama yapılacak mevki için aranan nitelikleri taşıması halinde Kamu Hizmeti Komisyonunun bu kişiyi atama-k zorunda olduğunu karara bağladı. Konu madde aynen aşağıda verildiği gibidir:
" Public Service Law
42 (1) When an office is vacant for any reason or its
holder is absent on leave, or incapacitated, another person may be appointed to act in that offi-ce under such terms as may be prescribed.

(2) An acting appointment shall be made on the
recommendation of the appropriate authority concerned."

MYLONAS v. THE REPUBLIC (1984) 3 CLR 1094 davasında ise ayni konuyu tezekkür eden ve yine tek yargıç-tan, Pikis, J., oluşan Yüksek Mahkeme, ilgili maddenin vekaleten atanması tavsiye edilen kişinin atama yapılacak mevki için aranan nitelikleri taşıması halinde Kamu Hizmeti Komisyonunun bu kişiyi atamak zorunda olduğu şeklinde yorumlanamayacağına, böyle bi-r yorumun Kamu Hizmeti Komisyonunun tarafsız ve bağımsız olduğunu ifade eden Anayasa hükmü ile bağdaşamayacağına karar verdi. Yargıç Pikis'in bu kararından yapılan istinafı karara bağlayan üç yargıçtan oluşan Yüksek Mahkeme REPUBLIC v. THE MYLONAS (1985) 3- CLR (c) 1608 davasında, daha önce OLIMPIOS ve TSIROPOULLOU davalarında ilgili maddeye getirilen yorumu benimsedi ve o davalarda ifade edildiği gibi,